
Hani çevrenizde vardır ya… “Yok oram ağrıyor, yok buram ağrıyor” diyen tipler. Bu belki anneniz, belki bir arkadaşınızdır. Sürekli şikâyet eder, bir hastalığı olduğuna sizi ikna etmeye çalışır. Siz ise bu iknalardan bunalır, ona “Sen hastalık hastasısın” der, inanmadığınızı belli edersiniz.
Peki ya o kişi gerçekten hastaysa? Onlarca kere doktora gidip MR çektiren, tomografi çektiren, check-up yaptıran; sonuç olarak da her defasında temiz çıkan bu insanlar ya gerçekten hastaysa?
Evet, bu tip insanlar gerçekten hasta! O hastalığın adı da Fibromiyalji.
Fibromiyalji, toplumda en çok görülen ikinci romatizmal hastalıktır. Oranı ise %20.
Peki nedir Fibromiyalji?
Fibromiyalji; “Her tarafım ağrıyor. Ağrım bazen omzumda, bazen kolumda, bazen boynumda dolaşıyor. Defalarca doktora gittim; ‘Tüm tahlilleriniz normal, seninki sinirsel, kafana takma veya bir şeyin yok’ dediler. Sabah yataktan kalkasım yok ama beni kimse anlamıyor” diyen insanların hastalığıdır.
Bunu bilimsel bir dille açıklayacak olursak; Fibromiyalji sendromu (FMS); kasları, bağları (ligamanları) ve kirişleri etkileyen, “miyalji” diye de tanımlanabilen, yaygın kas ağrıları ve vücudun birçok bölgesinde aşırı hassasiyetle seyreden kronik bir ağrı sendromudur. İsmi; “fibro” (fibröz doku, bağ dokusu), “myo” (kas) ve “algia” (ağrı) kelimelerinin birleşmesinden meydana gelen sinir bozucu bir rahatsızlıktır!
Çoğunlukla orta yaşlarda görülmekle birlikte çocukluk döneminde ve ileri yaşlarda da görülebilir. En sık görülme yaşı 40-50 arasıdır ancak 40 yaş altı ve 60 yaş üzerinde de görülür.
Ülkemizde sıklığı; 20-64 yaş arası kadınlarda %3,6, 20-29 yaş arasında ise %0,9 olarak saptanmıştır.
Peki bu hastalığın temel sebepleri ne diye bakacak olursak:
- Öncelikle bir kadınsanız bu hastalığa daha yatkınsınız.
- Yaşınızın ilerlemesi.
- Omurgaya yönelik fiziksel travmalar (buzda kayıp düşme gibi).
- Cerrahi müdahaleler.
- Trafik kazalarında oluşan darbeler.
- Merdivenden düşme gibi vukuatlar.
- Geçirdiğiniz enfeksiyonlar (Borrelia burgdorferi, Parvovirus, Koksakivirüs, Epstein-Barr Virüsü-EBV, HCV, Hepatit B Virüsü-HBV, HIV, HTLV-1 gibi).
- Çocukluk döneminde psikolojik veya fiziksel şiddet, cinsel istismar, boşanmalar, terk edilmeler, savaş ortamları da bu hastalığı tetikleyebilir.
- Bunlara iş ile ilgili sorunlarınızı da ekleyin.
- Bir de mükemmeliyetçilik huyunuz varsa… Her şeyi dört dörtlük yapma hevesiniz sizi bu hastalığa doğrudan taşıyabilir.
Fibromiyalji hastası olmuşsanız yakınmalarınız ise şöyle gelişir:
- Ağrı: Vücudun her tarafındadır. Sıklıkla boyun ve omuzlardan başlar; kollara, göğüs duvarına ve bacaklara yayılır. Ağrı “dolaşan” bir ağrı olabilir. Bazen kaslarda tutukluk, yanma veya sıkışma hissi gibi farklı şekillerde de hissedilebilir. Bir kısım ağrı devamlı olabilir; anksiyete, stres, uykusuzluk, yorgunluk, soğuk veya rutubet ağrıları artırır. Ağrı ile beraber gün içinde giderek azalan, bazen gün boyu devam eden sabah tutukluğu görülür. Hasta eklemlerini şiş hissedebilir ancak ağrılı tarafta eklemlerde şişme veya kızarma görülmez. Ağrı nedeniyle eklem hareketleri kısıtlanabilir. Dinlenme ile ağrı azalabilir.
- Yorgunluk, dinlendirmeyen uyku: Gece uykusundan, süreye bağlı olmaksızın yorgun kalkılır. Sabah hastalar uyandıklarında kendilerini “dövülmüş” veya “savaşmış” gibi hissettiklerini söylerler. Bu yakınma, hastaların %90’ından fazlasında vardır. Ayrıca uykuya dalmakta zorluk ve gece boyunca sık sık uyanma görülebilir. Fibromiyaljili hastalarda uyku apnesi ve huzursuz bacak sendromu görülme sıklığı da artmıştır. Ayrıca “kronik yorgunluk sendromu” olarak tanımlanan, iş yapmayı engelleyecek kadar şiddetli yorgunlukla seyreden tablo da bu hastalar arasında daha sıktır.
- Bilişsel dalgalanmalar: Dikkati toplamada ve işe konsantre olmakta zorlanılır. “Fibro-fog” (fibro-sis) olarak tanımlanan bu durum, siste yürümeye benzetilir. Olayları bir sis perdesinin arkasından görmek gibidir.
- Psikolojik yakınmalar: Depresyon ve anksiyete sıklığı yaklaşık %30-50 oranında artmıştır.
- Duyusal bozukluklar: Kollarda ve bacaklarda karıncalanma, uyuşukluk, yanma hissi tanımlanır. Bu his devamlı veya ara ara olabilir, dolaşıcı karakter gösterebilir.
- Baş ağrıları: Migren ve gerilim tipi baş ağrısı eşlik edebilir.
- Diğerleri: Bağırsak fonksiyonlarında değişim, çarpıntı, idrar yaparken yanma gibi birçok farklı yakınma da hastalar tarafından tanımlanmaktadır.
Tedaviye gelince; tedavisi iki şekildedir. Birincisi bu rahatsızlığa özel üretilen ilaçlarla yapılan tedavi, diğeri ise ilaç dışı egzersizler ve benzeri fiziki aktivitelerdir.
Bu hastalık tamamen tedavi ediliyor diyemiyoruz çünkü kesin bir tedavisi yok. Fakat dizginlemek ve en hafif şekilde yaşamak mümkün.
İşte ben de yaklaşık 5 yıldır adını koyamadığım hastalığımı, sağ olsun doktorum Şeyma Hanım sayesinde teşhis ettim. Artık Fibromiyalji olduğunun farkında olan bir hastayım. Üzgünüm çünkü bu rahatsızlık yaşam kalitenizi ciddi oranda düşürüyor; ama sevinçliyim çünkü artık ne olduğunu biliyorum. Yani “hastalık hastası” değilim! 🙂
Size tavsiyem: 3 aydan fazla süren ağrılarınız varsa, MR, tomografi ve kan tahlilleriniz hep temiz çıkıyor ve ağrılar geçmiyorsa bir Fibromiyalji uzmanına görünün efendim. Allah herkese sağlık versin (bana da tabii).






