Della Miles, Oylum Talu’ya konuktu.

Della Miles..

Hani şu islamı seçen, dünyaca ünlü model Della. Bu pazar Oylum Talu’nun konuğuydu. Oylum, her konuk ettiği isim gibi onuda harika ağırladı. Tabi sohbet baştan sona harikaydı fakat benim en çok dikkatimi çeken konu vardı.

Birincisi, Della’nın islamı seçmesinde tabiki en başta olan Kur-an diline ve maneviayatına teslim olması kadar, tanıştığı insanların da, hem islam dinini güzel yaşaması ve taşıdıkları güzel ahlâkı çevrelerine yansıtması oldu. Hani halk arasında şöyle bir anlayış vardır. “Bir yabancı, Türkleri gördükleri gördükten sonra hayatta müslüman olmaz.”

Bu yanlış anlayışın temel noktası, zamanında Cat Stevens’ın (Yusuf İslam ) “İslamı Türkiye’de görseydim müslüman olmazdım” tarzında ki bir söylemi var.

Tabi bu söylem, kendi toplumumuzda islamı sevmeyen kesimin, islamı ve dolayısıyla da Türkleri karalama ve yerme propagandasına dönüşüyor.

Yani Della, müslüman oluşuyla bu anlayışı kökten sarstı diyebiliriz.

İkinci konu ise Della’nın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile tanışması ile ilgili yaptığı yorum. Della, Erdoğan’ın bir dünya lideri olduğunu, yine Erdoğan’ın insani yönünü çok kuvvetli bir şekilde hissettiğini söylemesi oldu.

Bir devlet başkanı’nın kendisine 15 dk bir süre ayırmasının, ilgilenmesinin kendisinde yarattığı heyecanı ve mutluluğu anlatırken de çok keyifli ve memnun bir şekilde oturuyordu.

Malum, Erdoğan batı dünyasında bir diktatör olarak lanse ediliyor kamuoyuna. Della da bu tanıtımların etkisinde kalarak Erdoğan’ın karşısına çıkmış, fakat Erdoğan’ı tanıdıktan sonra gerçeği görerek bu heyecanı yaşamış olabilir.

Bunların dışında Della’nın en sevdiğin ülke hangisi neresi sorusuna verdiği cevapta güzeldi. Amerika’yı saydı önce üç ülke listesinde. Sonra Almanya Berlin dedi. Son olarakta Türkiye dedi. Oylum’un peki bu üç ülkenin içinde en sevdiğin yer neresi diye sorunca da, Della’nın cevabı Türkiye oldu. “Türkiye ve Türk insanı benim için apayrı” demesi, eminim programı izleyen tüm Türk vatandaşları onore etmiştir.

Son olarak Della, Türkiyede sevdiği sanatçıları da söyledi. Listenin başında ne Sezen Aksu ne Tarkan ne de başka Ajda Pekkan vardı. Hayranlık duyduğu sanatçı olarak Şebnem Ferah ismini verdi. Hatta ortak bir program yapmak istediğini söyledi. Bir de Ni Burak’ın bir döneminde en popüler slow şarkılarından biri olan “yalnızım ben” şarkısını övdü. Bu şarkının Whitney Houston’ın “I will always love you” şarkısı kadar büyük bir şarkı olduğunu da iddia ediyor. Sonrasında bir de bu şarkıyı canlı okuyor stüdyoda canlı canlı.. Valla ben kendi adıma bayıldım yoruma. Şarkıya gelince, bu şarkının bu kadar kıymetli olduğunu anlayamamış olmamız da çok ilginç.. Bence “yalnızım ben” şarkısını herkes bir kere daha dinlemek isteyecektir (programı izleyenler için diyorum )

Eskiden bizim de kerhaneden gelin çıkarma filmlerimiz vardı.

Sinema,çok başka bir dünya..

İnsanları sanal bir alemde, bazen çok yaşadıkları, bazen de hiç yaşamadığı bir çok duyguya ve yolculuğa çıkaran bir sanatsal tür..

Süre olarak en az 2 dk en çok da neredeyse 200 dk gibi devasa bir zamana yayılan,bin bir türlü yaşamsal kesitin ve anların videolarıdır bizim için sinema.. Bizi kendine çok hayran bırakan tür’dür aynı zamanda.

İşte Pretty Woman filmi de, gişede büyük ilgi gören ve sıradışı hikayesiyle,romantik komedi türünün sevilen örneklerindendi. Richard Gere ve Julia Roberts’in başrollerini paylaştığı filmin konusu, zengin ve yakışıklı bir iş adamının,cinsel tatmin arayışlarında olduğu anlarda,kendini sokaklara atması ve devamında, ruhu çocuk ama işi fahişelik olan bir kadınla tanışması sonucunda aşık oluşu,o aşkla beraber hayata ve kadınlara bakış açısının değişmesinden ibaret..

Aslına bakarsanız konu gerçekte sıradışı fakat işlenişi çok doğal ve çok basit.Film için seçilen Richard ve Julia gibi oyuncuların popülerliği kadar, yine filmin kurgusu ve duygusal teması,filme zirve yaptırıyor. Şimdi düşünüyorum da,bu filmi Hollywood sineması değil de farklı bir ülke sineması yapıtı olarak izleseydik, aynı etkiyi yaşayamazdık kanımca..

