Sineklerin Efendisi: İnsanoğlunun Büyük Çelişkisi veya Kaptan-ı Derya Kompleksi

Mevlana’nın bir sözü var ;

“Eşek sidiğindeki saman çöpüne konup kendini Kaptan-ı Derya sanan sinek “

Gelin biraz bizden yani kendini her haltın zirvesine koyan insan türünden  konuşalım; Ay’a giden, atomu parçalayan ama hala otel odasındaki klimalı havayı beğenmeyip cam açmaya çalışan o muazzam varlığı…

​Dışarıdan bakıldığında harika bir biyolojik mühendislik harikasıyız değil mi? Bilimsel makaleler yazar, galaksiler arası seyahatler planlar, devasa metropoller inşa eder. Ancak bu görkemli cümlenin arkasında, kendi yarattığı kaosun içinde kaybolmuş minik bir panik atak tablosu yatar.

​İnsanoğlu evrenin merkezinde olduğuna öylesine inanmıştır ki, dünyadaki diğer tüm canlıların sadece onun keyfi için var olduğunu düşünür. Ormanları yok eder, denizleri çöp kutusuna çevirir, sonra da pazar sabahı balkona çıkıp “Ah doğa, ne kadar da huzurlu” diye kahve yudumlar. Kendi elleriyle betona boğduğu dünyada, saksıda menekşe yetiştirip “Yeşeren doğayla kurduğum tinsel bağ” diye paylaşım yapar. Evindeki kedinin köpeğinkölesi olduğunu kabullenmek istemez; kedisi ona sadece bir “bakıcı” muamelesi yaparken, o kendini “evcil hayvanımın sahibiyim” diye kandırır.

​Sosyal medyada herkes birer yaşam koçu, herkes birer vizyoner, herkes anın tadını çıkarabilen birer zen filozofu sanki. Gerçek hayatta ise sabah alarmına söverek uyanan, işe yetişmekten bıkmış, kahvesi dökülünce dünyası yıkılan varlıklarız biz. İnsanoğlu hayatı bir Instagram filtresinden ibaret sanır. İçeride ruhsal fırtınalar koparken, dışarıya “Gelişiyorum, dönüştüm, çok şükür dengedeyim” pozu vermek zorunlu mesai gibidir. Mutsuz olmaya bile tahammülü yoktur; mutsuzsa hemen bunu “kişisel gelişim sürecinin sancılı bir evresi” olarak pazarlamaya çalışır.( komiktir)

​”Zaman çok değerli, anı yaşayın” mottosunu dillerinden düşürmezler ama internetteki video yüklenme süresi biraz uzasa dünyaları başlarına yıkılır. Geleceğe yatırım yapmak için kırk takla atarlar, emeklilik hayalleri kurarlar ama bugünü yaşamayı hep unuturlar. Yarın ne yiyeceğini düşünmekten, bugün tabağındakinin tadını çıkaramazlar.

​Özetle…

​İnsanoğlu; büyük iddiaların, küçük hesapların ve devasa çelişkilerin ortasında salınan sevimli ama tam teşekküllü yürüyen bir krizdir. Sağı solu belli olmaz. Kendini dünyanın hakimi sanır ama geceleri odadaki tek bir sivrisinekle baş edemez.

Kibirle süper egosunun catışma hızını yarıştırır. Kendini bir şey sanır. Ama keyifle götürdüğü pizzanın bir parçası boğazına kaçsa, en yakınındaki bir insana bana hemlich manevrası yap der gibi kendi sırtını yumruklar 🙂

Acizdir bilir ama kabullenmeye g*tü yemez. Ah şu kibir yok mu? Bitmez bitemez..

Binlerce Senden Hangisi?

Bir insanın hayatı boyunca ortalama 80.000 insanla karşılaştığı söylenir. Ancak bu devasa sayının içinde kimlerin hayatında kahraman, kimlerinde kötü karakter, kimlerinde ise yalnızca bir zamanlar tanınan, sıradan bir isimden ibaretsin? Peki üstlendiğin roller ve statüler bu algıyı nasıl şekillendiriyor? İnsanlar seni sadece bu kimliklerin üzerinden mi tanımlıyor?

Bu soruların belki yüzlerce farklı cevabı var.

Ancak bir gerçek var ki, ​bu hayatın tuhaf tarafı, kendini onların gözleriyle asla göremeyecek olman. Carl Jung’un dediği gibi, başkalarında gördüğün her şey aslında kendi algının bir yansımasıdır. Bizler de onlar için yalnızca kendi zihinlerinde yarattıkları imgelerden ibaretiz.

​Yokluğunun nasıl hissedildiğini veya yıllar sonra seninle ilgili hangi cümlenin kurulacağını hiçbir zaman bilemezsin. Senin için sıradan olan bir an, başkasının hayatında derin izler bırakmış olabilir.

​Ancak bütün bu hikayelerin toplamı sen değilsin; çünkü herkes senin sadece bir parçanla karşılaştı. Carl Rogers’ın dile getirdiği gibi; kişi kendisini olduğu gibi kabul ettiği an, ancak o zaman değişmeye başlayabilir.

​Galiba kendin olmak, herkese aynı insan olmaya çalışmayı bırakmak. Nietzsche ne diyordu bu konuda ;  Asıl mesele kendi hayatımızın mimarı olup kendi özgünlüğümüzü inşa etmektir.

Peki bu inşaaya başladın mı? Yoksa başlamaya daha ciddi bir gereksinim duyacağın günleri mi bekliyorsun?

Otoparkın Sonu: Lunaparkta Fazla Mesai Yapanlara Notlar

Kardeşim, altı üstü bir lunapraktayız; ama öyle bir kaptırıyoruz ki kendimizi, sanırsın parkın tapusunu üzerimize yapmışlar.

​Sabah kalkıyorsun, koşturmaca başlıyor. Biri seni sollamış, öbürünün bilet sırasını kapmış; elinde pamuk şekeriyle ağlayan çocuk gibi dünyayı başına yıkıyorsun. Sanki o dönme dolap hiç durmayacak, sanki biletin süresi dolmayacak! Halbuki oyunun kuralları baştan belli: Çıkışta herkes aynı kapıdan çıkacak. Duvar ne güzelle özetlemiş: “FAZLA DA KAPTIRMA KENDİNİ, YOLUN SONU BELLİ…”

​Hayat dediğin, limana uğramadan geçen üç günlük bir gemi yolculuğu. Kimi güvertede en lüks şezlongu kapacağım diye saç baş yoluyor, kimi kompartımandaki yerini beğenmeyip camı çerçeveyi indiriyor. Biri sana yamuk yaptı diye okyanusun ortasında birbirinizi denize atmaya çalışıyorsunuz. Ya, gülüm, alt tarafı biletli yolcusun! Gemi battıktan sonra VIP kabinde kalmışsın ya da ambarın dibinde yatmışsın, ne fark eder? Son liman aynı: Toprak!

