Bir sevgi ve bir hayranlık / Cemil Meriç

BİR SEVGİ VE BİR HAYRANLIK

Hayır, severek evlenmedim. Hayatımı bir zebani ile birleştirecek kadar yalnızdım. Yalnız ve yabancı. Bir kadın ilk defa olarak adımı taşımaya razı oluyordu. Bir kurtuluştu bu, paryalıktan kurtuluş, cehennemden kurtuluş. Ve bilmediğimiz ülkelere yelken açan bir gemiye atlar gibi elele hayata atladık. Ben seni tanıd xtan sonra yaşamaya başladım. Korkuyorum. Bunları söylemekten korkuyorum. Yirmi iki sene gelişen, kökleşen bir sevgi bu. Bir sevgi ve bir hayranlık. Hayat, hayatımız daima güzel miydi? Hayır. Ama mevsimleri vardı, mevsimleri var. Vatanımsın benim. Kokladığım havasını, içtiğim su. Ben şımarık ve yaramaz bir çocuk oldum zaman zaman. Sen hep aynı kalmasını bildin.

Orhan Çoban hep garsonu oynardı. Bir gün bile oynamam diyemeden…

Yeşilçam filmlerinde başrol oyuncuları dışında yan rollerde ve figüran pozisyonunda görev alan oyuncular vardır. Sima olarak hemen hemen hepsini tanırız; ancak isimlerini bilmeyiz ve hiç merak etmeyiz. Oysa bu emekçiler verdikleri emekle, onlarca başrol oyuncusundan daha çok alın teri dökmüştür. Gelin görün ki bu emeklerinin karşılığını alan çok azdır.

​Bu emekçilerden biri de Orhan Çoban’dır. Çoban, 1960 ile 1990 arasında yaklaşık 20 sene hep garson rollerinde oynamış. 1000’i aşkın filmde hep aynı rolü oynamak bir dünya rekoru sayılabilir. 🙂 Garson lazım olan her filmde Orhan Çoban neredeyse alternatifsizdir. Peki, neden hep garson rolü oynar bir insan? Tipi mi müsaittir? Yoksa o yıllarda garsonluk yapan insanların tipi birbirine benzediği için Çoban’ın tipi de bu prototipe cuk oturduğu mudur; bunu kimse bilmez. Ayrıca hiçbir yönetmen, Çoban’ın kamera önü tecrübesini baz alarak onu farklı bir rolde oynatmaz. Çoban belki farklı rollerde oynatılsaydı karakter rollerinde aranan bir oyuncu da olabilirdi. Kim bilir?

​Oyunculuk anlayışı o yıllarda 4 kadın, 5-6 erkek başrol oyuncusu üzerine oturtulmuştu. Yan rollerde ise yaklaşık 30 oyuncu kadrolaşmıştı. Bunların başını Hulusi Kentmen, Cevat Kurtuluş, Adile Naşit, Münir Özkul, Erol Taş ve Nubar Terziyan gibi değerli oyuncular çekiyordu. Bunların bir alt kadrosu ise Orhan Çoban gibi isimlerin olduğu gruptu. En alt kadro ise kavga ve dövüş sahnelerinin başını Yadigar Ejder gibi isimlerin çektiği, 15 kişilik bir oyuncu kadrosundan oluşuyordu.

​Yeşilçam dönemi yerini kayıp yıllara bırakınca; yani 10-15 yıllık erotik filmler döneminden bahsediyorum, işte Çoban ve diğer figüran oyuncular sektörün içinden dağılıp gitti. Hepsi kendi hâlinde, emeklerinin karşılığını alamadan küstü sinemaya. Doksanlı yıllarda yeniden toparlanan yeni Türk sineması ise sahiplenmedi onları. Oysa yeni başlangıçta bu kadar çok kamera tecrübesi olan insana çok ihtiyaç vardı ama olmadı. O dönemin yıldızları da sahip çıkmayınca bu insanlara (çok büyük bir bölümü yardımcı olmadı), haber bültenlerinde yalnız ve sefalet içinde yaşanmışlıkların finalindeki ölüm haberleri ile hatırladık onları tekrar. Ancak hep böyle olmuyor muydu? Her şeyin kıymeti kaybedilince anlaşılmıyor muydu?

​Allah, Çoban gibi kenarda köşede unutulan onlarca oyuncunun yardımcısı olsun. Vefat edenlere Allah rahmet eylesin. Kültür Bakanlığı umarım bu insanların çocuklarına ve torunlarına (sefalet içinde olanlara) sahip çıkar.

 

 

Flaubert’in sevdiğim altı sözü

“İnsan, hiçbir şeye karşı ilgisi,

hiçbir şeyden umudu kalmayınca,

hayatın her gün değişmeyen

tekrarı altında ezilir.”

 

***

“Asıl acınacak şey dedi; lüzumsuz bir ömrü sürüklemektir.”

 

***

 

“Şu dünyadaki sevgilerin bayalığı ve kalbin daima gömülü kaldığı ebedi yalnızlık.”

 

***

“Umut olmayınca insan artık bu tekdüze yaşamdan utanç duyardı.”

 

***

 

“Bana sorarsanız, insanlara neyi neden yaptıklarını, neyi neden yazdıklarını sormak kadar aptalca bir şey zor bulunur.”

 

***

 

“Sevdiklerimizi çekiştirmey başladık mı onlardan kopmaya başladık demektir.”

 

 

 

 

 

İnsanlığın dirilişi / Sezai Karakoç

Put diken, puta tapmayı hortlatan puta tapan asrdir bu asır.

İnsanın en büyük yanılgısı, ortak sevgi ve saygı alanında oldu çağımızda insan, kalbinin bağını Tanrıdan kopararak eşyaya, güçlü görülen insanlara, düşüncelere ve sistemlere bağlıyor. Bu bağlanış, şöyle veya böyle ölçülü bir bağlanış sanmayın. Bu, aklın veya sağduyunun kabul edeceği veya mazur göreceği bir ilgi değil irasyonel bir bağlanış, adeta bir tapıştır. İnsan, çağımızda gönül tarlasına durmadan put dikiyor. Kendi tükettiği eşyaya, kendi kurduğu sisteme veya kendinin yücelttiği insana tapmak yoluyla kendine tapmaya çalışmakta belki de. Kendini dolaylı yoldan putlaştırmanın boş deneyinde…

Aslında insanın kendini veya başkasını putlaştırmasi, sonuç olarak aynı yere çıkar: şifası güç bir aşağılık duygusu saplantısına.

Tarihi bir aşağılık duygusunun pençesinde kıvranmakta insanlık… Bu kompleks nasıl oluştu? Tarihçilerin ve tarih düşünürlerinin üzerinde şiddetle durması gereken önemli nokta, insanlığın çağdaş trajedisine sebep olan put dikicili gğinin temeli burada yatıyor.

Batı, Hz. İsa’nın “ilah” olduğuna inanmıyor gerçekte. Ondan kurtulmakta ama İslam’ın Tanrı kavramına ‘mutlak’ kavramına ulaşamıyor bir türlü. Hz. İsa yerine bir takım çağdaş kişiler tanrılaştırılmak isteniyor. Şahıs kültü, temelde değişmiyor.

Ekonomi putları, politika putları, devrim, ideoloji, müzik. spor, sinema putları… İrili ve ufaklı putlarıyla Batı ve Doğu, Hz. İbrahim’in hakikatin şimşeği olan baltasına muhtaç… Adeta onu bekliyor.

Sezai Karakoç, İnsanlığın Dirilişi, Diriliş Yayınları

Tamam, devir değişti de…

Çelik’in çok uzun zamandır beklediğim albümü, en sonunda dijital medyada yayımlandı. Sanatçının en bilinen hitlerinin farklı sanatçılarca, kendi yorumlarını ve tarzlarını katarak seslendirildiği bu albüm, Çelik hayranlarını açıkçası ikiye böldü. Bunun sebebi, sanatçı ve şarkı seçimlerinin iyi eşleştirilmediğinin düşünülmesi.