Meselâ bu konuyu, bizim o dönemde ki Türk sinemamız işleseydi, sonuç fiyasko olabilirdi. Çünkü o günün güçlü ahlâki yapısı,genelevde ya da dışarı da orospuluk yapan bir kadını, bu kadar sevimli ve insancıl göremezdi. Gerçi bizim de buna benzer denemelerimiz olmuştu 1980 li yıllarda. Ahu Tuğba ve Banu Alkan’lı yeşilçam’ın son dönemlerinde. Fakat o filmler romantizm de, Pretty Woman fiminin yanından bile geçemezdi. Keza kurgu da hep kötü son üzerine planlanıyordu.

Bizim milletimiz,1980’li yıllarda  Kerhaneden( Genelev ) bir kadını kurtarmayı ve evlenmeyi çok sevabı olan bir erdem olarak görürdü. Fakat bunu yapmak zordu elbette. Toplumdan dışlanmış,ötekileştirilmiş ve namussuz adledilmiş bir kadının duygularını kim önemserdi ki?

Fakat Pretty Woman filminde,Holywood sineması ve  fahişe rolündeki Julia Roberts bunu başardı. Çünkü Julia oynadığı bu rolde hiç arabesk takılmadı. Yani bir peri masalı yaratıldı. Bu peri masalının sonunun mutlu biteceği başından belliydi filmin afişinden.Çoçuk ruhlu bir kadının, bir orospuyu tüm zamanların en sempatik hale getirmesi, seyircinin içindeki “orospu” algısını kırdı. Normalde,yani gerçek hayatta, Julia’nın oynadığı karakterde bir fahişe görme ihtimaliniz nedir orasını siz tasavvur edin artık..

Yani kısaca Holywood sineması, modern dünya algısını, bizim ve Avrupa dışında ki toplumların hiç tasvip etmeyeceği, ahlâken ve kültürel anlamda hiç bir sıcaklık duymayacağı  bir izdivacı, bir an da tüm benliği ile kabul ve benimser hale getirdi.

Bu da sinema türünün sadece,eğlencelik bir vakit geçirme aracı olmadığını, Amerika’nın kültürel emperyalizm ve kapitalizm’in, dünya ya açılmada en önemli silahı gördüğünü göstermiş oldu. Tabi buna siyaseti ve kapitalist metazorileri de eklemek mümkün.

Son tahlilde,orospuluk yapan bir kadının, aşk’ı hiç bilmeyen, para ve başarıdan başka bir düşüncesi olmayan bir adamı etkilemesi hiç mümkün değilken,bir peri masalı kurgusuyla,çok mümkün hale gelebiliyor.

 

Hadi uyan, Metin Eloğlu

Gün ışığı çilemeye başladı başucunda
Denizler bir mavilik edindi günden
Seher yeline uyup kuşlar yerinden uçtu
Bu türküyü dinlemeyecek misin
Hadi uyan
Aydınlığa çık da çil gözlerin ışısın
İlkyazlar sıcağı biriksin yüreğine
Yoksul olsan da uyan
Garip olsan da uyan
Madem ki güzelsin,güzeli yaşatmak için
Madem ki iyisin,iyiyi yaşatmak için
Madem ki umutlusun,umudu yaşatmak için
Hadi uyan
Denizi dinle,yaşamak desin
Toprağı dinle,barışmak desin
Göğü dinle,sevişmek desin
Bir plak konmuş gibi gramafona,
İşte aşk,işte özlem,işte savaşmak gücü
Uyan diyor uyansana
Hadi uyan
Sevdiğim uyan
Ne olur uyan!

Güneş Delisi, Necati Cumalı

Akan suyu severim ben
Işıldayan karı severim
Bir yeşil yaprak
Bir telli böcek
Yeşeren tohum
Güneşte görsem
Sevinç doldurur içime
Bir günü
Güzel bir günü
Güneşli bir günü
Hiçbir şeye değişmem
Onun için savaşı sevmem
Onun için zulümü sevmem
Onun için yalanı sevmem
Bilirim yaşamaz güneşte
Bilirim yaşamaz yanyana aşkla
Ne haksızlık
Ne korku
Ne açlık

Atiyi karanlık görüp azmi bırakanlara gelsin bu şiir..

Mehmet Akif Ersoy’un Atiyi Karanlık Görerek Azmi Bırakmak adlı şiiri.

Atiyi karanlık görerek azmi bırakmak…
Alçak bir ölüm varsa, eminim, budur ancak.
Dünyâda inanmam, hani, görsem de gözümle:
Îmânı olan kimse gebermez bu ölümle.
Ey dipdiri meyyit! “iki el bir baş içindir.”
Davransana… Eller de senin, baş da senindir!
His yok, hareket yok, acı yok… Leş mi kesildin?
Hayret veriyorsun bana… Sen böyle değildin.
Kurtulmaya azmin, niye bilmem ki, süreksiz?
Kendin mi senin, yoksa, ümidin mi yüreksiz?
Atiyi karanlık görüvermekle apıştın?
Esbâbı elinden atarak ye’se yapıştın!
Karşında ziyâ yoksa, sağından, ya solundan,
Tek bir ışık olsun buluver… Kalma yolundan
(…)
Herkes gibi dünyada henüz hakk-ı hayâtın,
Varken, hani herkes gibi azimde sebâtın?
Ye’s öyle bataktır ki: Düşersen boğulursun.
Ümîde sarıl sımsıkı, seyret ne olursun!
Azmiyle, ümidiyle yaşar hep yaşayanlar;

Me’yûs olanın ruhunu, vicdanını bağlar,
Lâ’netleme bir ukde-i hâtır ki: Çözülmez…
En korkulu cânı gibi ye’sin yüzü gülmez!
Mâdâm ki alçaklığı bir, ye’s ile şirkin;
Mâdâm ki ondan daha mel’un, daha çirkin
Bir seyyie yoktur sana; ey unsur-i îman,
Nevmîd olarak rahmeî-i mev’ûd-i Hudâ’dan,
Hüsrâna rızâ verme… Çalış… Azmi bırakma;
Kendin yanacaksan bile, evlâdını yakma!