​Bak şu saksılara; adam ayçiçeği tenekesini kesip içine sardunya dikmiş. Teneke paslı, toprak kıt ama çiçek yine de açmış. Biz ise ömrümüzü “acaba marka ayakkabım göründü mü, acaba caka satabildim mi?” diye parlatmaya çalışarak harcıyoruz.

​Ölüm dediğin o soluk, keskin viraj gelip çatınca, ofisteki o çok “hayati” Excel tablonun da, trafikte kornaya basmaktan moraran yüzünün de bir hükmü kalmıyor. O yüzden, rölantiye al biraz. Direksiyonu ölümüne sıkma. Nasıl olsa herkes aynı son durağa varacak; bari yol üstündeki manzaraya bak, tenekedeki çiçeğin kokusunu içine çek, çok da gaza gelme!

Bad Times: Algoritmanın Sesi

Sosyal medyada karşıma çıkan, dilimizden düşmeyen o büyüleyici şarkıdan, yani Bad Times’dan bahsedeyim size biraz. İlk başta Imany’nin o kendine has sesi sanılsa da, işin arkasında Imael Angel var ve bu şarkı gerçekten dinleyiciyi hipnotize eden bir derinliğe sahip. Sözlerine baktığımda, gölgelerde çalışmaktan ve eleştirmenlerin ne dediğinden ziyade, kendi değerini bilip, mağdur değil kazanan taraf olduğunu anlatıyor “I know my worth, I’m not a victim, I’m a winner” kısmı, bu şarkının neden bu kadar güçlü bir etki bıraktığının bence en somut kanıtı. Tabi İngilizce bilenler için :/

​Ve yine TikTok ve Instagram, bu işin öncüsü oldu. Bu tip üretilen yapay zeka şarkılar, artık videoların arkasına özel olarak üretiliyor. Çünkü videoları daha aktif, eğlenceli hale getiriyor ve o videolara bir ruh katıyor.

​Tabii bu tip şarkılar, geçici sürede popüler olup sonra bir ay sonra kaybolan ve geçmişte de hiç hatırlanmayan çerezlik şarkılar diyebiliriz. Ama bu şarkının şarkının o güçlü tınısı, kadın vokalin ses gücü, şarkının hem sakinlik hem birden çok güçlü bir şekilde yüksek tonlara çıkabilmesi şarkıyı müzikal anlamda da çok harika hale getirmiş.

​E tabi şarkının tuttuğunu gören tüm üreticilerin hepsi hemen aynı videoyu, aynı şarkıyı, benzerlerini hemen üretip Reels videolarını bir çöplük haline getirebiliyorlar. Sonuç olarak, yapay zeka destekli müziklerin bu denli başarılı olması, gelecekte üreteceğimiz içeriklerin nasıl olacağına dair bize çok şey anlatıyor.

Kötülüğün Görünmez, Belki De Önemsizleştirilen Şeffaflığı

Kötülük, nadiren bir surete bürünür. Genellikle bir fısıltıdan azıcık daha fazlasıdır. Bir bakıştır, bir ihanettir. Zamanla hiç kimseye fark ettirmeden kök salar.

​Kötülük dediğimiz şey, öyle filmlerdeki gibi devasa bir canavar falan değil aslında. Genelde bir fısıltıdan azıcık daha fazlası; gözden kaçan bir bakış, ufak bir ihanet belki de. Tarihte gördüğümüz o büyük felaketler bile hep bu küçük ödünlerle başlamadı mı zaten? Mesela Hannah Arendt ne güzel söylemiş; kötülüğün sıradanlığı diye bir şey var. İnsanın sorgulamadan, sanki işini yapıyormuş gibi kötülüğü benimsemesi ya da o en sinsi haline gelmesi işte. C. S. Lewis de farklı düşünmüyor hani; kötülüğün en parlak maskesi o pürüzsüz gidişi, cahilce hırslar veya kibirle beslenen o tehlikeli yakıt.

​Bazen de kötülüğü yumuşatıyoruz, “İnsandır, beşer şaşar” diyerek bahanelere sığınıyoruz. Ama gerçek af, samimi bir pişmanlığı gördüğümüz an devreye girer. Pişmanlık o kökleri söküp atabilir, yoksa af sadece sessiz bir kabulleniş olur. İçimizdeki denge də sabit bir yüzde değil; bazen tamamen karanlıkta kaldığımızı hissettiğimiz o anlarda, her eylemimizle dengeyi yeniden kurmaya çalışıyoruz. Sonuçta iyilik de kötülük də bulaşıcı, önemli olan niyet. Samimi bir duruş, doğru inanç, bizi doğru insanlara götüren tek yol.

Kolay Kazanç İllüzyonu ve Sınıfsal Uçurum

İnternette gezinirken Eduardo Galeano’nun o vurucu sözüne denk geldim: “Üst sınıf istatistiklerle oynuyordu, orta sınıf borsada oynuyordu, alt sınıf ise spor toto oynuyordu.” Bu cümle, sadece bir dönemin değil, sanki tarihin başından beri var olan o sarsılmaz sınıfsal uçurumun adeta bir özetiydi.

​Bir an, gözlerimin önüne insanlık tarihinin o bildik piramidi geldi. Piramidin en sivri, en dar tepesinde sayıları bir elin parmaklarını geçmeyecek kadar az olan o zengin sınıf oturuyor. Onlar, hayatı bir satranç tahtası gibi görüp, rakamların ve istatistiklerin soğuk diliyle kurallarını koyuyorlar.

​Hemen altındaki daha genişçe katmanda, hırsın makul sınırlarında gezen orta sınıf bulunuyor. Onlar borsanın iniş çıkışlı dalgalanmalarına tutunarak ya da riskleri göze alarak o konforlu ya da zahmetli hayatlarını sürdürmenin peşindeler.

