Sonsuz üç / Tove Dıtlevsen

Dünyada iki erkek var
Her zaman karşıma çıkan
Biri sevdiğim adam
Ötekisi beni seven

Birisi karanlık gecelerimin
Düşlerinde bile can evimdedir
Öbürü kalbimin önünde bekler
Bekler durur ama açılmaz kapı

Birinin sadece soluğu yeter
Beni mutluluğa ulaştırmaya
Öteki ömrünü bağışlar bana
Kalkıp geri vermem bir saatini

Birisi kanımın sıcaklığında
Aşkın öz türküleriyle yaşar
Öbürü can sıkıcı günlerim içinde
Umutsuz koşar

Her kadın bu ikili yaşamı tadar
Sevilenle seven arasında
Ama bir kez tek kişi olur o iki insan
Yalnız bir kez her yüzyılda!

TOVE DİTLEVSEN

(çev.Ata Karatay)

John Berger / Hoşbeş

“Gizli bir yetimler ittifakı öneririm. Birbirimize göz kırparız. Hiyerarşiyi reddederiz. Her türlü hiyerarşiyi. Dünyanın pisliğini olduğu gibi kabullenir, buna rağmen nasıl hayatta kaldığımıza dair hikâyeleri paylaşırız. Münasebetsiziz biz, kopuğuz. Evrendeki yıl dızların yarısından fazlası hiçbir takımyıldıza ait olmayan yetim yıldızlardır. Takımyıldızların hepsinden daha fazla ışık verirler.”

Cadılar bayramı Seferihisar’a uğramaz bu sene..

Sevgili dostum Lev Nikolayeviç

Bilmiyorum haberi geldi mi sanada? Çok ciddi bir felaket yaşadık İzmir’de. 100’e yakın canımız gitti. Sebep hep aynı. Çürük ve zayıf binalar! Eminim sende bir çok deprem görmüşsündür dünyada yaşarken. Deprem,daha doğrusu yıkılmış bir binanın altında ölmek ayrı bir korku bizim millet için. Her coğrafyanın insanları ayrı bir felaketten korkarlar. Afrika’da en büyük korku, ebola ve açlıktan ölmektir. Doğu Asya ülkeleri sel ve tsunamiden korkarlar. Amerikalılar fırtına ve kasırgalarda can vermekten korkarlar.

Halbuki ölümün kolayı mi olur? Her ölüm ızdıraplıdır. Mukayeseyi biz kendi kafamızda kurar, en kolayı ölümü isteriz. Az acı çekerek ve çabuk ölüm hepimizin beynine yer etmiştir. Oysa ölümde Allah tarafından gelir. Hayırlı bir ölüm istemek en güzeliyken, kendi kafamızda kurduğumuz ölümü isteyip dururuz. Allah ölümü bile çeşitli şekillerde ve müjdelerle vermiştir hâlbuki. İnancı ve vatanı sebebiyle vefat edenlere şehitlik makamı verir. Deprem, yangın gibi felaketlerde ölenleri de şehit sayar.

Asıl düşünmemiz gereken ölümden sonraki hesap olması gerekirken. Bizler ölümün şekline takılırız. Ölümü bir ceza olarak algilamak ancak mukadderat ve kadere inanmayanların kabul ettiği bir şey.

Elbette insan üzülür ölümle. Yaradılışında vardır sevgi ve acıma. Ateş düştüğü yeri yakar en çok. Kaybetmeyen ancak bir nebze üzülür. İnsan ne ile yaşar? sorusunu bize sorduğunda çoğumuz bilememişizdir. Cevap çok kolaydır. Cevap, sevgidir elbette. Ama neyi ne kadar sevdiğimiz ayırır bizi birbirimizden. En mühim sevgi insan sevgisiyken bizler türlü metaya ve eşyaya sevdalanırız. Birbirimizi sevmekten uzaklaştıran bu zehirli sevgiler bizi, zamanla birer rakip ya da düşmana döndürür. Zamanla acımasız makinelere dönüşürüz. Birbirimizin acılarını görmeyiz ya da görmezden geliriz.