Evler tünek olmuş, ötüyor bir sürü baykuş…
Sesler de: “Vatan tehlikedeymiş… Batıyormuş!”
Lâkin, hani, milyonları örten şu yığından,
Tek kol da, “Yapışsam..” demiyor bir tarafından!
Sahipsiz olan memleketin batması haktır;
Sen sâhip olursan bu vatan batmıyacaktır.
Feryâdı bırak, kendine gel, çünkü zaman dar…
Uğraş ki: Telâfi edecek bunca zarar var.
Feryâd ile kurtulması me’mûl ise haykır!
Yok yok! Hele azmindeki zincirleri bir kır!
“iş bitti… Sebâtın sonu yoktur!” deme; yılma.
Ey millet-i merhûme, sakın ye’se kapılma.

Şair: Mehmet Akif Ersoy

(27 Mart 1913)
(*) Safahat

Siz ne güzeldiniz benimle bilemezsiniz / İlhan Berk

Siz ne güzeldiniz benimle bilemezsiniz
A harfinden bir çarşı güneşi yüzünüzde
Hèlene uyruklu bir rüzgârdınız her şiirde
Benimdi, Ronsard’ın bir ülkesiydi yeriniz.
Şimdi kim bilir İstanbul’sunuz değilsiniz
Bir f’diniz Önasya’larda o şey evlerde
Şimdi nasıl bir yalnızlık eser yüzünüzde
Uzun sular olur duymak gibi bir şeydiniz.

Şimdi h, şimdi M sesi ilk nasıl karanlık
İpek gibiydiniz iyisi mi anlatmamalı
Ben yokum ya yoksunuz bakın nasıl artık.

Şimdi bakın nasıl bir yalnızlık vuran benden
Şimdi şiirlerde benim yazdığım sıkıntı
Bayılırsınız bir rüzgâr oynatsam ülkemden.

Pia / Attila İlhan

ne olur kim olduğunu bilsem pia’nın
ellerini bir tutsam ölsem
böyle uzak uzak seslenmese
ben bir şehre geldiğim vakit
o başka bir şehre gitmese
otelleri bomboş bulmasam
içlenip buzlu bir kadeh gibi
buğulanıp buğulanıp durmasam
ne olur sabaha karşı rıhtımda
çocuklar pia’yı görseler
bana haber salsalar bilsem
içimi büsbütün yıldız basar
bir hançer gibi çıkıp giderdim

ben bir şehre geldiğim vakit
o başka bir şehre gitmese
singapur yolunda demeseler
bana bunu yapmasalar yorgunum
üstelik parasızım pasaportsuzum
ne olur sabaha karşı rıhtımda
seslendiğini duysam pia’nın
sırtında yoksul bir yağmurluk
çocuk gözleri büyük büyük
üşümüş ürpermiş soluk
ellerini tutabilsem pia’nın
ölsem eksiksiz ölürdüm

Bana kara diyen dilber, Karacaoğlan

Bana kara diyen dilber
Kaşların kara değil mi
Yüzümü güldüren gelin
Gözlerin kara değil mi

Güzel ben seni isterim
Seni koynumda beslerim
Yüzünü güzel göreyim
Zülüfün kara değil mi

Boyun uzun belin ince
Yanakların olmuş gonca
Salıversin kulunca
Beliğin kara değil mi

Utanırsın akar terin
Güzellikde yok benzerin
En sevgili makbul yerin
Saçların kara değil mi

Beni kara diye yerme
Mevlam yaratmış hor görme
Ela göze siyah sürme
Çekilir kara değil mi

Hint’den Yemen’den çekilir
İner Bağdat’a dökülür
Türlü taama ekilir
Biber de kara değil mi

Göllerde kuğular olur
Göğsü ak kara benlidir
Mısır’da çok zengin vardır
Kölesi kara değil mi

Pınara konan kuğunun
Kanadı beyaz çoğunun
Çöldeki Arap Beyinin
Çadırı kara değil mi

Her yoldan gelir geçerler
Aktan karayı seçerler
Ağalar beyler içerler
Kahve de kara değil mi

Evlerinde sular akar
Güzelleri göze bakar
Hublar yanağına sokar
Sümbül de kara değil mi

Karac’oğlan der maşallah
Birgün görünür inşallah
Kara donludur Beytullah
Örtüsü kara değil mi

Hayatta ben en çok babamı sevdim, Can Yücel

Hayatta ben en çok babamı sevdim.
Karaçalılar gibi yardanbitme bir çocuk
Çarpı bacaklarıyla -ha düştü, ha düşecek-
Nasıl koşarsa ardından bir devin,
O çapkın babamı ben öyle sevdim.

Bilmezdi ki oturduğumuz semti,
Geldi mi de gidici-hep, hepp acele işi!-
Çağın en güzel gözlü maarif müfettişi.
Atlastan bakardım nereye gitti,
Öyle öyle ezber ettim gurbeti.