​Ben de bu fikre katılıyorum. Bazı sanatçıların şarkılarını okumak zordur; okusalar bile o ruhu katmak daha da zordur. Albümde en çok dört yorumcuyu beğendim: Bunlardan ilki Emre Aydın ve “Hercai”, diğeri Pamela ve “Benimle Kal”. Bir diğeri, İskender Paydaş düzenlemesi olan “Veda Etmem Ben Bu Aşka”; düet yapılan şarkıda kadın ve erkek vokallerin uyumu harika (vokallerin adını henüz öğrenemedim). Sonuncusu da “İçin İçin Yanıyor” ile Can Gox.

​Rubato’nun yorumu ise Çelik’le birebir örtüşüyor. Zaten bu şarkıyla biraz oynasalar tadı kaçardı; “Dilberim” ve Rubato uyumu başarılı.

​Bunların dışında Fatih Erkoç ve Cem Adrian yorumları da güzel fakat enerjileri düşük. Umut Kuzey’in “Kızımız Olacaktı” performansı da güzel; fakat bu şarkının hem Çelik hem de İzel tarafından akıllarda kalan kalıcılığı, Kuzey’i biraz zayıf göstermiş. “Yaman Sevda” şarkısını okuyan Gülçin Ergül, üstün ses rengine ve gücüne rağmen ortalama bir performans sergilemiş; keşke Çelik’in düzenlemesinin üstüne okusaydı. Ve son olarak Halil Sezai… Albümdeki en kötü performans. Bunun iki sebebi var: Birincisi, “Bu Şehirde” şarkısı rock-pop temeli olan, enerjisi bol ve güçlü tondan okunması gereken bir şarkı. İkincisi, Halil Sezai’nin “modern arabesk ağızlı” şarkı tarzının, şarkının slow’a döndürülmesi dolayısıyla iyice çaptan düşmüş olması. Sezai en azından şarkıyı okurken bazı kelimelerin sonundaki harfleri bari yemeseydi! Türkçenin katli bu! Fikrim o ki; Sezai bu tarzla gittiği sürece kitlesini genişletemez. İlk albümden sonra hem müzikalite hem de özel yaşamıyla negatif enerji veren Sezai’ye birinin gerçekleri açıkça söylemesi lazım. “Ateşteyim” performansı için Oğuzhan Uğur’a yorum yapmaya gerek yok; kısaca şarkının enerjisini dinleyiciye geçirmiş desek kâfi. Zaten yoruma ve tarza ihtiyaç duyulmadan okunabilecek bir şarkı “Ateşteyim” (Uğur bozulmasın aman!).

​Valla albüm Çelik’in içine çok sindi mi, bilmiyorum. Tamam, albümün adı gibi “Devir Değişti”; artık yeni sesler, yeni tarzlar var. Fakat Çelik bence mevcut hitleriyle her zamanın tarzı. Gönlümden geçen şuydu aslında: Keşke bu hitleri okuyacak yorumcular 90’ların popüler isimleri olsaydı; Sertab Erener, Bendeniz, Hakan Peker, Jale, Mustafa Sandal, Kenan Doğulu, Göksel, Zeynep vb. Böyle olsaydı hem şarkıların ruhu bugüne aynı haliyle taşınırdı hem de 90’ların seslerinin, bugünün “kendine şarkıcı” diyen yüzlerce isminden daha iyi olduğu görülürdü. Neyse, artık albüm piyasada; daha fazla yoruma gerek yok. Umarım Çelik bu albümle yeterince onore edilir; çünkü Çelik sağlam ve kaliteli bir müzik adamı. Müzik yaşamıyla bunu sonuna kadar hak etti.

Hastalık hastası değildi. Sadece Fibromiyaljisi vardı.

Hani çevrenizde vardır ya… “Yok oram ağrıyor, yok buram ağrıyor” diyen tipler. Bu belki anneniz, belki bir arkadaşınızdır. Sürekli şikâyet eder, bir hastalığı olduğuna sizi ikna etmeye çalışır. Siz ise bu iknalardan bunalır, ona “Sen hastalık hastasısın” der, inanmadığınızı belli edersiniz.

​Peki ya o kişi gerçekten hastaysa? Onlarca kere doktora gidip MR çektiren, tomografi çektiren, check-up yaptıran; sonuç olarak da her defasında temiz çıkan bu insanlar ya gerçekten hastaysa?

​Evet, bu tip insanlar gerçekten hasta! O hastalığın adı da Fibromiyalji.

​Fibromiyalji, toplumda en çok görülen ikinci romatizmal hastalıktır. Oranı ise %20.

​Peki nedir Fibromiyalji?

​Fibromiyalji; “Her tarafım ağrıyor. Ağrım bazen omzumda, bazen kolumda, bazen boynumda dolaşıyor. Defalarca doktora gittim; ‘Tüm tahlilleriniz normal, seninki sinirsel, kafana takma veya bir şeyin yok’ dediler. Sabah yataktan kalkasım yok ama beni kimse anlamıyor” diyen insanların hastalığıdır.

​Bunu bilimsel bir dille açıklayacak olursak; Fibromiyalji sendromu (FMS); kasları, bağları (ligamanları) ve kirişleri etkileyen, “miyalji” diye de tanımlanabilen, yaygın kas ağrıları ve vücudun birçok bölgesinde aşırı hassasiyetle seyreden kronik bir ağrı sendromudur. İsmi; “fibro” (fibröz doku, bağ dokusu), “myo” (kas) ve “algia” (ağrı) kelimelerinin birleşmesinden meydana gelen sinir bozucu bir rahatsızlıktır!

​Çoğunlukla orta yaşlarda görülmekle birlikte çocukluk döneminde ve ileri yaşlarda da görülebilir. En sık görülme yaşı 40-50 arasıdır ancak 40 yaş altı ve 60 yaş üzerinde de görülür.

​Ülkemizde sıklığı; 20-64 yaş arası kadınlarda %3,6, 20-29 yaş arasında ise %0,9 olarak saptanmıştır.

​Peki bu hastalığın temel sebepleri ne diye bakacak olursak:

  • ​Öncelikle bir kadınsanız bu hastalığa daha yatkınsınız.
  • ​Yaşınızın ilerlemesi.
  • ​Omurgaya yönelik fiziksel travmalar (buzda kayıp düşme gibi).
  • ​Cerrahi müdahaleler.
  • ​Trafik kazalarında oluşan darbeler.
  • ​Merdivenden düşme gibi vukuatlar.
  • ​Geçirdiğiniz enfeksiyonlar (Borrelia burgdorferi, Parvovirus, Koksakivirüs, Epstein-Barr Virüsü-EBV, HCV, Hepatit B Virüsü-HBV, HIV, HTLV-1 gibi).
  • ​Çocukluk döneminde psikolojik veya fiziksel şiddet, cinsel istismar, boşanmalar, terk edilmeler, savaş ortamları da bu hastalığı tetikleyebilir.
  • ​Bunlara iş ile ilgili sorunlarınızı da ekleyin.
  • ​Bir de mükemmeliyetçilik huyunuz varsa… Her şeyi dört dörtlük yapma hevesiniz sizi bu hastalığa doğrudan taşıyabilir.