​Fakat piramidin tabanına, o en geniş, en alt katlara baktığınızda ise insan nüfusunun ezici çoğunluğunu, yani o kaderini şansa, hayallere ve küçük hedeflere bağlamış, geçim mücadelesiyle yorgun düşmüş kitleleri görüyorsunuz. Hayatlarımızı, birkaç kupona, haftalık loto biletlerine yatırıp, ufacık ihtimallerle büyük dünyalar kurma yanılgısı aslında bu toplumsal yapının en trajik hikayesini anlatıyor. Tarih boyunca bu çark hiç değişmedi. Eski Roma’da gladyatör oyunları, halkın dikkatini geçim derdinden ve adaletsizlikten uzaklaştırıp sadece bir günün heyecanına kilitleyen bir uyutma aracıydı. Sanayi Devrimi ile birlikte bu kez fabrikalardaki o ağır çalışma şartları ve sefalet, insanları mucizevi bir çıkış yolu aramaya zorladı. Piyango biletleri veya çeşitli şans oyunları, bu çıkmazın içinde kaybolan ruhlara sunulan sahte birer umut ışığı haline geldi. Bugün ise bu dijitalleşip karmaşıklaşan dünyada, o eski oyunlar yerini daha hızlı, daha parlak ama yine aynı amaca hizmet eden sanal platformlara bıraktı. Ancak değişmeyen tek şey, piramidin altındakilerin, o hayal kırıklığıyla dolu döngüyü, daha büyük bir hızla, daha büyük bir hırsla yaşamaya devam etmesi..

Rısk endişesi, başka fakir toplumlarını nasıl etkiliyor bilmem ama bu milletin inançlı insanlarına hiç yakışmıyor.

Dijital Platformların Gölgesinde Yeni Bir Akım: Arabesk-Trap’in Yükselişi

Geçenlerde sosyal medyada gezinirken gözüme bir haber çarptı. Spotify verilerine göre Türkiye’de arabesk dinleme oranları 2020’den bu yana tam %435 artmış. İşin daha da ilginç yanı ne biliyor musunuz? Bu şarkıları bağıra bağıra söyleyenlerin %77’si 30 yaş altı gençlerden oluşuyor.

​Açıkçası ilk gördüğümde “Bizim gençler hani trap, hip-hop, indie takılıyordu?” diye bir düşündüm. Ama sonra etrafıma baktım; kulaklığı takıp metrobüste camdan dışarı bakarak Müslüm Gürses ya da Cengiz Kurtoğlu dinleyen o kadar çok genç var ki…

​Peki, ne oldu da dijital çağın ortasında büyüyen Z kuşağı bir anda kendini arabeskin kollarında buldu? Türk müziğindeki bu köklü değişimi ve dijital platformların hayatımıza kattıklarını izlemek gerçekten çok keyifli. Gelin biraz laflayalım.

​1. Dertler Derya Olmuş (Gerçekten) 😅

​Hadi eğri oturup doğru konuşalım. Şimdiki gençlerin sırtındaki yük az uz değil. Gelecek kaygısı, sınav maratonları, geçim sıkıntısı, üzerine bir de sosyal medyanın yarattığı o “herkes çok mutlu ben niye değilim” hissi…

​E hal böyle olunca pop müziğin “eller havaya” ritimleri bazen bünyeye fazla hafif kalıyor. İnsan duygusunu tam anlamıyla tam ortadan vuran, “Benim hissettiğimi bu adam benden iyi anlatmış” dedirten bir şeyler arıyor. İşte arabesk tam da burada devreye giriyor. Bir nevi ruhsal deşarj yöntemi diyebiliriz.

​2. Arabesk Kabuk Değiştirdi: Trap ve Melankoli Sentezi ✨

​Eski usül arabeski düşünün: Sadece klarnet, keman ve ağır duygusallık. Şimdiki gençlerin dinlediği arabesk ise çok daha farklı bir boyutta. Eskiden bazı rap parçaları anlamsız veya bol küfürlü sözlerden ibaretken (Killa Hakan, Yener Çevik, Eypio ve Ceza gibi usta isimler bu durumun harika istisnalarıydı tabii), yeni nesil bu işi bambaşka bir noktaya taşıdı.

​Artık sağlam altyapılarla melankoli ve melodi içeren sözler küfürsüz bir şekilde birleşiyor. İşte tam da bu noktada Semicenk başı çekiyor! Semicenk, arabesk ezgilerine modern bir kimlik kazandırarak müziğimizin geleceğine adeta yeni bir yol açtı ve bu tarzın duayeni haline geldi. Arkasından gelen Blok3 gibi isimler de bu popülariteyi yakalayarak arabesk-trap dalgasını büyüttü.

​3. Yeni Yetenekler ve Müziğin Geleceği 🚀

​Dijital platformlar her ne kadar bazen popüler akımları öne çıkarıp belirli müzikleri dayatmaya çalışsa da, bağımsız gençlerin sesini duyurması için hâlâ harika bir mecra. Bugün drill, trap ve hip-hop’ı arabeske sağlam yediren çok yetenekli isimler çıkmaya devam ediyor.

​Mesela son dönemde benim takıldığım Oğuz Ünal diye yeni bir cevher var. “Bi’ türlü olmadı” ve “UNUTTUM SANDIM” gibi şarkılarındaki sözler ve o melankolik hava tam da bu tarzın tutkunlarının duygularına hitap ediyor. Çocuğun altyapıları gerçekten çok sağlam; eğer tarzını bozmadan ilerlerse bu kulvarın ilk 5’ine adını rahatlıkla yazdırır.

​4. “Rol Yapmaktan Yorulduk”

​Sosyal medya bize hep kusursuz görünmeyi dayatıyor ama hayat her zaman renkli değil. Arabesk ise “Kötüyüm, üzgünüm” demenin en samimi yolu. Gençler maskeleri çıkarıp samimi hissetmek istiyor.

​Böyle giderse yakında bu melankolik trap tarzı, halk müziğimizin bile içine karışıp müziğimizi iyice zenginleştirecek. Kim bilir, belki ileride gençler Türk Sanat Müziği ile trap veya hip-hop’ı birleştirecekler. Şimdilik kulağa çılgınca gelebilir ama neden olmasın?