Sevinçten uçardım hasta oldum mu,
40’ı geçerse ateş, çağ’rırlar İstanbul’a,
Bi helallaşmak ister elbet, diğ’mi, oğluyla!
Tifoyken başardım bu aşk oy’nunu,
Ohh dedim, göğsüne gömdüm burnumu.

En son teftişine çıkana değin
Koştururken ardından o uçmaktaki devin,
Daha başka tür aşklar, geniş sevdalar için
Açıldı nefesim, fikrim, canevim.
Hayatta ben en çok babamı sevdim.

Toplumsal cinsiyet eşitliği konusu üzerine bir araştırma..

Aile Akademisi Derneği son zamanlarda kamuoyunda daha sık tartışılmaya başlayan toplumsal cinsiyet eşitliği kavramını 10 maddede özetleyen bir çalışma yaptı.

Aile Akademisi’nin “10 Maddede Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Nedir?” başlıklı çalışması şu şekilde:

1. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği’nin (TCE) Anlamı

Feminist gruplar cinsiyeti ikiye ayırmaktadır. Onlara göre bir doğuştan getirdiğimiz biyolojik cinsiyet (sex) bir de sonradan kazandığımız cinsiyet vardır. Sonradan kazanılan cinsiyete toplumsal cinsiyet (gender) denilmektedir. Kadınla erkeğin sosyal rol ve davranışlarının sebebi doğuştan getirdiği farklılıklar değildir. Bu nedenle kadınlık ve erkeklik davranışları yeniden kurgulanıp değiştirilebilir. Kadınlara bugün bildiğimiz geleneksel anlamdaki erkeklik rolleri, erkeklere de kadınlık rolleri yüklenebilir. Bugün yapılmaya çalışılan şey de budur. Bunun farkında olan akademisyenlerden biri olan Harvard Üniversitesi’nden Dr. Brizendine buna ilişkin şöyle söylemektedir:

“Oysa bize insanlardaki cinsiyet ayrımının ailelerin çocukları kız ya da erkek olarak yetiştirmelerinden kaynaklandığı öğretilmişti. Bugün bunun tamamen doğru olmadığını biliyoruz.”, “Özgür irade ve politik olarak doğru davranmak adına biyolojinin beyin üzerindeki etkisini görmezden gelmeyi deniyoruz, kendi doğamızla savaşıyoruz”[1]

Gerçekten de TCE bilimsel bir temelden çok, ekonomik ve politik amaçlara sahiptir. Kadın ve erkeğin biyolojik farklılıklarının sosyal rol ve davranışlarını da biçimlendirdiğini gösteren pek çok bilimsel araştırma yapılmıştır.[2] Ne var ki, bu tür çalışmaları yapan akademisyenlerin sesi kısılmakta, dışlanmakta ya da görmezden gelinmektedir. Bu ise en çok “ayrımcılık” sopası kullanılarak yapılmaktadır.

2. Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığının Anlamı

Ayrımcılık, feminist örgütlerin tasarladıkları kadın ve erkek modelini gerçekleştirebilmek için en sık kullandıkları gerekçedir. “Ayrımcılık” oldukça kullanışlı bir gerekçedir çünkü içinde gerçeklikler taşır. Bu gerekçeye dayanarak ulusal ve küresel politikalar yapılmakta, uluslararası sözleşmeler imzalanmakta ve hukuk sistemi değiştirilmektedir. Halbuki “ayrımcılık” kavramı altında kadın-erkek arasındaki biyolojik temelden kaynaklanan kimi farklılıklar da yok sayılmaktadır. Bugün genetik mühendisliği alanındaki gelişmeler, biyolojik temelde de müdahaleler yapılacağının bir işareti olarak görülebilir.

Diğer taraftan kadının iş dünyasında ve özellikle cinsellik endüstrisinde maruz kaldığı sömürü yeterince ele alınmamakta, hatta TCE savunucuları tarafından kadının cinsellik endüstrisindeki uğradığı sömürü “seks işçisi” kavramıyla meşrulaştırılmakta, tahkim edilmektedir.

3.Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Savunucularına Göre

Din Bir Ayrımcılık Kaynağıdır Toplumsal cinsiyeti tanımlarken resmi belgelerde geçen “toplum” kavramı toplumsal cinsiyet eşitliği savunucuları tarafından başka metinlerde ayrıntılı olarak açıklanmaktadır. Bu yaklaşıma göre, özellikle geleneksel değer yargıları, örf ve dinin ayrımcılığın asıl kaynakları olduğu iddia edilmektedir. Burada sadece bazı uygulamaların eleştirilmediğine, toptan bir karşı duruşun olduğuna dikkat çekmek gerekir. Örneğin, toplumsal cinsiyet eşitliği savunusu yapan temel metinlerden birinde şu ifadeler yer almaktadır: “…bu dinlerin dayattıkları toplumsal cinsiyet kalıp yargılarını ve eşitsiz cinsiyet ilişkilerini sorgulama; kısacası din olgusuyla bir hesaplaşma gereksinmesiyle yüz yüze olduklarını düşünüyorum.”

4. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Savunucularına Göre Aile Kadın İçin Tehlikeli Bir Kurumdur

Toplumsal cinsiyet eşitliği savunucuları aileyi bir tehdit ve tehlikeli bir mekan olarak görmektedir. Çünkü onlara göre aile, erkek egemen kültürün devamını sağlayan ataerkil bir kurumdur. Bu sebeple feminist perspektifle yapılan araştırma ve haberlerde aile şiddetin üretildiği bir mekan olarak tanıtılmakta ve aile şiddet kavramı ile birlikte anılmaktadır.

Örneğin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın da bileşenleri arasında olduğu Türkiye’de Aile İçi Şiddet araştırmasında bu açık bir şekilde ifade edilmektedir. “Araştırma sonuçları hem kadınlar hem de toplum tarafından en güvenli ortam olarak düşünülen ailenin aslında kadınlar için güvenli bir ortam olmadığını göstermektedir. 10 kadından 4’ünün birlikte yaşadıkları erkekler tarafından şiddete maruz kalmaları, aile ortamının kadınlar için tehdit edebilecek bir kurum haline dönüştüğünü göstermektedir. Bu durum çalışmanın bulguları dikkate alınarak, Türkiye’nin temel politikalarından birisi olan ailenin güçlendirilmesi politikasının, kadının güçlendirilmesi bakış açısı ile yeniden değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.” Halbuki dikkatli bir şekilde incelendiğinde, bu araştırmalarda manipülasyon, algı yönetimi ve çarpıtmaların kullanıldığı görülmektedir.

5. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Cinsel Özgürlük Söylemi

Toplumsal cinsiyet eşitliği savunucuları namus kavramını ataerkil bir kavram olarak ele almaktadır. Buna göre namus kavramı kadının erkek tarafından kontrol edilmesini sağlayan; ayrımcılık ve şiddet üreten bir kavram olarak ifade edilmektedir. Bu yüzden kadın hareketlerinin talepleriyle TCK’dan edep, ırz, namus haya gibi kavramlar çıkarılmıştır.[5] Toplumsal cinsiyet eşitliği politikaları, kadının “annelik rolüne”yapılan vurguyu tehlikeli olarak değerlendirmektedir. Son yıllarda özellikle üreme teknolojilerindeki ilerlemeler kadının annelik rolünü en aza indirmeyi amaçlamaktadır. Evlenmeden (sperm bankaları) doğurmadan (yapay rahim)ve emzirmeden (süt bankaları) mümkün olabilecek bir “anneliğin” imkânları var edilmeye çalışılmaktadır. Hatta bugün yumurta bankalarının da devreye girmesiyle “erkek” ve “kadına” ihtiyaç duyulmadan çocuk üretiminin mümkün olduğu söylenebilir.

6. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Politikalarını Kimler Desteklemektedir?

TCE hem pek çok Batılı devlet hem de pek çok Batılı uluslararası kurumlar tarafından desteklenmektedir. Bunlar arasında Almanya Büyükelçiliği, ABD Büyükelçiliği, Avrupa Birliği, Ford Vakfı, Rockefeller Vakfı, Fransa Büyükelçiliği, İsviçre Büyükelçiliği, Soros Vakfı, Norveç Büyükelçiliği, Danimarka Büyükelçiliği gibi kurumlar bulunmaktadır.

Ulusal ve küresel sermaye TCE’nin desteklenmesine özellikle büyük önem vermektedir. Türkiye’de TÜSİAD TCE’nin en güçlü destekçileri arasındadır. TÜSİAD TCE’yi yaygınlaştırmak için bünyesinde bir çalışma grubu da oluşturmuştur. Ayrıca ismini de (Türk Sanayici ve İş Adamları Derneği) “adam” kelimesinin “ayrımcı” olduğu gerekçesiyle geçtiğimiz yıl değiştirmiştir.

Ulusalve küresel sermayenin toplumsal cinsiyet eşitliğini desteklemesinin arkasında kadının istihdamının arttırılıp “ucuz iş gücü” oluşturulması yatmaktadır.

7. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Cinsel Yönelim

Biyolojik cinsiyetten farklı olarak, heteroseksüel, homoseksüel ve biseksüel olmak üzere 3 farklı cinsel yönelim tanımlanmaktadır. Heteroseksüel, karşı cinsiyetteki bireylere cinselve romantik anlamda ilgi duymayı, Homoseksüel aynı cinsiyetteki bireylere cinsel ve romantik anlamda ilgi duymayı ifade etmektedir. Erkek homoseksüellere gay, kadın homoseksüellere lezbiyen denmektedir. Biseksüel ise

hem aynı hem de karşı cinsiyetteki bireylere cinselve romantik anlamda ilgi duyma olarak ele alınır.

LGBTİQ+’nın Açılımı Nedir?

Farklı cinsel yönelimleri kullanmak için kullanılan bir kısaltmadır. L (Lezbiyen) kadın olup kendi cinsine cinsel ve romantik ilgi duyan, G (Gey) erkek olup kendi cinsine cinsel ve romantik ilgi duyan, B (Biseksüel) hem aynı, hem karşı cinse cinsel ve romantik ilgi duyan, T (Transeksüel) operasyon geçirerek bedenlerini karşı cinsiyetin bedenine dönüştüren, İ (İnterseks) bedenleri ve üreme sistemleri tam olarak erkek ya da kadın üreme sistemi olmayan, Q (Questioning) henüz LGB olup olmadığına karar verememiş bireyleri, + ise kendini herhangi bir cinsiyet kimliğinde tanımlamayan bireyleri ifade etmek için kullanılır.