​Fibromiyalji hastası olmuşsanız yakınmalarınız ise şöyle gelişir:

  1. ​Ağrı: Vücudun her tarafındadır. Sıklıkla boyun ve omuzlardan başlar; kollara, göğüs duvarına ve bacaklara yayılır. Ağrı “dolaşan” bir ağrı olabilir. Bazen kaslarda tutukluk, yanma veya sıkışma hissi gibi farklı şekillerde de hissedilebilir. Bir kısım ağrı devamlı olabilir; anksiyete, stres, uykusuzluk, yorgunluk, soğuk veya rutubet ağrıları artırır. Ağrı ile beraber gün içinde giderek azalan, bazen gün boyu devam eden sabah tutukluğu görülür. Hasta eklemlerini şiş hissedebilir ancak ağrılı tarafta eklemlerde şişme veya kızarma görülmez. Ağrı nedeniyle eklem hareketleri kısıtlanabilir. Dinlenme ile ağrı azalabilir.
  2. ​Yorgunluk, dinlendirmeyen uyku: Gece uykusundan, süreye bağlı olmaksızın yorgun kalkılır. Sabah hastalar uyandıklarında kendilerini “dövülmüş” veya “savaşmış” gibi hissettiklerini söylerler. Bu yakınma, hastaların %90’ından fazlasında vardır. Ayrıca uykuya dalmakta zorluk ve gece boyunca sık sık uyanma görülebilir. Fibromiyaljili hastalarda uyku apnesi ve huzursuz bacak sendromu görülme sıklığı da artmıştır. Ayrıca “kronik yorgunluk sendromu” olarak tanımlanan, iş yapmayı engelleyecek kadar şiddetli yorgunlukla seyreden tablo da bu hastalar arasında daha sıktır.
  3. ​Bilişsel dalgalanmalar: Dikkati toplamada ve işe konsantre olmakta zorlanılır. “Fibro-fog” (fibro-sis) olarak tanımlanan bu durum, siste yürümeye benzetilir. Olayları bir sis perdesinin arkasından görmek gibidir.
  4. ​Psikolojik yakınmalar: Depresyon ve anksiyete sıklığı yaklaşık %30-50 oranında artmıştır.
  5. ​Duyusal bozukluklar: Kollarda ve bacaklarda karıncalanma, uyuşukluk, yanma hissi tanımlanır. Bu his devamlı veya ara ara olabilir, dolaşıcı karakter gösterebilir.
  6. ​Baş ağrıları: Migren ve gerilim tipi baş ağrısı eşlik edebilir.
  7. ​Diğerleri: Bağırsak fonksiyonlarında değişim, çarpıntı, idrar yaparken yanma gibi birçok farklı yakınma da hastalar tarafından tanımlanmaktadır.

​Tedaviye gelince; tedavisi iki şekildedir. Birincisi bu rahatsızlığa özel üretilen ilaçlarla yapılan tedavi, diğeri ise ilaç dışı egzersizler ve benzeri fiziki aktivitelerdir.

​Bu hastalık tamamen tedavi ediliyor diyemiyoruz çünkü kesin bir tedavisi yok. Fakat dizginlemek ve en hafif şekilde yaşamak mümkün.

​İşte ben de yaklaşık 5 yıldır adını koyamadığım hastalığımı, sağ olsun doktorum Şeyma Hanım sayesinde teşhis ettim. Artık Fibromiyalji olduğunun farkında olan bir hastayım. Üzgünüm çünkü bu rahatsızlık yaşam kalitenizi ciddi oranda düşürüyor; ama sevinçliyim çünkü artık ne olduğunu biliyorum. Yani “hastalık hastası” değilim! 🙂

​Size tavsiyem: 3 aydan fazla süren ağrılarınız varsa, MR, tomografi ve kan tahlilleriniz hep temiz çıkıyor ve ağrılar geçmiyorsa bir Fibromiyalji uzmanına görünün efendim. Allah herkese sağlık versin (bana da tabii).

Yirmi yaşın Challenge ağırlığı…

Elinde tuttuğu yirmili yaşlardaki hâline bakıp şöyle dedi: “Nerede o gençlik yıllarım?” Allah’ım, ne büyük bir özlem cümlesiydi bu! Zamanda eriyip giden gençliğini bir fotoğraf kâğıdında tekrar yaşamak, otuz koca yıl sonra içini pek bir burkmuştu. Fakat o an yaşadığı hissiyatın ağırlığı neyden kaynaklanıyordu, bilemedi. Genç ve diri bir bedene mi yoksa o bedenin içindeki ruha mı özlem duyuyordu; bir türlü anlamlandıramadı. “Belki de ikisine birdendi bu özlemim” diye düşünüp suratını ekşitti sonra; “Bu challenge pek de iyi gelmedi bana.”

Davulun sesi ne yakından ne uzaktan…

Sevgili dostum Lev Nikolayeviç,

​Ramazan ayının yarısını bitirdik artık. Yine bir pandemi gölgesinde geçen tatsız sahurlar ve iftarlar arasında, ruhumuzu arındıracak manevi tatlar arayışındayız…

​Ramazan ayının ritüelleri bile bomboş geliyor bize artık. Ne iftar davetleri var ne de gözümüz bize en yakın caminin mahyasına bile takılıyor. Bir tek sahur vaktine bir saat kala ortaya çıkan ve duygusuzca davula tokmak vuran “sözde” Ramazan davulcuları var. Allah’tan onlar var diyeceğim ama diyesim yok inan. Bir geleneği yaşatmak için açılan ihalelere katılıp sırf âdet yerini bulsun diye ortada gezinen emekçiler bu arkadaşlar. Eski zamanların en keyifli âdetlerinden biriydi bu; davulla ahaliyi sahura kaldırma olayı. O zamanlar çalar saat yok, cep telefonu yok. Yani davulcu bizim her şeyimiz. Ve yalnızca davul çalmayan; çalarken de akıcı, güzel bir ritimle çalan, arada Ramazan ayına yakışır keyifli maniler okuyan davulcular…

​Yani ahaliyi davulla uyandıran davulcunun akabinde, insanlara maniler yoluyla güzel mesajlar veren gönül erleriydi onlar. Şehirde değil ama köylerde yaşayanlar daha iyi bilirlerdi onların kıymetini. Benim çocukluğumda yaşadığım köyde Ramazan davulcusu, özellikle bahşiş alabileceği komşularının kapısında daha bir gür çalardı davulunu. Ev sahibinin ismini okuduğu maninin içine eklerdi.

​Şöyle ki;

​Besmele ile çıktım yola,

Selam verdim sağa sola,

Eyy benim Mustafa emmim,

Sahurun bereketli ola.

​Ya da;

​Davulcunuzum kapınıza geldim,

Cümlenize selam verdim,

Duydun mu Osman Ağa?

Bahşişimi almaya geldim.

​Hatta yine hiç unutmam, uykusu ağır olan bey amcalar gündüzden davulcuya tembih ederdi: “Bizim kapıda fazla çal!” diye. Davulcu da o evin önünde fazladan çalar, ayrıca “Uyan artık Ahmet amca!” diye bağırır, evin ışıklarının yanmasını beklerdi.

​Şimdi günümüzde bunu yaşatmak elbette imkânsız. Görevlendirilen davulcu, bırakın mani okumayı, bölgesindeki her sokağa sesini duyurmak için bir kamyonetin arkasında canhıraş bir yetişme telaşında…

​Çaldı mı, çaldı. Herkes duydu mu, duydu. Mesele bundan ibaret. Bak şimdi, bu mektubu yazarken geçti davul görevlisi (ben onlara böyle demeyi uygun görüyorum): “Güm be de güm güm! Güm güm be güm!” Tatsız, keyifsiz bir gümbürtü; bir kulaktan girdi, diğerinden çıktı. “E, buna da şükür” diyenler adına daha fazla etmekten kaçınacağım sevgili dostum.

​Şimdi bana müsaade. Acıkmamış midemi biraz su ve bir tane rafadan yumurtayla doldurmaya gidiyorum. Umarım Allah için aç kalışımı bir iki güzel amelle de süslerim.

​Hayırlı Ramazanların olsun sevgili dostum Lev Nikolayeviç…

​Huzur içinde yat.

Kapanırken düşündüm de…

Tarkan’ın doğa sevgisine hayran olmamak imkânsız; ancak gelin görün ki Tarkan da bazen sapla samanı birbirine karıştırıyor. Öyle ki Rize’de Lojistik Merkez ve Liman projesinin inşa edileceği deniz üzerindeki alanın dolgusu için 16 milyon tona yakın taş alınması kararlaştırılan İkizdere ilçesi Cevizlik köyündeki taş ocağına tepki olarak Instagram’dan tepkili bir paylaşım yapmış. Valla ne yalan söyleyeyim, ben Tarkan’ın memleketteki iyi şeyleri görmekte zorlanıp bir filtreleme kullandığını, fakat olumsuz algılanan her olayın avukatlığına soyunduğunu görüyorum son 20 senedir.