Bu gün magazinsel bir habere denk geldim. Başka bir ünlü sebebiyle bir ün’e ve servete kavuşmuş bir kadının. İzmir depreminin tüm memleketi üzdüğü bu günlerde, yurt dışında Cadılar bayramı denilen abuk sabuk bir bayrama katılışını eleştiriyordu magazinciler. Medyanın fitili ateşlenmesi ile de, halkın sert tepkisiyle karşılaşmış bu suni ünlümüz. Tabi artan baskılar yüzünden sosyal medya sayfasından bir açıklama paylaşmış.

Demiş ki özetle : Beni yargılamayın. İnsanların özel yaşamlarına karışmayın. Ben ekonomik olarak destek sağlıyorum. Ama söylemiyorum

Yani ünlümüz diyor ki sevgili dostum. “Benim acıya ortak oluşumu paramla sağlıyorum. Ama özel hayatımda keyfime göre yaşamaktan, eğlenmekten de geri kalmıyorum. Üç gün dişimi sıkamıyorum. Cadılar bayramı yılda bir kutlanıyor sonuçta. Kaçıramazdım. O sözde korkunç kostümleri giyip, dudağının yanından kan sızan vampir kıyafeti giymiş eğlenen arkadaşlarımı yalnız bırakamadım”

Yani bu değişik insan. Yara sarmayı ancak para göndermek olarak anlamış. Fakat yanlış anlamış. Bence durumu darda olup, göndereceği hiç bir şey olmayan binlerce fakir fukara duaları, bu ünlünün gönderdiği yardımı ikiye katlar ( Tabi Allah bilir ama benim fikrim bu. Soyut bir mevzu isteyen tartışsın )

Tabi bu dediklerim sadece bu suni ünlü için geçerli değil. Para ya da iki battaniye gönderip zerre üzülmeyen göstericilere de gelsin bu göndermelerim. Oradaki depremzedelere can-ı gönülden üzülüp, bir 10 liralık mesaj atan. Ya da evinden bir battaniye gonderirken batraniye’nin bir köşesine iliştirdiği kağıda, ” dualarımız sizinle. Çok geçmiş olsun” yazan insanlara selam olsun buradan.

Görüyorsun işte dostum. Mesele hep insan olmakta. Herşeyiyle insan olmakta. Allah bize birlik beraberliğimizi devam ettirmeyi, başkasının açısı ile hemhâl olmayı, merhamet ve acıma duygumuzu katlayarak büyütmeyi nasip etsin dostum.

Haydi sağlıcakla kal sevgili dostum

 

-Tevfik Sadi

 

 

Elif bir mucize tamam da ya mucizeleşemeyen onlarca can?

Sesimi duyan var mı?

​”Sesimi duyan varsa üç kere vursun” anonsları…

​İç içe geçmiş betonarme enkazın altında bir can daha kurtarabilir miyiz gayretleri.

​Herkes sessizce yere çökmüş, moloz yığınlarının arasından gelecek bir tık sesine kilitlenmiş.

​Herkes yeni mucizeler bekliyor.

​Derken üç yaşındaki küçük Elif’e ulaşıyoruz; tam altmış beş saat sonra hayata tutunan ve kendisini kurtaran itfaiye erinin başparmağına sıkıca yapışıp bize ne kadar güçlü bir kız olduğunu ispatlamak istercesine.

​İşte yeni kahramanımız. Tüm millet ve medya sevinç içinde. Kurtulan minik bir can olunca sevincimiz daha da katlanıyor.

​Bu durum, felaketin güzel ve bizi birlikte tutan tek sahnesi.

​Peki ya kaybettiğimiz 91 can? (İnşallah artmasın artık!)

​Ya onların hikâyeleri ne olacak?

​İşini hakkıyla yapmayan müteahhitler, mühendisler, belediyeler, inşaat odalarının sebep olduğu bu felaketin kaybettirdiği canlar, onların hayalleri?