TCE ve cinsel yönelim savunucuları arasında güçlü bir iş birliği söz konusudur. Toplumsal cinsiyet eşitliği savunusu yapan pek çok metinde aynı zamanda cinsel yönelim savunusu da yapılmaktadır. Feminist örgütlerin Türkiye’de en önemli kazanım olarak gördükleri İstanbul Sözleşmesi’nin 4. maddesinin 3. fıkrası eşcinsellik ve biseksüelliği de güvence altına almaktadır. Ayrıca Türkiye’deki en eski eşcinsel dernek olan KAOS GL’nin yayınladığı fon rehberinde 79 devlet ve STK bazındaki uluslararası örgüt LGBT çalışmalarının yaygınlaşması için fonlama yapmaktadır. Bu örgütlerin büyük bir kısmı aynı zamanda TCE çalışmalarını da desteklemektedir. Bu bakımdan TCE çalışmaları aynı zamanda LGBT örgütlerin üzerinden gideceği yolun taşlarını da döşemektedir.

8. Eğitimde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği (ETCEP) Projesi Nedir?

TCE politikaları bakanlıklar arası bütünleşik bir politika olarak uygulandığı için her bakanlık kendi hedef grubuna yönelik çalışmalar planlamakta ve uygulamaktadır. Bunların Milli Eğitim politikalarındaki örneklerinden birisi ETCEP’tir. “Yeniden yazmaya var mısın?” sloganıyla toplumsal kadın erkek rollerinin yeniden yazılmasını hedeflemekte ve bunu da öğrenciler üzerinden gerçekleştirmektedir. 2 yıl boyunca pilot uygulama olarak 10 ilde, 40 okulda yürütülmüş, 57.000 öğrenciye ulaşılmıştır. Projenin pilot uygulama sonrasında sürdürülebilirliğinin sağlanacağı çeşitli yetkililer tarafından ifade edilmiştir. Proje British Council ve AB tarafından finanse edilmektedir. Ancak Milli Eğitim Bakanlığı 6 Ocak 2019 tarihinde yaptığı açıklamada, ” Bakanlığımızın gündeminde bu alanda devam etmekte olan bir proje yoktur.” ifadesine yer verilmiştir. Ancak bu açıklama tatmin edici değildir.

9. Türkiye’de TCE Politikalarının Yasal Dayanakları Nelerdir?

Türkiye, uluslararası mevzuatlar çerçevesinde TCE eşitliği politikasını bakanlıklar üstü bir ana bir politika haline getirmiştir. Türkiye’nin, 2011 Mayıs ayında ilk imzacısı olduğu, kısa adı “İstanbul Sözleşmesi/Konvansiyonu” olan uluslararası sözleşme bu perspektife dayanmaktadır. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 5 yıllık TCE Ulusal Eylem Planı (2008-2013) hazırlamış ve uygulamış ve TCE politikasına dayalı uluslararası belgeleri esas alan kanun ve yönetmelikler çıkarmıştır. 2012 yılında ise İstanbul Sözleşmesi’ne dayanarak “Aileyi Koruma ve Kadına Şiddeti Önleme Kanunu” çıkarılmıştır. Bu kanun, özellikle “kadının beyanının delil ve belge aranmaksızın esas kabul edilmesi” sebebiyle kamuoyunda tepki çekmiştir. Toplumsal cinsiyet eşitliği politikaları, sadece Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın yürüttüğü bir politika olarak değil, bakanlıklar arası bütünleşik bir politika olarak uygulanmaktadır. Bu uygulama Ulusal Eylem Planı’nda ve AB müktesebatında “Gender Mainstreaming” stratejisi olarak isimlendirilmekte ve toplumsal cinsiyet eşitliği ilişkilerinin gündelik yaşama yansıtılması için politik karar alıcıların gerçekleştirdiği etkinlikleri entegre eden politik ve teknik bir süreç olarak açıklanmaktadır. Örneğin devletin yaptığı dokuzuncu ve onuncu kalkınma planları TCE’ye duyarlı olarak yapılmıştır.

10. TCE Politikalarına Neden Karşı Çıkılmalıdır ve Neler Yapılabilir?

* Ülkemizde “toplumsal cinsiyet eşitliği” temel bir politika olmasına rağmen, bu kavramın ne anlama geldiğiyle, toplumsal sonuçları ve değerlerimizde yaratacağı erozyonla pek ilgilenilmemektedir.

* “Toplumsal cinsiyet eşitliği” diye bir şeyin mümkün olup olamayacağı ya da bu kavramın bilimsel mi yoksa politik bir argüman mı olduğu konuları tartışılmamıştır.

* Toplumsal cinsiyetin kültür tarafından şekillendiğini savunan aktivist ve kuramcıların bize hangi kültürün toplumsal cinsiyet algısını esas almamızı önerdiği tartışılmamaktadır. Önerilen cinsiyet algısının doğruluğu bir hipotezden ibarettir.

* TCE’nin en iyi uygulandığı ülkelerde (İzlanda, Finlandiya, İsveç, Norveç) kadın ve aileye yönelik problemler önlenebilmiş değildir. Aksine kadına yönelik şiddet, boşanma, intihar, bağımlılık oranları oldukça yüksektir.

*Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine dayalı politikalar erkek ve kadını birbirine karşı rekabete yöneltmekte ve çatışma dilini kullanmaktadır.