Mahkeme Kararıyla Başlayan Edebi Dönüşüm: Rapçi Lvbel C5 Örneği

Son dönemde müzik dünyası ile adliye koridorlarının yolları sıkça kesişiyor. Ancak bu kez popüler kültürü ve sosyal medyayı çalkalayan haber, alışılagelmiş adli kontrol kararlarından çok daha farklı ve sıra dışı bir detay içermiş.

​Şarkı sözleri nedeniyle hakkında soruşturma başlatılan rapçi Lvbel C5, tutuklama talebi reddedilerek adli kontrol şartıyla serbest bırakılmış. Buraya kadar her şey standart süreçler gibi görünse de mahkemenin getirdiği tedbirlerden biri oldukça dikkat çekici: Türk edebiyatı eğitimi alma yükümlülüğü!

​Son yıllarda teknolojik kısaltmaların, WhatsApp gruplarındaki, Facebook ve Instagram’daki yazışmaların dilimizi dönüştürdüğü bir gerçek. Birçoğu Avrupa kültüründen esinlenilerek hayatımıza giren bu kısaltmalar, maalesef gençlerimizin dili tam ve zengin bir şekilde kullanmak yerine kısaltarak ifade etmelerine ve bir dil tembelliğine yol açıyor.

​Türkçeyi güzel konuşmak ve doğru ifade etmek yerine, bu tür kısaltmalar ve özentilerle dolu, yarım kalmış kelimelerle konuşan bir gençlikle karşı karşıyayız. Tam da bu noktada, Lvbel C5’e verilen “Türk edebiyatı eğitimi alma” cezası sadece hukuki bir prosedür değil, kültürel bir müdahale olarak önem kazanmış gibi geldi bana.

​Toplumda sanatçı, şarkıcı, yorumcu ya da “ünlü” olarak tanımladığımız kişilerin davranışları, üslubu ve yaşam tarzları, kuşkusuz en başta gençlere empoze ediliyor. Onların kullandığı her kelime ve takındığı tavır, bir rol model etkisi yaratıyor.

​Çok fazla ifade özgürlüğünün ( ucu açık ) olduğu ortamlarda, ne yazık ki temel saygı duyulan kutsallar, dil ve kültürel değerler yozlaşmaya mahkum olabiliyor. Bu yozlaşmayı kırmanın ve değerlerimizi korumanın yolu, toplumu derinden etkileyen bu isimleri belli bir denetim ve eğitim mekanizması altına almaktan geçiyor.

​Aslında bu edebiyat ve güzel konuşma eğitimleri sadece sanatçılarla sınırlı kalmamalı bence. Günümüzde toplu alanlarda, trafikte veya farklı kapalı mekanlarda birbirine hakaret eden, küfürlü ve kaba konuşan kişilere de benzer bir yaptırım uygulanabilir. Toplum içi iletişimi bozan, saygısızca bir üslup benimseyenlere ceza olarak bu tür derslerin verilmesi, toplumsal nezaketin yeniden inşasında kritik bir rol oynayabilir.

​Bu yaptırımı sadece bir ceza olarak görmek yerine, iyileştirici bir adım olarak değerlendirmek de mümkün. Lvbel C5’e verilecek güzel konuşma ve yazma eğitimlerinin ardından, haftada bir gün gençlerle Türkçe üzerine paneller, söyleşiler veya sohbet günler düzenlenebilir.

​Böylelikle sanatçı, hem bundan sonra yazacağı şarkılarda Türkçeye daha uygun sözler üreterek bir dönüşüm sergileyebilir hem de gençlerle kuracağı iletişimle dile olan ilginin artmasına katkı sağlayabilir. Belki de bu sürecin sonunda Lvbel C5, gelecekte Türkçeyi en lügatli, en güzel konuşan isimlerden biri haline gelir; kim bilir? ( Şaka yaptım)

​Bence bu karar kültürel anlamda başlayacak bir toparlanmanın milat noktası olabilir. Hayırlı olsun.

Antony’nin İtirafı: Akıldan İmana 50 Yıl Sonra Gelen Teslimiyet

Antony Flew’u tanıyor musunuz? Kendisi dünyada neredeyse ateizmin en büyük savunucularından biriydi, hatta ateizmin kitabını yazan adamdı diye bilinir. Elli yıllık ateist kimliğiyle bilinen ve 2010’da vefat eden Antony Flew’un kaleme aldığı “Yanılmışım Tanrı Varmış” kitabı, bence günümüz dünyasındaki sekülerizm tablosunu anlamak için kritik bir örnek. Modern hayatın getirdiği sekülerleşme dalgası, birçok insanın inancı sorgulamasını, inananların yaptığı yanlış davranışlara bakarak dinden soğumasını veya temel dini eğitimden mahrum büyümesini tetikliyor. Bence asıl mesele, kibrin ve gururun ötesine geçebilmekte. Çocukların ergenlik dönemlerinde bu akımlara kapılmaması için okul müfredatında veya din derslerinde bu tür ibretlik hayat hikayelerinin anlatılması kesinlikle şart. Hem inanç süreçlerindeki teslimiyet ve samimiyet, hem de yaşanılan hayatın doğruluğu, insanda inancın sürekliliğini belirleyen en temel unsurlar haline geliyor. Sonuç olarak, inanç yolculuğu, mantığın ötesine geçen derin bir teslimiyeti ve kalbi bir uyanışı gerektirir, tıpkı Antony’de olduğu gibi. Bence bu kitap, arayışta olan veya yeni bakış açıları kazanmak isteyen herkese, özellikle de ateistlere mutlaka okunmalı ve tavsiye edilmeli.

İki Kiracı, Tek beden

Sevgili Lev Nikolayeviç,

​Bugün yine senin o kocan konakta, Yasnaya Polyana’da uzun yürüyüşlere çıktığın anlardaki gibi bir iç hesaplaşmanın ortasındayım. Hani o meşhur İtirafım’da insanın ruhsal sancılarını, nefsinin hırslarıyla ruhunun hakikat arayışı arasındaki amansız savaşı anlatırsın ya… İşte tam da o çetin çatışmanın ortasından yazıyorum sana.

​Biliyor musun dostum, zaman değişti, yollar, şehirler, makineler değişti ama insanın içindeki o kadim savaş hiç değişmedi. Hepimiz aynı bedenin içinde yaşayan ama amaçları birbirine taban tabana zıt iki zorunlu kiracıyla ömür tüketiyoruz: Nefis ve Ruh.