​Mucizeler güzel, tamam da bu binlerce çürük binada yaşayanlar, ya onların da hayalleri kuvvetli ve yıkıcı bir depremde yok olursa? O gün ne yapacağız? Yine kurtarılan 100 kişiye sevinip vefat eden 91 kişiye sadece “Allah rahmet eylesin” mi diyeceğiz?

​Bu akşam haberlerde fay yasası diye bir habere denk geldim. Yanlış anlamadıysam bu yasa, riskli fay kuşaklarında oturanların binalarının yıkılıp riski daha düşük yeni binalara geçmelerini sağlıyor. İnşallah bu yasa bir an önce geçer. Yoksa biz daha çok mucize bekler hâle geliriz. Elbette bu uzun bir süreç, ama ne kadar erken başlanırsa o kadar vatandaşın hayatı kurtulur.

​Deprem anında yaşam üçgeni beşgeni kurmakla hayatta kalmaya çalışmak olmamalı bu milletin kaderi. Önce bina sağlam olacak, sonra insanlar evin içindeki düşen eşyaların vereceği zarardan kurtulmak için bu beden küçültme hareketlerini yapabilsinler. Tost olmuş bir binada istediğiniz kadar üçgen kurun, şans eseri yaşasanız bile AFAD’ın sizi bulma süresi içinde çoktan vefat etmiş olursunuz.

​Ölüm bir şekilde hepimizi bulacak bir gün bir yerlerde. Ama bu ölüm, ne olur başkalarının tedbirsizlikleri ve menfaatleri yüzünden olmasın.

​Bana cani diyeceksiniz ama benim bu şerefsiz müteahhitler ve deprem yardımlarını çalan soysuzlar için bir ceza fikrim var. Hazır deprem molozları ve enkazı daha yerindeyken, bunları sokacaksın sığabilecekleri bir boşluğa, 5 gün bekleteceksin. Sonra çıkarıp 5 metrekare bir koğuşta 2 ay yatıracaksın. Sonrasında da hapiste 10 yıl misafir edeceksin. Edeceksin ki anlasın nasılmış insanların özgürlüklerini ve hayallerini çalmak!

​— Tevfik Sadi

Ne muradım varsa vermesin Allah. Hayırlı olanı sevdirsin

Sevgili dostum Lev Nikolayeviç,

​Merhaba.

​Bugün, rutin bir pazar alışverişi sonrası, kulaklarımın neredeyse 30 senedir aşina olduğu fakat manasını ve derinliğini hiç irdelemediğim bir dua işittim. Aslında işittim denemez; çünkü bu duayı eden dilenci kadın, kelimeleri ağzında ticari bir slogan gibi geveleyerek söylüyordu gördüğü herkese. Dilenmek için açtığı sol eli ve “Allah ne muradınız varsa versin” ile “Allah razı olsun” duaları, bu meslek için gayet yeterli iki sermayeydi.

​Dilencinin ağzına sakız olmuş ve değerini artık tamamen kaybetmiş olsa da bu cümleler bana derinden felsefe yaptırdı o an, dostum. Allah, insana her muradını verir miydi? Biraz düşününce, “Neden olmasın?” dedim. Fakat kulun her muradı (isteği, arzusu) hayır mıdır? sorusunu sorunca kendime, aldığım cevap da “Olamaz” şeklinde geldi.

​İnsana kalsa, nefsinin elinde her şey bir murat görünümü kazanırdı. İnsanda bitmek tükenmek bilmez bir ihtiyaçlar listesi yok mudur? İnsan her şeyi sıkılmadan ve sınırsızca istemez mi?

​O zaman netice itibarıyla bu dua, dilencinin ettiği bir hayır duası da olamazdı. Sonra aklıma şöyle bir şey geldi: Acaba dilencinin önünden geçen kaç insan, Allah’tan kendisi ve çevresi için gerçekten hayır getirecek ne isterdi? Yani dünya malı ve konforu dışında, hakikat adına ne talep ederdi?