​Mustafa Balbay’ın beyefendiliğini ve kibarlığını seviyorum. Fakat katıldığı tartışma programlarında konuya giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinde birbirinden farklı sonuçlar ortaya koymasını ve konuşmasının sonuç toplamında hiçbir şeyi net olarak ortaya koymamasını daha çok seviyorum. 🙂 Ki bu akşam Habertürk’te de yine birçok şey söyledi ama ortada bir şey yok yine. Tabii her programda yaptığı gibi Mustafa Kemal Atatürk’ü övgüyle anması dışında…

​Malum, kadın vokaller hem sesleri hem de fiziksel avantajları ile erkek rakiplerinin hep bir adım önündeler. Son dönemde de erkek vokallerin sesleri ve tarzları aynı tip olunca geride kalmaları da çok doğal oluyor. Ancak ben geçen günlerde bir sese denk geldim: O isim Turgut Çıngı. Çok doğal ve güçlü bir sese sahip olan Çıngı, müzikal anlamda piyasa müziğinin çok üstünde işler yapıyor. Radyolarda “Gidemem” şarkısıyla sesini duyuran Çıngı’yı dinleyin bence.

​Valla bu yaşa geldim, Edip Akbayram’ın bir kızı olduğunu yeni öğrendim. Türkü Akbayram’dır bu kızın adı. Geçen gün Volkan Konak’ın programındaydı. Bu zamana kadar bu kız bu harika sesiyle nerede saklanıyordu bilmiyorum. Ancak biraz araştırınca, 2018 yılında “Hiçbiri” adında bir albüm çıkardığını öğrendim. Akbayram’ın akustik performanslarını dinleyince YouTube’da valla kulaklarımın pası silindi. Çok yumuşak ama bir o kadar da güçlü bir sese sahip kesinlikle. “Mavi Liman” ve “Yiğidim Aslanım” performanslarını dinleyin, bana hak vereceksiniz.

​Ve işte her sene 24 Nisan’da “Acaba Amerika bu sene, sözde Ermeni soykırımını tanıyıp ‘soykırım’ diyecek mi yoksa demeyecek mi?” merakımız bu sene sona erdi. Amerika’nın aslında güzel bir huzurevinde yaşıtlarıyla gençlik sohbetleri yapması gereken başkanı, bize “soykırımcı” dedi. E peki ne oldu? Biz şimdi soykırım mı yapmış olduk? Tabii ki hayır. Amerika yalnızca son üç yıldır bizi istediği çizgiye çekmediği için aklınca bu abuk yalanı kabul etti. Yalnız bu iftirayı atarken bizim eski Türkiye olmadığımızı da gördü. Belki bu soykırım kelimesini bundan 15 yıl önce kullansaydı biz de haklılığımızı ispatlamak için yırtınıp dururduk. Ama şimdi durumlar farklı. Bence sakin kalıp akıllı bir yol izlemek lazım. Belki biz de ekstra bir misilleme olarak dünyanın en büyük soykırımcısı Amerika’nın geçmişte yaptığı katliamları tanıyabiliriz, o kadar…

​Bu arada akşamüstü ülkece tam kapanma olayına girdiğimizi duydum. Beklenen bir karar mıydı? Valla ben beklemiyordum; çünkü aşılama programının hızına güveniyordum. Ancak aşı stokunun yetersizliği ve sağ olsun milletimin COVID tedbirlerine harfiyen uyan (!) vatandaşları yüzünden kapanma kararı kaçınılmaz oldu. Şimdi 17 gün evdeyiz. Bekleyip göreceğiz bakalım yasaklar sonrasında vaka sayımız kaça düşecek. Bu arada benim aklıma şöyle bir şey geldi: Devletimiz bu süre içinde yaş aralığı gözetmeden çalışma zorunluluğu olan bazı meslek grubu çalışanlarını da aşılasa daha iyi olmaz mı? Böyle olursa bu insanların evlerine virüs taşıma ihtimalini de düşürürüz.

Yüzleşmek zamanı…

Endişe ve korku iyi bir şey değil elbette; fakat sizi bugünlere getirenler arasında onların da payı var. Hayatta beklediğiniz ve arzu ettiğiniz yere gelmek için yüzleşmeniz gereken sadece iki şey var: Biri korkularınız, diğeri de vicdanınız.

​Bu yüzleşmelerden her galip çıkışınızda elde edeceğiniz tek gerçekse “huzur”dur.

​Ancak huzuru da saf mutluluk sanmamak gerek. Huzur; doğru bildiğiniz şeyleri, başta kendiniz, sonra da çevrenizdeki sevdikleriniz adına kendinizi disipline ederek kazanacağınız bir şeydir. Huzur; bazen yalnızlık çekmek, bazen de koca kalabalıklar içinde bile kendinizi sevebilmektir.

​Bu sebeple hayatta insanlarla olan her türlü münasebetinizde mümkün olduğunca doğrunun yanında olabilmeniz gerekir. Bu doğru yaşama gayretiniz sizi çoğu zaman yalnız da bırakacaktır. Fakat bu yalnızlık sizi hiç korkutmasın; o yalnızlık ki sizi bir sonraki imtihana hazırlar. Tabii eğer bunu bir imtihan olarak görüyorsanız…

​Sizi “siz” olarak sevmenin; korkularınızla, vicdanınızla ve yalnızlıklarınızla iyi anlaşmak dışında başka bir yolu olduğunu sanmıyorum. Eğer kendi benliğinizle iyi anlaşır, onu olduğu gibi kabul ederken bir yandan da törpülenecek yanlarını tespit etmeye devam ederseniz, inanın her yeni sonunda sizi doğruya götürecek yeni yollar da bulursunuz.

​Şimdi soru şu: Korkularınızı dizginleyecek ve vicdanınıza hesap verecek cesaretiniz var mı?

​Eğer “Yok” diyorsanız, huzur yerine sürekli mutluluk elde etmeyi ummanız boşa bir gayret olacaktır. Ama “Ben hazırım” diyorsanız önce korkularınızdan başlayın. O korkular ki belki de istediğiniz hayatın anahtarını sunacaktır size.

Diziler, vecizeler ve sahipleri..

Geçen akşam televizyonda yine TRT’nin tarihsel içerikli dizilerinden biri olan Bir Zamanlar Kıbrıs‘ı izliyordum. Hiçbir bölümünü kaçırmadığım bu güzel dizi de elbette ekonomik gelir beklentisiyle reklam aralarını uzatmaya başladı. (Haklılar, saygı duyuyorum; sistem böyle.)

​İşte o uzun reklam aralarının birinde diğer kanalları biraz gezeyim dedim. Gezerken, uzun zamandır bolca reklamı yapılıp seyirciyle buluşturulan Camdaki Kız‘a bakayım dedim. Gerçi konusunu ve içeriğini bildiğim bir diziydi bu. Gülseren Budayıcıoğlu’nun son dönemdeki popülaritesinin, muazzam biçimde dizilere sirayet eden etkisine kapılmamak çok zordu; çünkü Masumlar Apartmanı ve Kırmızı Oda ile halkın gönlüne giren psikiyatrist ve yapımcılar, yaptıkları işin hakkını teslim ediyorlardı Allah için.

​Üstelik Çukur, Maraşlı, Arıza, Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz gibi sözde hak ve adalet için şiddetin ve silahın bol olduğu dizilerin milleti esir ettiği bu dönemde, güneş gibi parladı Budayıcıoğlu’nun gerçek hikâyeleri…

​Gelişim psikolojisinin yaygın olarak kullanıldığı Budayıcıoğlu temelli dizilerde; çocuklukta ve ergenlikte yaşanan her deneyimin, insanın gelecekteki hayatını şekillendirecek yaşantılar olduğunu herkes bir şekilde anladı bu yapımlarda.