​Bu iki güç, aynı çatı altında yaşamak zorunda kalan ama bir türlü anlaşamayan iki zıt kutup gibi. Aralarındaki o hiç kapanmayan mesafenin ve sürtüşmenin sebebi ise çok basit: Varoluş gayelerinin bambaşka oluşu. İkisi de kendilerine verilen bu kısıtlı sürede, yani bu dünya hayatındaki mühlet boyunca ellerinden gelenin en iyisini yapıp kendi iktidarlarını kurmak için büyük bir mücadele veriyor. Üstün gelmek için diğerinin yoluna türlü engeller koyuyorlar.

​Nefis, senin de romanlarında o mağrur ve bencil karakterlerde sıkça resmettiğin gibi, “ben” kavramının başlangıç noktası. Bencil bir kral gibi, hüküm sürdüğü krallıkta başka hiçbir güç istemiyor. O yüzden “biz” çoğulluğunu asla hazmedemiyor. Ruh ise tam aksine, o çoğulun içindeki “bütünleşik ben” kavramını destekliyor. Bir ormandaki tek bir ağaç değil, ormanın kendisi olduğunun bilincinde; bütünle bir olmayı, sevgide ve hakikatte çoğalmayı arzuluyor.

​Ama ne yazık ki Lev Nikolayeviç, senin de hayatın boyunca dert edindiğin gibi; ruh, emanet olarak bulunduğu bu dünya planında nefis tarafından sürekli örseleniyor. Çünkü aynı bedenede uyanık bir ruhla yaşamak, nefis için her daim büyük bir tehlike. Boyunduruk altına girmekten, sınırlandırılmaktan ve itaat etmekten nefret eden nefis; güç ve kontrol ideolojisi uğruna gerekirse kötülükten ve karanlıktan destek almaktan bile geri durmuyor.

​Peki, bu dizginlenmesi gereken en dangerous gücü nasıl ehlileştireceğiz? Sen hayatının son yıllarında sadelikte, köylülerin masumiyetinde ve İncil’in özünde aradın bu yanıtı. Ben ise bu vahşi atı dizginleyebilmenin yolunu Yaratıcı ile sürekli ve kopmaz bir bağlantıda kalmakta buluyorum.

​Bu bağı günlük hayatın hengamesinde koparmadan tutabilmek için iki manevi çapa çıkıyor karşıma: Namaz ve Dua.

​Namaz, günün koşturmacası içinde nefsin bizi kendi ağlarına düşürmesini engelleyen manevi bir “reset” tuşu gibi. Günün belirli vakitlerinde durup secdeye vardığımızda, nefsin en çok nefret ettiği şeyi yapıyor; ona itaat ve tevazuyu öğretiyoruz. O an, nefsin “Her şeyin sahibi benim” diyen kibrini toprağa gömüyoruz.

​Dua ise ruhun Allah ile kurduğu o en aracısız, en samimi sohbet. Dua eden insan, nefsin tüm sahte güç illüzyonlarını bir kenara bırakıp kendi acziyetini kabul ediyor. İçindeki dertleri, hırsları ve korkuları Yaratıcı’ya havale ettiğinde, nefsin o ağır baskısından kurtulup derin ve özgür bir nefes alıyor.

​Sevgili Tolstoy, sen öteki alemdeki o ebedi huzur mekanında şimdi bu hakikatleri kuşkusuz çok daha berrak görüyorsun. Bizler ise burada, bu beden mülkünde ruhumuzu nefsimizin vesveselerine karşı korumaya çalışan birer muhafızız. Ama şuna gönülden inanıyorum: Nefis ne kadar kötülükten destek alırsa alsın; namaz ve dua ile Allah’a bağlanan bir ruhun karşısında eninde sonunda diz çökmeye mahkûmdur.

​Yeter ki dizginleri kimin tuttuğunu unutmayalım…

Kendine iyi bak demeyeceğim dostum. Zaten içimde bir his, sana orada iyi bakıldığını söylüyor.

Santraforsuz Masalın Sonu: Montella Gitti, Fatura Ağır!

Montella’yı en sonunda nasıl olduysa aryık kovmayı başarmışlar… Hem de çok geç alınmış bir kararla. Adam, Türk milli takımının oturmuş yapısını tamamen bambaşka, santraforsuz ve ne oynadığı belli olmayan ruhsuz bir taktiğe evritti. Elimizde bu kadar kaliteli oyuncu varken onları resmen harcadı. İşin garibi ruhunu kaybeden oyuncuların alternatiflerini de kadroya almadı. İşin kötüsü, bunca başarısız sonuca rağmen federasyon ona sürekli destek çıktı ve Montella da doğal olarak kendini vazgeçilmez sanma hatasına düştü. Hatta bu süreçte kendini Türk hissetmeye bile başladı ki bu durum gerçekten komikti. Federasyonun bu süreçteki Montella’yı kovma tutumu ise tam bir skandal; adam burada yokken görevine son verip bir de utanmadan kendisine teşekkür edip “Başkanımız Montella İstanbul’a dönünce yüz yüze görüşecek” diye açıklama yapması tamamen saçma bir üslup ve aptalca bir yönetim tarzı. Şimdi Montella’dan da federasyona karşı sitemkar ve laf sokan bir açıklama beklemesek olmaz. Ama asıl Sıkıntılı kısım işte şimdi başlıyor; Montella sonrası yeni hoca arayışı… İnşallah tekrar saçma sapan bir yabancı getirilip tüm düzen bozulmaz. Yerli hoca seçilirse de bu baskıya dayanabilir mi, orası meçhul. Ancak benim gönlüm, genç, yerli ve 40-50 yaşını geçmemiş vizyoner bir hocadan yana. Sabırla, en az 3-4 yıl şans verilmesi şart. Nuri Şahin veya Selçuk inan gibi isimler bu jenerasyonu çok iyi yönetebilir. Arda Turan’a gelirsek, daha vakti var; Çünkü Turan çok sinirli ve medyayla eğer sonuçlar kötü giderse sürekli gerilim yaşayabilir. Bence bu potansiyeli şimdiden göreve getirip daha yıpratmamak lazım.Umarım hayırlı bir teknik adam bulmayı başarırlar.