* Kendi kültür ve medeniyet kodlarına uygun olmayan ve muhtevası tam irdelenmeden ve de araştırılmadan uygulanan politikalar kadına yönelik sorunları çözmeyecek, bilakis artıracaktır. Nitekim İstanbul Sözleşmesi’nin imzalandığı 2011yılından bu yana kadın cinayetleri giderek artmaktadır.

* Toplumsal cinsiyet gelenek/örf/din gibi kaynakları “ayrımcılık” üreten bir tehdit olarak tanımlayıp, çocuğun, Batılı feminist ve LGBTİ lobisinin kadınlık ve erkeklik anlayışına göre yetişmesine hizmet edecektir. Böylelikle toplumun tamamı sömürüye açık hale gelecek, bu sömürüye direnme odakları devreden çıkarılacaktır. Böylelikle yeni yetişecek nesiller seküler, hedonist, materyalist değerler sistemini içselleştirmiş, kendi değerlerine yabancılaşmış şekilde yetişecektir.

Neler Yapılabilir?

* TCE’yi esas alan tüm yasal anlaşmalardan ve çalışmalardan bir an önce vazgeçilmelidir. Nitekim Hırvatistan’da İstanbul Sözleşmesi’nin imzalanması geniş ölçekli tepkilerle karşılanmış, Macaristan, üniversitelerdeki toplumsal cinsiyet eşitliği çalışmaları programını yasaklamış, Bulgaristan Anayasa Mahkemesi ise İstanbul Sözleşmesi’nin anayasaya aykırı olduğuna karar vermiştir.

* Kadın ve erkeğin cinsiyet kimliğinden kaynaklanan farklılıkların sosyal yaşamda ne gibi farklılıklara yol açacağı konusu ajite edilmeden bilimsel ve ilmi veriler ışığında değerlendirilmelidir.

* Kadın ve erkeklik rollerine ilişkin yerleşik algılara toptancı bir şekilde yaklaşılmamalıdır. Olumlu algı ve uygulamalar desteklenmeli, olumsuz algı ve uygulamalar değiştirilmeye çalışılmalıdır.

* Cinsiyet ayrımcılığının kaldırılmasının yolu kadının erkeklik, erkeğin de kadınlık rollerine yaklaştırılması değildir. Bu, cinsiyet ayrımcılığının değil, cinsiyetler arasındaki farklılığın kaldırılmasına hizmet eder. Erkeğin de kadının da yapabileceği ortak iş, görev ve roller olduğu gibi cinsiyet farklılıklarından kaynaklı olarak her bir cinsiyetin daha kolay ve doğasına uygun işve görevlerin de söz konusu olabileceği hesaba katılmalıdır.

* Kendi değer ve medeniyetimize dayalı olarak kadının ve erkeğin uğradığı haksızlıkların önüne geçecek teoriler, modeller geliştirilmeli ve bunların uygulama alanları geliştirilmelidir.

Mehmet Fesa Evrensev kimdi?

Tarihler 26 Nisan 1912’yi gösteriyordu. Türkiye’nin bir numaralı brövesine sahip pilotu Mehmet Fesa Evrensev, bugünkü Atatürk Havalimanı’nda askeri apronda yer alan düzlükten havalanarak ülkemiz semalarında uçuşunu gerçekleştirdi.

2000 yılından bu yana Türkiye Havayolu Pilotları Derneği (TALPA) ile Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı arasında yapılan çalışmalar neticesinde 26 Nisan, Türkiye Pilotlar Günü olarak kutlanmaya başlandı.

MEHMET FEZA EVRENSEV KİMDİR?

1878′de İstanbul’da Gedikpaşa’da doğan Fesa Evrensev, Galatasaray Lisesi’nde okudu. Daha sonra Harp Okulu’na girdi. 1899 yılında Süvari Teğmeni olarak mezun oldu. Süvari Dairesinde hizmette bulunduğu sırada zamanın meşhur Bekirağa Bölüğünde 97 gün hapis yattı ve Erzincan’a sürgüne gönderildi. 1908 Meşrutiyetinin ilanından sonra tekrar İstanbul’a alındı ve Süvari Bölük Komutanlığı görevine getirildi.

BİRİNCİLİKLE KAZANDI

1911 yılında orduda pilot olmak için eleman arandığı sırada Yüzbaşı olan Fesa Bey, adayların başında yer aldı. Yapılan sınavı birincilikle kazanarak Fransa’ya uçuş eğitimine gönderildi. 1912 yılında yurda döndüğünde Türk Silahlı Kuvvetlerinin 1 no’lu uçuş brövesi kendisine verildi.

8 AY SİBİRYA’DA ESİR HAYATI YAŞADI

Balkan savaşı’nda çeşitli uçuş görevleri ve bu arada filo komutanlığı da yaptı. Birinci Dünya Savaşı başlayınca, Kafkas Cephesine atandı. Fakat Kafkasya’ya giderken Karadeniz’de, Amasra açıklarında Ruslar bulunduğu gemiyi batırdılar. Ve gemide bulunanların tamamını esir aldılar. Beş yıl, Sekiz ay Sibirya’daki esaret hayatından sonra kaçarak, Haziran 1920′de yurda döndü.

KURTULUŞ SAVAŞI’NA KATILDI

Doğu Cephesinde, Büyük Taarruz’dan önce de Batı Cephesinde hizmetler gördü. Savaştan sonra İzmir’deki Hava Okulu’na öğretmen olarak atandı. Kasım 1925′te 47 yaşında ve binbaşı rütbesinde iken kendi arzusu ile emekli oldu.