​Camdaki Kız‘da Burcu Biricik, Kırmızı Oda‘daki “Boncuk” rolünün biraz evrime uğramış hâliyle yeniden karşımızda. Ne tesadüftür ki yine Boncuk’un hayali sevgilisi Can da bu dizide başrol ortağı olarak karşımızda (Feyyaz Şerifoğlu).

​Ayrıca dizinin oyuncu kadrosu da oldukça güçlü. Hikâyesi ve oyuncu kadrosu ile bu dizi, eminim reytingiyle de oldukça konuşulur. Lakin burada bir iddiamı ortaya koymam lazım: Ne Camdaki Kız‘ın ne de Masumlar Apartmanı dizilerinin seyirciye vereceği hazzın, Kırmızı Oda dizisinin vereceği hazzı geçemeyeceği… Çünkü Kırmızı Oda hem sürekli yeni hikâyeleri içine alması hem de eski hikâyeleri yeri geldikçe hakkıyla deşmesi ile takipçilerinin heyecanını sürekli yukarıda tutmayı başarıyor.

​Neyse, asıl konuya geleyim. Camdaki Kız dizisini izlerken, muazzam beğendiğim bir söze denk geldim. O repliğin geçtiği diyalog, Feyyaz Şerifoğlu ile Selma Ergeç arasında geçti. Konuşmanın bir bölümünde Ergeç, Marcel Proust’a ait olan o harika sözü söyledi: “Hayal ettiğim şeyle, hayatın beni yaptığı şey arasında bir boşluk var.”

​Evet, muhteşem bir söz; tam zamanında ve cuk diye oturmuştu mevzuya. Ancak ben burada bir şeye takıldım: Böyle önemli ve güzel sözlerin sahiplerinin adı niye söylenmez? Ergeç bu sözü “bir kitapta okumuştum” diyerek geçiştiriyor. Oysa Marcel Proust’un adı geçse belki binlerce dizi izleyicisi Proust’u merak edip okumaya başlayacak… Fakat senaristler bunu akıl edecek düzeyde değil.

​Yine buna benzer bir konu da Son Yaz dizisinde oldu. Dizide avukat Fatih Doğanay’ı canlandıran Emre Karayel de bir replikte Mevlana’nın herkesin bilmediği bir sözünü söyledi ve yine imza kime ait, belirtmeden… Neydi peki o söz?

​”Ne fark eder ki kör insan için elmas da bir, cam da… Sana bakan kör ise sakın kendini camdan sanma!”

​Özdeyişlerin, atasözlerinin, vecizelerin ve türlü fikirlerin böyle imzasız bırakılması öncelikle bu düşünceleri üreten değerli insanlara saygısızlık oluyor. Zaten sosyal medya platformlarında paylaşılan sözler doğru etiketle paylaşılmıyorken, bir de bunun benzerinin dizilerde yapılıyor olması hiç yakışık almıyor. Keşke RTÜK bu konuyla ilgili bir çalışma yapsa; yani bu tip değerli sözlerin geçtiği yerde onu söyleyen yazar, düşünür, filozof ya da âlimlerin ismini belirtmeyi de zorunlu tutsa…

Aşk-ı Memnu tamam da. Aşkına Memnu ne ola ki?

İsmail YK… Modern zamanların son “Küçük Emrah”ı (kaşlar, bakışlar babında). Arabesk’i her türlü müzikle soslayıp bize sevdiren adam. Her daim efendiliğiyle hafızalarda kalan, halkın arabesk formlu popçusu…

​İsmail YK benim sevdiğim adamlardandır. Yaptığı müziği en popüler olduğu dönemden beri hiç değiştirmeyen ama yeni akımları da kendi müziğine bir şekilde monte eden usta bir müzisyen.

​Şaka maka İsmail YK de artık piyasanın eskilerinden oldu. 2006’da çıkardığı BombaBomba albümünü şu an yaşı 30 üstü olan vatandaşlarımız yakinen bilirler. İsmail o yıllarda fırtına gibiydi çünkü yaptığı müzik tam bir karmaydı. Solo albümleri onu sürekli zirveye ortak ederken bir yandan da Yurtseven Kardeşler grubunu da gündemde tutuyordu. Fakat İsmail’in o heyecanlı ve coşkulu karakteri, kendi ismine olan yatırımı daha çok artırıyordu.

​Sonra birden hızı kesildi İsmail’in. Sanırım bazı sağlık sorunları ve Türkiye’deki müzik türlerinin çok hızlı artması, çeşitlenmesi İsmail’in piyasanın ruhuna uzak kalmasına neden olmuştu. Akabinde devam eden süreçte İsmail, ufak tefek patlamalar yakaladı yine. Fakat müzik dünyasında artık rekabet geçmişte hiçbir zaman olmadığı kadar acımasız. Sürekli yeni işler ve hit şarkılar üretmek zorundasınız. Sosyal platformları ve YouTube’u çok etkin kullanmayı bilmelisiniz. Tabii bir de dev müzik şirketlerini arkanıza almanız ve öyle yürümeniz gerekiyor.

​İşte İsmail de 90’larda popüler olan onlarca şarkıcının sonradan başından geçen “sönümlenmeler” gibi, 2000’li yıllarda ortaya çıkıp aniden düşüşe geçen popçular arasındaki yerini aldı.

​Dün müzik listelerine “Kim ne yapıyor?” diyerek girip şöyle bir dolaştım. Bu gezinme sırasında İsmail’in trend şarkılar listesinde 26. sıraya yerleşmiş “Aşkına Memnu” isimli şarkısına denk geldim. İsmail’in şarkı isimleri de en az yaptığı şarkılar kadar dikkat çekici olmuştur (Örneğin: “Allah Belanı Versin”).

​Şarkının adını okuyunca doğrudan aklıma Aşk-ı Memnu dizisi geldi tabii. 🙂 Eminim İsmail de müzikseverleri buradan yakalamak istedi. Üşenmedim, açtım; klip eşliğinde şarkıyı dinledim. Valla uzun bir aradan sonra iyi bir hit yakalamış İsmail YK diye düşündüm. Ama aklıma şu “Aşkına Memnu” mevzusu takılmıştı bir kere. Hem edebiyatsever hem de TV izleyicisinin çok iyi bildiği Aşk-ı Memnu ile bir alakası var mıydı acaba İsmail’in bu şarkısının adının?

​Girdim baktım sözlüğe; “aşk-ı memnu” demek, “gizli ya da yasak aşk” anlamına geliyor. E peki, bu durumda “Aşkına Memnu” ne demektir ki? İlk vardığım sonuç (ki başka sonuç çıkaramadım), İsmail’in Aşk-ı Memnu isminden esinlenerek sonrasında bu ifadeye sağlam bir takla attırıp “Aşkına Memnu” yapmasıydı. Bence İsmail, aslında “aşkına memnun” cümlesini kısa keserek “aşkına memnu” olarak yeniden klonlamış. 🙂

​Başta da söylediğim gibi şarkının sözleri ve ritmi gayet güzel. Ancak… İsmail şarkı sözlerinde bariz bir isyan ve acıya yer verirken, iş ritme gelince bildiğimiz oyun havası ya da dans tarzı bir olay çıkarmış meydana. Hele bir de klip kafasına göre bir senaryo çıkarınca… Sözler, ritim ve klip birbirini tanımaz olmuşlar. 🙂

​Ortaya çıkan şey şu klibi izleyince: İsmail kızı çok seviyor ama şikâyet ettiği çevre ve toplum. Fakat İsmail bu stresten yerinde duramayan bir adam oluyor klipte. Bir de sevdiği kız bunu zengin bir herif bulup iki dakikada satınca al sana bulamaç bir sanat eseri! Ya hu sevgili İsmail kardeşim, ben senden şunu beklerdim: Bu besteye şöyle içinde çok acı ve şikâyet içermeyen bir söz yazaydın ya da tam tersi, bu sözlere güzel, slow bir arabesk beste yapaydın. İşte çektiğin o klipte dans sahneleri çıkarılınca on numara beş yıldız otururdu şarkıya.