Tavşan Kanı mı, Yemen Kahvesi mi? Bir Tiryakilik Hikayesi

Her sabah ocağı yakıp demliğe sarılmamız, sandığımız gibi bir gelenek değil. Aslında bu millet dört yüz yıl boyunca kahve içmiş, yani çayın tahtı o kadar da eski değil. Yemen’den gelen kahvenin o doyurucu kokusu, tam dört yüzyıl boyunca bu topraklara hükmetmiş, sohbetlerin en lezzetli eşlikçisi olmuştu. Kanıtı dilimizde: kahvaltı, kahverengi, kahvehane… Hepsi kahveden geliyor. Kahve Yemen’den geliyormuş, Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Yemen elden çıkınca pahalı bir ithal mala dönüştü. Bizi çaya alıştırdılar, o günden beri de böyle gidiyoruz. Bir de şu soru var: Acaba bugün Yemen bizde olsaydı, kahve ucuz ve bol olsaydı, çay da bu kadar yoğun üretilmeye devam etseydi, yine de ince belli o tavşan kanına mı düşerdik, yoksa kahvenin o doyurucu kokusuna mı teslim olurduk? Cevabı ne olursa olsun, bu tiryakilik damarlarımızdan hiç silinmedi, silineceğe de benzemiyor.

​Mumları Söndüren Kültürel Ezgi: Cinuçen Tanrıkorur’un Unutulan Doğum Günü Şarkısı

Avrupa’nın ölüm marşını aldığımız yetmiyormuş gibi doğum günlerinde de sonradan uyarlanmış, bizim kültürümüze empoze edilmiş doğum günü şarkısını da ekledik “Happy Birthday to You” diyerek. Tarihte bunu değiştirmek için Cinuçen Bey gibi çok güzel bir şarkı, beste hazırlamış bir insan var. Bundan kimsenin haberi yoktur eminim. Ki benimde yeni haberim oldu.

​İsme takılmayın, Cinuçen ismi evet biraz komik gelebilir ama yaptığı işe bakalım. Cinuçen Tanrıkorur, tam da bu kültürel baskıya bir başkaldırı olarak 1984’te “Hüseynî / Buselik makamda çocuk Şarkısı”nı  yani bir doğumgünü şarkısı besteledi. Bu kıymetli eser, bizim makamlarımızı taşırken, neden hâlâ popüler kültürün esiri olup yabancı marşlara sarılıyoruz? diye hiç düşünmeden geldik bu günlere..

​Cinuçen Bey, bizi başkalarının bize dayattığı bu popüler kültüre mahkûm etmemek için sanatsal bir duruş sergilemiş o yıllarda. E şimdi sıra bizde. Milli Eğitim ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı öncülüğünde, bu güzel melodi daha ritmik, modern enstrümanlarla yeni bir versiyona kavuşturulup doğum günlerinde çocukların kullanılabilir. Doğum günlerimizi kendi ezgilerimizle kutlamak, bu milletin öz değerlerine saygının en güzel ifadesi olmaz mı?

Şarkıyı Google da bulmak mümkün. Cinuçen Tanrıkorur doğumgünü şarkısı yazınca kolayca bulursunuz.

Bu arada bestenin sözleri şöyle ;

Doğum günün kutlu olsun,

Her günün böyle olsun.

Sağlık, mutluluk içinde,

Ömrün neşeyle dolsun.

Hepy börtdeyden on bin kat daha anlamlı değil mi Allah aşkına 🙂

Tom Cruise’nin Kara Komedi Sınavı: Digger

Digger, küresel sermayenin ve petrol kartellerinin doğa üzerinde yarattığı tahribatı merkeze alırken, bunu sert bir kara komedi sosuyla sunmaya çalışan iddialı bir yapım. Filmi yeni izledim. Ancak film, absürt mizah ile ciddi politik eleştiri arasındaki o hassas dengeyi kurmakta ve gerçek-kurgu geçişlerinde zaman zaman bocalıyor. Tonundaki bu belirsizlik, kara komediye alışkın izleyiciler için bile anlatının içine tam anlamıyla girmeyi zorlaştırıyor.

​Filmin en çok konuşulacak tercihi kuşkusuz Tom Cruise’un üstlendiği radikal karakter. Kariyeri boyunca dinamizm ve aksiyonla özdeşleşen Cruise, ağır yaşlandırma makyajına rağmen yüz mimiklerinde ve beden dilinde o tanıdık genç enerjiyi saklayamıyor. Bu durum karaktere tekinsiz bir tezat katsa da, zaman zaman inandırıcılık zeminini zedeliyor. Yine de Cruise’un konfor alanını tamamen terk edip böylesine cesur ve aykırı bir role soyunması takdire şayan. Alkışlar sana Tom.

​Filmin anlatısını ayakta tutan esas unsur ise zengin sembolik dili. Karakterin yanından ayırmadığı yaşlı kedi, Digger’ın sistemin sunduğu konforlu, sömürüye dayalı ve duyarsız yaşam alanını harika özetleyen bir metafor olarak öne çıkıyor. Duruşma sahnesindeki göz alıcı kırmızı takım elbise ve şapka ise kurumsal adalet mekanizmasının tam ortasında dahi odağı sadece kendi üzerine çekmek isteyen narsist yapıyı ve dikkat çekme arzusunu vurguluyor. Savunma anında mahkeme salonunun yavaş yavaş su alıp deforme olması ise filmin görsel zirvesi; petrol hırsının ve bozulan sistemin eninde sonunda kendi yapısını da yutacağını ve doğanın yıkımıyla geleceğini gösteren son derece etkleyici bir kıyamet sembolü.

​Sonuç olarak Digger, herkesin çok seveceği ya da salondan mutlu ayrılacağı bir ana akım filmi değil. Kara komedi tonundaki pürüzler ve ritim sorunları genel izleyiciyi zorlayabilir. Tom Cruise’un bu radikal denemesini merak edenler ve çevre eleştirisini sembolik bir dille izlemek isteyenler için sinemada şans verilebilir bir iş olsa da, izleyicilerin büyük kısmı için dijital platformlara düşmesini beklemek çok daha rasyonel bir tercih olacaktır. Bence filmi ikinci kere izlemek filmin tadını bir miktar daha artırabilir.

Trump’ın Seçimi: Klavyeli Rambo ve Dijital Savaş

Geçenlerde Instagram’da 80’ler nostaljisi kusan yabancı bir sayfada karşıma çıkan bir yapay zeka kurgusu, beni derin düşüncelere sevk etti. Yapay zekayla hazırlanan video senaryosunda Donald Trump, hapisteki Rambo’yu ziyaret edip onu bir İran operasyonu için ikna etmeye çalışıyordu. Nostaljiye diyecek yok, izlemesi oldukça eğlenceliydi; fakat gerçekler maalesef biraz farklı.