​Mesela şöyle dua eden kaç kişi olurdu:

“Allah’ım, sen beni ve ailemi kaza beladan koru.”

Ya da:

“Allah’ım, sen beni sana layık olan kullarından kıl.”

Veyahut şöyle bir dua:

“Allah’ım, sen tüm Müslümanları, özellikle de zulme uğramış kullarını koru, onlara sabırlar ihsan eyle ve yüzlerini güldür.”

​Sanırım bu tip duaları eden kul sayısı bir ikiyi geçmezdi.

​İnsan, çoğu şerri hayır diye sahiplenmeye bayılır. Açıkça felaketini getirecek arzu ve istekleri bir an düşünmeden Rabbinden isteyiverir. Zenginliği ve bu zenginliğin getireceği eşya ile keyfi, ahiretini yakma ihtimaline rağmen ister de ister…

​Sevgili dostum, ben bir dilenci olsam (Allah kimseyi kendisinden başka kimseye muhtaç ettirmesin) bu duaya ufak güncellemeler atardım. Ezbere ve artık klişe olmuş kalıpları bırakır; daha farklı, insanların kulaklarının değil ruhlarının duyacağı dualar ederdim.

​Şöyle derdim mesela:

“Allah size hayırlı olanı sevdirsin.”

Veya:

“Allah çoluk çocuğunuza iman versin.”

“Allah evinize haram lokma sokturmasın,” da olabilirdi 🙂

​Ben yolda bir dilencinin bu tip dualar ettiğini duysam, sanırım daha samimi bulur ve belki o dilenciyi memnun edecek bir miktar meblağı da eline sayabilirim. Dualar mühimdir dostum, bilirsin; özellikle de başkası ya da başkalarının hayrı için edilen dualar.

​Hazır duadan açılmışken, senin için de küçük bir dua edeceğim mektubumun sonunda, sevgili Lev Nikolayeviç.

​Görüşmek üzere dostum, Allah’a emanetsin…

Kadeh tokuşturma kültürü üzerine..

 

Kadeh tokuşturulma kültürünün doğuşunu daha yeni öğreniyorum. Meğer kadeh tokuşturmak eski zamanlarda insanların zehirlenme şüphesiyle oluşturdukları bir kültürmüş. Sertçe tokuşturulan kadehler de içki, kendi bardaklarına da sıçradığı için insanların birbirine olan güven duygusunu gösterirmiş. Tabi bugün günümüzde bu maksatla tokuşturulmuyor. Bu davranış zamanla burjuva sınıfının bir modası olmuş. Oradan da tekrar halka inmiş. Fakat bu tokuşturulma esnasinda, elitlerle halk arasında bariz uygulama farkı var. Seçkin sınıf kibarca hafifçe değdirirken gariban sınıf sertçe tokuşturur kadehlerini.

Yağmurun benim zamanımda kapladığı alan..

Dışarıda öyle bir yağmur var. Şimşekler sıraya girmiş gibi belli aralıklarla anlık parlamalar yapıyor. Gökgürültüsü, şimşekten daha ürpertici.

Yavaştan başlayıp giderek yükselen bir nara gibi yoruyor kulakları.
Komşular, balkondaki çamaşırları toplama derdinde.
Sokağın yağmur logarları da hazır dolmaya.
Park halindeki araçların altında ıslanmaktan nefret eden üç beş kedi.
Bir tek kaldırımların arasından başını çıkarmayı başaran otlar seviniyor.
Ot olmanın sıradanlığını unuttular şimdilik.
Bense rahmete bakıyorum. Kendi adıma hissizim. Islanma korkum yok. Yağmura hasretliğim yok…
Başlamış ve bitecek bir yağmurun zamanımda kapladığı alan kadarım. Yağmur yağınca serinleyen şehrin cocuğuyum. Sizin gibi ama daha seyirci.