​Bunun dışında YK’nın ve klipte para için zengin bir herifle evlenen, İsmail’e tekmeyi vuran kızımızın oyunculuğunu da övmeden geçemeyeceğim. Özellikle İsmail’in kızın nikâhına yetiştiği anda, nikâh memurunun geline “Sen bilmem ne kızı bilmem ne, bilmem ne oğluyla evlenmeyi hiçbir baskı altında kalmadan evet diyor musun?” sorusuna; kızımızın o an sırayla bir İsmail’e bir de BMW’li kodoman abimize bakıp azıcık düşünüp sevinçle “evet” dediği sahne muhteşemdi. 🙂 İsmail’in yıkıldığı o an ise muhteşem üstü bir performanstı. Ya hu kız seni satmış, yüzüğü eline vermiş; bu saatten sonra nikâh anında sana bakıp “hayır” der mi? İsmail’in yıkılış anına bakılınca, İsmail’in sonraki süreçte kızın çocuk yapmazsa pişman olup geri geleceğine de inanacağı çok belli. Şaka bir yana İsmail klipte eski Türk filmlerindeki nikâh sahnesine tatlı bir gönderme yapmış. Fakat bu gönderme de günümüz ilişkilerine bakılırsa çok bir şey ifade etmiyor.

​Bir başka mevzu da şu: Sizin de bildiğiniz gibi özellikle hareketli pop şarkı kliplerinde dansçı kızlardan biri mutlaka ön plana çıkarılır diğerlerine göre. Fakat bu klipte dans eden bir kızımız o kadar çok ön plana çıkmış ki, neredeyse İsmail YK ve gelini oynayan kızdan fazla görünüyor. Bilmiyorum, belki yönetmen bu kızımız diğer kızlara dansta fark attığı için, belki de İsmail kardeşimizin bir yakını olduğundan hep ön plandaydı. Neyse…

​Son olarak klipte bir sahne daha ilginç ve komikti: İsmail’i BMW’ye satan müstakbel gelinimiz halinden gayet memnunken, damatla arabaya binince birden yüzü düşüyor. Sebebi de damadın cimriliğine olan tepkisi. Kodoman damat, gelin arabasına yaklaşıp zarf isteyince çocuklara karşı en pis sıfatıyla “Yok size zarf marf” şeklindeki tavrı, gelinimize İsmail’in çoluk çocuğa 3-5 bir şey verdiği harçlıkları hatırlatıyor. Vay efendim bir pişmanlık ki sormayın! Diyor ki o an gelinimiz içinden: “Lan herif zengin diye evlendik, şimdi bu bana da cimrilik yapar. İsmail olsaydı kendi yemez içmez beni rahat ettirirdi.”

​Bu sahneden çıkan sonuç şu oluyor efendim: Kadın kısmı her şeyi elde etse bile kendini mutsuz edecek bir şeyler illaki bulur. 🙂

​İsmail kardeşim, seni seviyoruz. Aynen devam et, bozma çizgini…

Oniki kızgın adamdan biri sen olsaydın..

Uzun zamandır izlemek istediğim bir filmdi “12 Kızgın Adam”. Sonunda dün akşam izledim. Evet, film övüldüğü kadar var; özellikle içerdiği tema ve kavramlar bakımından çok zengindi. Filmde aile, suç, toplum, önyargılar, kalıp yargılar, mantık ve sezgi sarmalıyla çevrelenmiş kurgu, izleyenleri hiç sıkmadan filmi sonuna kadar izletiyor.

​Filmin konusuna gelince…

​Film, kasten cinayetle suçlanan 18 yaşındaki bir gencin davasındaki jürinin karar alma sürecini anlatıyor. Davada, babasını bıçaklayarak öldürmekle suçlanan bir genç ve olaya tanıklık eden iki kişinin ifadesi bulunmaktadır. Birbirini tanımayan 12 jüri üyesinin kararıyla dava sonuçlanacaktır. Jürinin kararı sonucunda çocuk suçlu bulunursa elektrikli sandalye ile idam edilecektir. (Filmi izleyin ki benim incelememe katılıp katılmayacağınızı görelim.)

​Öncelikle filmde bir tane bile kadın oyuncu yok. Bu size ilginç gelebilir ama hiç ilginç gelmesin; çünkü o yıllarda Amerika’da kadınlar hak ettikleri yerde değillerdi. Bu sebeple kadının jüriliğine güven yoktu.

​Filmin kilit jürisi elbette 8 numaralı jüri. Çünkü odaya girdikleri andan son ana kadar cinayetle suçlanan gencin suçsuz olduğunu savunup, zor olsa da herkesi ikna ediyor. Filmdeki ikinci kilit jüri de 9 numaralı jüri. Bu “ihtiyar kurt”un dikkati ve gözlem yeteneği odadaki herkesten yüksek. Bu sebeple 8 numaralı jüriye desteği veren o oluyor. Filmde kalıp yargı ve önyargıyı destekleyen iki jüri var; bunlar 3 ve 10 numaralı jüriler. İkisi de suç, toplum, gelenek ve karakter konusunda çok katı bir mizaca sahip. Özellikle 3 numaralı jürinin oğluyla olan kopukluğu, bu jürinin tüm genç adamların suçlu olduğuna dair bir genelleme yapmasına neden olmuş.

​Burada benim dikkatimi çeken bir şey var; o da o dönemdeki jüri üyelerinin sadece ceza ve savunma avukatının performansına ve delillere bakarak karar vermeleri. Yani sadece seyirci kalıyorlar. Kendi başlarına bir mantık, sezgi ve şüpheci bir sorgulama yapamıyorlar. Durum böyle olduktan sonra jüriye ne gerek var ki? Hâkimler bu işi zaten yapabilecek meziyete sahip. Burada jüriden beklenen daha derin bir sorgulama yapmaları; fakat seçilen jüriler bu konuda ne adaleti ne de insan hayatını pek gözetecek tipler değil. Özellikle 7 numaralı jürinin maça yetişme telaşı filmin tamamına yayılıyor.

​Filmin 8 numaralı jürisi, ilk etapta çekimser olduğunu söylese de bir zaman sonra çocuğun suçsuz olduğuna dair bir tavır geliştirip diğer jüriler üzerinde ciddi psikolojik baskı kurdu. Öyle ki yine 8. jüri, kesin olarak görülen fikirlerin doğruluğunu sorgulayarak, “Seni öldüreceğim” sözünün bir tehdit değil durumsal söylenmiş bir cümle olabileceğini ispatlamak için 3. jüriyi kışkırttı ve istediği sonuca ulaştı.

​Sonuç olarak 8 numaralı jüri, zaman içinde diğer jürileri tek tek etkileyerek çocuğun ölüm cezasından kurtulmasını sağladı. Film, çocuğun cinayeti gerçekten işleyip işlemediğini gösteren hiçbir sonuca götürmedi seyirciyi. Jüriler verdikleri karar sonucunda belki masum bir çocuğun hayatını kurtardı, belki de bir suçlunun hatta bir katilin cezalandırılmadan topluma geri dönmesine neden oldu. Ne kadar ince bir çizgi, değil mi? Çocuğun yetişme tarzına ve suç trafiğine bakınca, bu bireyin hayatı boyunca suça yakın olacağı belli. Belki de hayatı boyunca kim bilir kaç kişiye zarar verecek! Ama işte mevzu bu değil. Babasını öldürmediğine dair oluşan kanaat, onu hayatta bırakıyor.

​Valla bana gelince; ben o jürinin içinde olan biri olsaydım fikrim “suçlu” olurdu. Neden mi? Ben çocukluğumdan beri sürekli dayak yemiş, şiddet görmüş bir çocuğun topluma verebileceği zararı ve faydayı hesaplardım. Ortada kararsız kalsaydım da fikrim yine suçlu olurdu. O çocuğu o hâle getiren baba zaten hak ettiğini bulmuş. Topluma arkasında bırakacağı kötü bir veliahta da milletin ihtiyacı yok!