​Eski usul kas gücüyle dünyayı dize getiren, elinde M60 makinalı tüfeği, pala bıçağı ve kafa bandıyla tek başına orduya bedel olan Rambo; günümüzün uzun menzilli füzeleri, termal kameraları ve otonom drone’ları karşısında muhtemelen bir saat bile dayanamazdı. Bugün bir kahramanı çamurlar içinde sürünen, yarasına barut basıp yakan o eski usul kas gücüyle sahaya sürmek, adeta bir taş devri avcısını günümüz mühimmatının önüne atmak gibi. Artık savaşlar cephe hattında değil; saniyede yüzlerce veri işleyen algoritmalar, uydular ve ekranlar üzerinden yürüyor.

​Hollywood, Sylvester Stallone yaşlandığı için böyle bir devam filmi çekmese bile, belki de Rambo’yu yeni teknolojinin başında bir komutan olarak hayal etmek tek mantıklı ve komik çıkış yolu. Bir zamanlar ormanda iz süren o adamın, bugün kliması çalışan bir kontrol odasında, elinde kahve kupasıyla bir drone vuruşunu onaylaması ya da yazılımları yönetmesi sinemasal açıdan müthiş bir kara mizah malzemesi olurdu. Tabii tetiği çekmek yerine tuşlara basan bir Rambo’nun izleyiciye aradığı o katarsisi ve adrenalin patlamasını ne kadar verebileceği, işin ayrı bir ironisi. Çünkü izleyici ekran başında kod yazan birini değil, sınırları zorlayan bir kas gücünü görmek istiyor.

​Peki Hollywood böyle bir filmi ne zaman çeker?

​Yakın zamanda değil. Hollywood ve Amerika, bu çatışmaları sıcağı sıcağına filme dökmektense muhtemelen olayların uzun süre durulmasını bekleyecektir. Tarih bize gösteriyor ki Amerika; Vietnam, Irak veya Afganistan gibi kaybettiği ya da zorlandığı her travmatik süreçten bir 10-15 yıl sonra o dönemi kahramanlaştırıp paketleyerek anlatmaya bayılıyor. Vietnam Savaşı bittiğinde Rambo vizyona girmiş ve Amerikan kamuoyuna sahada kaybettiği savaşı sinema salonlarında “psikolojik olarak” kazandırmıştı.

​Stallone o zamana kadar biraz daha yaşlanmış, hatta belki de öte aleme göç etmiş olabilir. Ancak bugün karşıma çıkan o yapay zeka teknolojisi, 10 yıl sonra sinema kalitesine tam anlamıyla eriştiğinde, Hollywood Stallone’un gençlik dijital ikizini (digital twin) ekrana getirmekten hiç çekinmeyecektir.

​Günümüzün karmaşık, renksiz ve tamamen yazılımlara dayalı soğuk savaş gerçekliği karşısında 80’lerin o “iyi ve kötü adamların net olduğu” basitliğine duyduğumuz özlem, yapay zekanın da beslendiği en büyük damar haline geldi. Benden söylemesi; o absürt ve dijital “Rambo: Algoritma Savaşları” filmi tam on yıl sonra sinemalarda karşımıza çıkabilir. Vizyon biletlerini şimdiden ayırtmakta fayda var.

İnanmak Ve İnandırıcılık Neden Lüks Oldu?

Türkiye siyasetinde “asla yan yana gelmem” diyenlerin, bir sabah ansızın rakip partinin baş tacı olması, artık şaşırtmıyor; aksine, siyasetteki o kalıcı ilkeler yerine, ne kadar hızlı dönüş yapılabilir yarışını kanıtlıyor. Daha 1 sene önce söylenen büyük lafların, bugün alkışlarla unutulması, sadece bir fikir değişimi değil, siyasetin artık inandırıcılığını tamamen yitirdiğinin bir kanıtı. Bu hangi parti olursa olsun maalesef aynı. Anlaşılan o ki, şartlar değiştikçe ilkeler de buharlaşıyor ve geriye sadece zamanında büyük konuşanların hiç bir şey yokmuş gibi tebessüm etmesi kalıyor..

Şapkadan Çıkan Nostalji: Sermet Erkin ile Tavşanlar

Türkiye’de illüzyon sanatının temellerinde akla gelen ilk efsanevi isimlerden biri, Mandrake lakaplı Mehmet Ertuğrul Işınbark’tı. Türk sihir dünyasında derin izler bırakan bu öncü abimizin ardından, seksenler ve doksanlı yıllarda televizyon ekranlarında, sahnelerde başka bir isim daha tüm çocukları ilizyonla tanıştırmıştı: Sermet Erkin! Mandrake’nin ardından Türkiye’nin en bilinen illüzyonisti olarak zihinlere kazınan bu büyük üstat, ne yazık ki zamanın ve gösteri dünyasının hızlı değişiminin gerisinde kalmıştı. Dünya genelinde David Copperfield gibi isimlerle şovlar devasa bir teknolojiye, büyük prodüksiyonlara evrilirken, Sermet Erkin ne Türkiye’deki performansını o ölçekte büyütebildi ne de uluslararası arenaya açılabildi. Yıllar içinde yavaş yavaş ana akım medyadan ve göz önünden kayboldu gitti. Ama meğer tamamen kaybolmamış; sahne tutkusunu bir yerlerde sessizce yaşatmaya devam ediyormuş abimiz. Ve sanırım şuan yaşı 70 civarı, ama ama bu yaşta halâ ilizyon sanatını yapıyorsa bu durum bana onun ömrünü bu sanata adadığını gayet net bir şekilde gösteriyor. Ve işte şimdi Usta duayen iliszyonist’in Bursa’da yapacağı gösterisinin reklamanına denk geldim sosyal medyada. Açıkçası bende sırf o 80’ler ve 90’lar çocukluğunun saf nostaljisini yeniden hissetmek için bu gösteriye gitmeyi düşünüyorum. Tabi kızım içinde güzel bir anı olabilir. Babasının küçüklüğünde izlediği bir gösteri sanatçısını görmek onu da heyecanlandırır eminim. Belki eski büyülü şovlar günümüz gösterilerinin çok gerisinde kaldı ama çocukluğumuzun bir parçasıyla salonda buluşmak bile unutulmaz bir anı olmaya aday. Siz de zamanında Sermet Erkin’in şapkadan çıkan tavşanlarını izleyip heyecanlananlardan mısınız?