​İyi ki hâkim ya da ceza avukatı olmamışım. Peki, filmi izleyenler; sizin fikriniz ne olurdu? Suçlu mu yoksa suçsuz mu?

 

 

Kesinlik ve istikamet

“Kesinlik” denilen şey, içimizde gücü, çoğunluğu, liyakati ve karizması olan sembol isimlerin onayı üzerine oluşur; çünkü bilginin ilk duyurumu ve iknası üzerine gerekli çalışmayı yapmışlardır. Kesinlik, içinde her zaman doğruyu barındırmaz; yalnızca ortak istikamet oluşturmaya yarar. İstikamete giren insanlar bu yolu “doğru” diye tanımlamıştır çünkü. Siz yol gösterenseniz istikameti doğru diye tanımlarsınız. Sizi takip edenlerse istikameti ve kesinliği; takip ettikleri siz ya da sizden doğan ideoloji olarak tanımlarlar.

Onu ne doktorlar ne mühendisler istemişti de…

Onu ne mühendisler ne yöneticiler istemişti de gitmemişti. Ona göre dürüst bir insanı severek evlenmek salaklıktı; çünkü koca dediğin hem iyi bir insan hem de makam sahibi olmalıydı. Kaçırdığı kısmetler sebebiyle kendine “salak” demesi, mantıki açıdan doğru bir tespittir. Ancak insani duygularının kuraklığını makam ve mevki sahibi birine yamanarak bastırmak, asıl salaklık değil midir?

​Bu hâl, manevi bir gözle bakıldığında salaklıkların en çapsız ve değersiz olanıydı. Emeği, değeri, sahiplenmeyi ve samimiyeti öğrenmeyen insanların bu dünyada gerçek bir dost, sevgili ya da arkadaş bulmaları ütopik derecede ulaşılmazdır. Kestirmeden köşeyi dönme hevesi, insanı her daim kifayetsiz kılar.

​Huzur ve mutluluğun yerine para ve konforu koymak bir tercih meselesidir; lakin insan, sonuç olarak ruhani yaratılmıştır. Bedenlerin ve eşyaların getireceği hazlar gelip geçicidir.

​Ezcümle; etrafınızda bu cümleyi kuran bir kadın görürseniz şu iki sonuca ulaşın: Birincisi o kadın nankördür; ikincisi sorumluluk almaya uzak, boş beleş bir hayat beklentisi içinde hâlâ alev alev yanıyordur.

Bu tarifi, yumurta kırmayı bilmeyen babalar okusun…

Merhaba! Ben Tevfik Sadi. “Mutfağıma hoş geldiniz.” Bayılıyorum bu girişe… Memleketimin kadınlarının yarısının YouTube’da kanal açarak elinin maharetini sergilemeye çalıştığı ve takipçilerini sıkmamak için üç-dört dakikaya sığdırdığı o tariflerin hemen başında, bu replikle başlanır:

​”Merhaba, ben bilmem ne. Mutfağıma hoş geldiniz.” 🙂

​Gönülden gönüle köprü kurmayı unutan milletimiz, artık bir başka köprüyü YouTube kanalı açarak ticari bir şekilde kuruyor. Böyle tarif kanallarının kaç tanesi olaya ticari bakmadan, sadece ustalığını konuşturmak için açılıyor acaba?

​Cevap belli: Sıfır!

​Ama haydi, haksızlık etmeyeyim; belki bu sayı birdir. 🙂

​Bense sıfır kazanç hedefiyle, sırf kızçemi mutlu etmek ve blog sayfamda ileride büyüyüp beni hatırlaması için paylaşıyorum. Tabii benim kız, bu sayfanın kapanmasına izin vermezse ben ölünce…

​Neyse…

​Benim kız tam bir tatlı manyağı. Her çocuk gibi değil ama; en az bir-iki tık üstü bağımlı tatlıya. Bu sebeple ona dışarıdan hazır tatlı almaktan bunaldığım için ev yapımı ve en azından içinde ne olduğunu bildiğim tatlılar yapmak istiyorum. Tabii bu da her zaman mümkün olmuyor ama işte bugün üşenmedim ve yaptım.

​Efendim, tatlımızın adı havuç tatlısı ya da verdiğimiz şekilden sebep “havuç topları”.

​Gayet basit ve pratik bir tatlı. Evde havuç ve bisküvi varsa tatlının %60’ı hazır demektir. Kalan malzemeler ise 1 bardak süt, 1 bardak toz şeker, 1 bardak irmik ve topları kaplamak için Hindistan cevizi…

​Yapılışı:

​Küçük boy bir tencereye rendelediğiniz orta boy 5-6 havucu atın. Ocağı kısık ateş vaziyetinde yakın.

​Havuçlar koku salmaya başlayınca içine sırayla, hepsi 1 su bardağı ölçüsünde olacak şekilde; şekeri, irmiği, sütü ve 1 bardak soğuk suyu dökün. Karıştırmaya başlayın. Karışım renk olarak koyulaşmaya başlayınca içine 6-7 adet bisküviyi ufalayıp dökün. Karıştırmaya devam edin. Kıvamı lapa hâline gelince ocağın altını kapatın ve soğumaya bırakın. Zaten maksimum 15-20 dakikada soğur.

​İşte tatlımız hazır gibi!

​Şimdi bu harika tatlıya şekil verme ve kaplama vakti.

​Aynı çiğ köfte hazırlar gibi tatlıdan ufak parçalar koparıp, hafif ıslak olan avucunuzda top şeklini alacak şekilde yuvarlayın. Elinizi çok ıslatmayın ama; ıslatırsanız cıvık olur, ıslatmazsanız tatlı şekil almadan elinize yapışır.

​Son olarak top şekline getirdiğimiz tatlıyı, bir kabın içinde bekleyen Hindistan cevizi ile beraber yuvarlıyoruz.

​Nasıl, basit değil mi? Valla bunu yumurtayı düzgün kıramayan babalar bile yapar. 🙂

​Durun şimdi, kapanışı da şu gurme YouTuber ablalar gibi yapayım:

​”Efendim, eğer tarifimi beğendiyseniz panelin altındaki beğen tuşuna basabilirsiniz. Eğer yeni tariflerden de haberdar olmak istiyorsanız o zaman kanalımı takip edebilir, ‘abone ol’ linkini tıklayarak beni mutlu edersiniz. Yeni tariflerde buluşmak üzere, sevgiyle kalın!” 🙂 🙂

​Afiyet olsun yapacaklara…

Monokl nedir?

Kaş ile yanak arasına sıkıştırılarak kullanılan bu gözlük türü, ilk olarak 1700’lerde Almanya’da geliştirilmiştir. En popüler dönemini 19. yüzyılda yaşayan gözlük, Avrupa aristokrasisinin bir sembolü olarak bilinirdi. Bu merceği o dönemin elit zenginleri ve soylu aileleri takardı. Bu gözlüğü takan erkeklerde uzun ve yukarı doğru kıvrılan bıyık olmazsa olmazdı. Almanlar ve İngilizler bu gözlük türünü en çok kullanan milletleri. Genel kültürünüze katkı olsun diye paylaştım. Belki bir gün biryerlerde karşınıza soru olarak çıkar 😉

Avrupa kendi yaptığı sözleşmeyi beğenmiyor ki biz beğenelim!

Hemen hemen hiçbir konuda gerekli araştırmayı yapmadan, olaya sadece siyasi yönlendirmelerle ahkâm kesmeye alışık milletim, devletin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesiyle ortadan ikiye bölünüverdi yine. Bu arada hemen yeri gelmişken söyleyeyim; “İstanbul Sözleşmesi” diye bildiğimiz bu metnin asıl adı “Avrupa Konseyi Sözleşmesi”dir. Bu sözleşmeye kimin “İstanbul” adını verdiğini ve kabul gördüğünü kimse bilmiyor. Belki bu ismi verenler yerel bir sahiplenme duygusu oluşturmak için İstanbul’u kullanmışlardır, bilemiyorum…

​Neyse efendim; bu meşhur İstanbul Sözleşmesi, kâğıt üzerinde kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddetle mücadele amacıyla 11 Mayıs 2011’de İstanbul’da imzalandı. Sonrasında suistimaller sebebiyle sık sık gündeme gelip durdu. İstanbul Sözleşmesi doğrultusunda çıkarılan 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’a göre devlet; şiddetten şikâyetçi olan kadına, dilerse çocuklarıyla birlikte barınma imkânı veriyor, süreç sona erene kadar maddi yardım sağlıyor, iş ve hatta kimlik değişikliği yapmak isterse yardımcı oluyor, şiddet uygulayan hakkında ise en az bir ay süreyle uzaklaştırma kararı alınabiliyordu. Tabii ilk başta çok mantıklı bir kural gibi geliyor akıllara. Fakat bu maddenin bir de muallakta kalan ve sıkıntılar doğuran bir yanı var. Sözleşmenin getirdiği 6284 sayılı Kanun’da, şiddet görme ihtimalini hissettiren her şey fiziksel şiddet ile eş değer tutuluyor. Bu da şiddet görülmediği takdirde, “şiddet uygulandı” denilerek yetkililerle irtibata geçip babayı, eşi veya abiyi polis eşliğinde evinden aldırtabiliyor. Bu durum; herhangi bir fiziksel şiddetin veya tehdidin söz konusu olmadığı durumlarda, aile arasındaki en küçük anlaşmazlığın adli bir vakaya dönüştürülmesine sebep oluyor. Devlet doğrudan evin erkeğini suçlu buluyor. Bunun da pek sağlıklı sonuçlar doğurmadığı medyaya yansıyan haberlerden görülüyor.

​Fakat bana göre devletin asıl sıkıntılı gördüğü yer; toplumsal cinsiyet eşitliği adı altında gizliden gizliye LGBT ve eşcinsellik propagandası yapılması. Ben şahsen kimin ne yaptığına bakmam, kişilerin özel hayatıdır. İsteyen homoseksüel, isteyen lezbiyen, isteyen trans olur. Fakat ahlaken ve dinen doğru bulunmayan bu yaşam biçimleri yasal olarak meşrulaştırılmak istenirse buna karşı çıkarım. Hele ki bizim toplumumuzda eşcinsel evlilikler ve çocuk evlat edinme hakları, toplumun köklerini dinamitleyen çok tehlikeli haklardır!

​”Femi-faşist zihniyetle” hazırlanan ve eşcinsel evliliklere yasallık getirmeyi hedefleyen sözleşmenin iptal edilmesi bence yerinde bir karar. Sözleşmede yer verilen “Toplumsal Cinsiyet Eşitliği” kavramı, bugün Türkiye’de LGBT lobilerinin nasıl rahatça çalıştığını gözler önüne sermek için yeterli değil mi?

​Ben küçük bir araştırma yaptım; bu sözleşme Mart 2019 itibarıyla toplam 46 devlet ve Avrupa Birliği tarafından imzalandı. Türkiye ise 12 Mart 2012’de sözleşmeyi onaylayan ilk ülke oldu. Bu “ilk olma” özelliği, sanırım Türkiye’nin o tarihte Avrupa Birliği’ne girme gayretlerinin heyecanıyla hiç düşünülmeden ve bugün görülen tehlikelerin o gün anlaşılamamasından kaynaklandı.

​Sonrasında, yani Türkiye’nin ardından 2013-2015 yılları arasında 18 ülke (Andorra, Arnavutluk, Avusturya, Bosna-Hersek, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İspanya, İsveç, İtalya, Karadağ, Malta, Monako, Polonya, Portekiz, Sırbistan, Slovenya) daha sözleşmeyi tanıdı. Özellikle Türkiye’de birçok tartışmanın kapısını aralatan İstanbul Sözleşmesi, 1 Ağustos 2014’te yürürlüğe girdi.

​Fakat gelin görün ki Avrupa kendi hazırladığı sözleşmeyi sonradan ya beğenmedi ya da kusurlu buldu. İngiltere sözleşmeyi imzalamasına rağmen onaylamadı. Fransa, İsveç ve İsviçre gibi bazı ülkeler çekince koydu. Bazı Avrupa ülkeleri sözleşmedeki maddelere itiraz etti. Sözleşmeye gözlemci statüsünde katılan ABD, Japonya, Kanada, Meksika ve Vatikan sözleşmeyi imzalamadı. Polonya da çekileceğini duyurdu.

​İngiltere, Ukrayna, Çek Cumhuriyeti, Bulgaristan, Moldova, Macaristan, Ermenistan, Letonya, Lihtenştayn, Litvanya ve Slovakya sözleşmeyi imzalamasına rağmen onaylamadı. Sözleşmeyi imzalayan veya onaylayan ülkelerden Almanya, Andorra, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Ermenistan, Finlandiya, Fransa, Gürcistan, Hırvatistan, İrlanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Letonya, Makedonya, Malta, Monako, Polonya, Romanya, Sırbistan, Slovenya, Yunanistan çekince koydu. Avusturya, Finlandiya, Hollanda, İsveç, İsviçre, Norveç sözleşmenin bazı maddelerine itiraz etti. Hırvatistan, İspanya, Letonya, Litvanya ise şerh koyan ülkeler arasına girdi. Rusya ve Azerbaycan; gözlemci ülke statüsündeki ABD, Japonya, Kanada, Meksika ve Vatikan sözleşmeyi imzalamadı. Polonya da 2019’da “geleneksel aile yapısını zarara uğratacağı”, “eşcinsel evliliklerin yolunu açacağı” ve “eşcinselliği normalleştireceği” gibi sebeplerle sözleşmeden çekileceğini açıkladı.

​Yani durum böyle. Sanki kadınlarımızın öldürülmesine ve şiddet görmesine tek mani olacak sözleşme buymuş algısındaki bazı değerli gazeteci, yorumcu ve sanatçı kesimi; sözleşmeden ayrılan devlete ağzına geleni söylemeye başladı. Bir ülkenin kendi kadınını, erkeğini ve evlatlarını koruması tek bir sözleşmeye bağlı olamaz! Her ülke kendi sağduyusuyla alacağı tedbirler ve hazırlayacağı kanunlarla bu şiddeti %100 bitiremese de ciddi ölçüde bir azalma sağlayabilir.

​Zaten devlet de bu sözleşmeden çekilme gerekçesini yedi madde altında gayet net ifade etmiş. Ne diyor Resmî Gazete’de, beraber bakalım:

​Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesinin temel sebepleri yedi başlık altında sıralanıyor:

  1. ​İstanbul Sözleşmesi, LGBT ideolojisi savunuculuğuna indirgendi. LGBT’nin bazı kesimler tarafından meşru evrensel hukuk normu şeklinde dayatılmasının önüne geçilecek.
  2. ​Millî ve manevi değerler ile Türk aile yapısında LGBT propagandasının oluşturduğu rahatsızlık giderilecek.
  3. ​LGBT ideolojisi üzerinden inşa edilmek istenilen diplomatik ve siyasi baskı engellenecek.
  4. ​Kadın hakları meselesi LGBT odaklı tartışmaların tahakkümünden kurtarılacak.
  5. ​Sözleşmenin toplum değerleri ile bağdaşmayan kısımlarının, Türkiye’nin kadına şiddet ile mücadelesine ve kadın hakları konusundaki adımlarına gölge düşürmesinin önüne geçilecek.
  6. ​LGBT’yi işaret eden ifadeler sebebiyle rahatsızlık duyan kesimlerin kadına yönelik şiddete karşı desteğinin konsolide edilmesi sağlanacak.
  7. ​Kadına şiddet ile mücadelede iç hukuka dayalı uygulamaların iyileşmesine odaklanmak için gerekli zihinsel paradigma değişikliğine engel olan “cinsel yönelim” unsuru ortadan kalkacak.

​Artık bütün iş; devletin ülkedeki her türlü şiddet, tecavüz, taciz ve cinayetin önüne geçebileceği yeni kuralları uygulamasına kalıyor… Ama cidden ve en kısa zamanda uygulamasına!