Merak edenler için gösteri bilgileri şöyle : Gösteri 1 Kasımda 14:00 ve 16:00 saatlerinde Bursa’daki Aspera Sahne’de.

Hukuk mu, Vicdan mı? Alev Alatlı’dan Bir Adalet Manifestosu

Rahmetli Alev Alatlı’nın 2014 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri Töreni’nde yaptığı konuşmayı, ilim ve felsefeye meraklı kitleler mutlaka hatırlayacaktır. Günümüzde para hırsının, açgözlülüğün ve hırsızlığın normalleştiği; her gün bir kurumun, şirketin ya da ünlünün yolsuzluk iddiasıyla gözaltına alındığı bir dönemde, rahmetli Alatlı’nın bu videosu sosyal medyada yoğun bir şekilde paylaşılıyor. Alatlı Hoca, ta o günlerden bugünkü tabloyu net bir biçimde görmüş ve hafızalara kazınan bu konuşmayı yapmıştı.

​Hocanın konuşmasının tam metni şu şekildedir:

​”Helalleşmek mahkemede dava kazanmaktan daha üstün olmalıdır. Çünkü her yasal hak helal değildir ve olamaz.

​Aslolan hakkın helal edilmesi olmalıdır. Aslolan helalleşmek olmalıdır. Helalleşmek mahkemede dava kazanmaktan daha üstün olmalıdır. Çünkü her yasal hak helal değildir ve olamaz.

​Suriçi ile Kobani’nin arasına çizgi çekmek 1. Dünya Savaşı galiplerinin yasal hakkıdır belki. Ama helal değildir.

​Keza iflas eden kardeşinizin haraç meraç satışa çıkarılan evini satın almanız yasal hakkınız olabilir ama helal değildir.

​İmar ruhsatı olan bir müteahhit şehrin ufkuna tecavüz ederken yasal olarak suçsuzdur ama yaptığı iş helal değildir.

​Yeni ve çok daha ucuz bir enerji türünün pazara girmesini önlemek üzere üretim haklarını satın alan ve dümen altı eden bir petrol şirketi yasal olarak suçsuzdur. Ama yaptığı iş helal değildir.

​Keza raf ömrünü uzatmak için ekmeğin içine kanserojen madde koyan fırıncı, yaptığı formülü ambalajın üzerine koyduğu için yasaldır; dolayısıyla suçsuzdur ama yaptığı iş helal değildir.

​Ve son olarak bir kalem darbesiyle atar ergenleri, lümpen ergenleri sokağa döken yazar; alevler afakı sardığında suç mahallinde değilse, olayları evinden seyrettiğini ispat edebiliyorsa yasal olarak suçsuzdur. Ama helal değildir yaptığı.

​Tazminat ödemeye mahkûm edilen fail, mağdurun yanına gidip helallik istemedikçe helalleşilmiş olunmaz.

​Yasal hakkın helal edilmesini esas alan, yasaların tanıdığı haklardan insanlık veya Allah adına feragat etmenin garipsenmeyeceği yeni bir düzen, yeni bir dünya yaratmak zorundayız.

​Bir düzen ki hoşgörüyü değil, bağışlamayı öncelesin. Haklı olsak da feragat edebileceğimizi öğretsin.

​Bize yeni bir ‘Ahlak Yasası’ lazım. Önümüzdeki en büyük, en can alıcı ödev budur.”

​İşte Hocanın bu konuşması, aradan geçen 12 yılda ödevimize hiç çalışmadığımızın açık bir göstergesidir. Artık onun işaret ettiği o Ahlak Yasası’nı yürürlüğe koyma zamanı gelmiştir. Bunu yapacak kurumların başında da devlet geliyor. Umarım en uygun neşterle bu hastalıklı yara ameliyat edilir.

Mancini Memnun, Taraftar İsyanlarda

Maaşlar ödeniyor, uçaklar kalkıyor, pilotlar dönüş yolunda Montella ve takımla gurur duyuyor; peki ya sahadaki gerçekler? Son dört maç, dört mağlubiyet ve koca bir hayal kırıklığı. İtalyan teknik direktör Mancini’nin Montella için  “çok güzel iş çıkardığını düşünüyorum” demesiyle, Montella’nın uçaktaki iyimserliği, koca bir milletin sabrını artık tamamen tüketmiş durumda. Yerli bir hoca olsa çoktan kapının önüne konulacakken, bu ayrıcalıklı kredinin nedeni ne ve bu gidişata daha ne kadar seyirci kalınacak? Herhalde sıfır galibiyetle döndüğümüz zaman istifa edecek inşallah.

Migros Tevriyeye Adeta Şov Yaptırmış

Gitmeden. Beklemeden. Yerimden kalkmadan. Yerimde yerim. Ve gelince… Yerim de yerim. Migros Yemek’le. Yerimde Yerim. Yerimde yersem. Yerim de yerim!

​Öncelikle yukarıda okuduğunuz metin bir reklam değildir; sadece içerikteki tevriye sanatını anlatmak için başa ekledim.

​Tevriye nedir önce onu söyleyeyim; tevriye, birden fazla anlamı olan bir kelimenin, hem yakın hem de uzak anlamını düşündürecek şekilde kullanılması sanatıdır. Sesleş, yani cinas ise, yazılışları aynı ama anlamları tamamen farklı olan kelimelerin bir arada kullanılması olayı dilimizde.

​Migros Yemek reklamının o eşlik edilesi jenerik müziğinin içindeki bu söz grubu, meğer ne güzel bir tevriye örneği olmuş. “Yerimde yerim” sözlerinde hem bulunduğumuz mekânı hem de iştahla yemek eylemini kastediyor. Bunu yazan belki de tevriye sanatı olduğunu bilmeden yazdı ama ortaya harika bir dil oyunu çıkmış.

​Merak ediyorum doğrusu, bu tevriye sanatını benim sıradan bir vatandaş ve konunun uzmanı Türkçe öğretmenleri dışında, acaba kaç kişi fark etti? Vallahi çok merak ettim.

​Migros’u bu bilerek ya da bilmeyerek hazırladığı reklam müziği ve zekice dil oyunu için tebrik ediyorum, helal olsun!