THY’NİN İLK GENEL MÜDÜRÜYDÜ

1933 yılında; Türkiye’nin ilk pilotu, yine Türkiye’nin ilk hava taşımacılığı teşkilatı olan Hava Yolları Devlet İşletme İdaresi’nin başına müdür olarak getirildi. Bu kuruluş daha sonra Türk Hava Yolları adını alacaktı.

Bu hizmette bir yıla yakın bir zaman kaldıktan sonra, ömrünün kalan yıllarını Türk Hava Kurumu’na verdiği hizmetler ile geçirdi. 9 Nisan 1951′de İstanbul’da vefat etti.

 

Kaynak: kokpit.aero

Çocuk istismarı üzerine..

Türkiye ne yazık ki cocuk istismarı vakaları listesinde giderek üst sıralara tırmanıyor. Fiziksel, psikolojik ve cinsel istismar başlıkları altında toplanan bu istismar oranları korkutucu boyutta. Tabi bu acı olaylardan bile siyasi bir takım rant elde etmeye çalısanlar var birde. Sputnik, BBC gibi yabancı kaynaklı Türkiye aleyhine yalan haber yapmaktan geri durmuyorlar. Ülke içindeki muhalif ve bölücü kesimler ise bu haberler üzerinden Türkiyeyi cocuk istismarı konusunda ilk 3 e koyuyorlar. Ve cok buyuk bir cogunluk bu haberlerin dogruluk arastirmasini yapmadan inaniyor ve paylasiyor. Sputnik ve BBC nin yalan arastirmalarini doğrudan alan ve paylaşan bazı gazeteler ise toplumun huzurunu tamamen bozma ve yine toplumun psikolojik durumunu aşağılara çekmek isteyenlerin oyunu bu durum. Ben aşağıda cocuk istismarinin en çok yaşandığı listeyi paylaştım. Bu liste içinde, sürekli modern, kültürlü ve çağdaş diye lanse edilen Avrupa ülkelerine ayrı bir dikkat çekmek isterim. Bu sorun tüm dünyanın sorunu. Şu an en son araştırmalara göre çalıştırılan çoçuk işci sayısı 160 milyon civarı.. Bunların yarısından fazlası ise kız çoçukları.. Acı ne yazıl ki..

Çocuk istismarının kimi ülkelerde örtbas edilmesi, adli mercilere istismarın intikali gibi sorunlar nedeniyle ülkeleri bu alanda karşılaştıracak objektif bir çalışmadan bahsetmek güç. Ancak TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK) Yasama Uzmanı Gökalp İzmir’in Avrupa bazlı yaptığı çalışma şöyle:

(Çocuk istismarının tüm adli vakalar içinde görülme oranı)

Danimarka: Yüzde 52

Finlandiya: Yüzde 47

İsveç: Yüzde 46

Hollanda: Yüzde 45

Fransa: Yüzde 44

İngiltere: Yüzde 44

Letonya: Yüzde 39

Lüksemburg: Yüzde 38

Belçika: Yüzde 36

Türkiye; yüzde 36

Almanya: Yüzde 35

Slovakya: Yüzde 34

Estonya: Yüzde 33

Çek Cumhuriyeti: Yüzde 32

Litvanya: Yüzde 31

Romanya: Yüzde 30

Bulgaristan: Yüzde 28

Macaristan: Yüzde 28

İtalya: Yüzde 27

İrlanda: Yüzde 26

Yunanistan: Yüzde 25

Portekiz: Yüzde 24

Slovenya: Yüzde 22

Malta: Yüzde 22

Kıbrıs: Yüzde 22

İspanya: Yüzde 22

Hırvatistan: Yüzde 21

Avusturya: Yüzde 20

Polonya: Yüzde 19

Dünya genelinde yıllık rakamlarla karşılaştırma yapıldığında ortaya çıkan tablo şöyle:

1. Avusturalya: 50 bin

2. Zimbabwe: 30 bin

3. ABD: 20 bin

4. Afganistan: 18

5. İngiltere: 16 bin

6. Rusya: 10 bin

7. Botswana: 10 bin

8. Hindistan: 7500

9. Bangladeş: 3200

10. Güney Afrika: 3000

11. Pakistan: 2500

Trump bey, twitter takipçilerinin azalmasına çok bozulmuş!

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, takipçi sayısı azaldığı için eleştirilerde bulunduğu Twitter’ın CEO’su Jack Dorsey ile Beyaz Saray’da görüşmüş. Trump, Dorsey ile görüşmesini Twitter hesabından paylaştığı bir fotoğraf karesi ile duyurmuş. Trump, Twitter’ın aktif olmayan ve sahte üye profillerine karşı yaptığı temizlik operasyonundan sonra 320 bin takipçi kaybetmiş.


YORUM

Şaka gibi bir haber bu. Koskoca Amerika’nın başında ki adamın dert ettiği konuya bakın. Dünya’nın haritasıyla sınırlarıyla sürekli oynamaya çalışan bir devletin başkanının hesabını kim ne diye takip eder diye düşünmeden edemiyor insan.

Dünya insanlığına sanal bir dünya, kan ile gözyaşından başka bir şey veremeyen bir adamı takip etmek, anca onunla aynı şuura hizmet eden ve maşa olarak kullanılmaktan zevk alan yancı şakşakçıların işidir en önce. Sonrasında da, “bu andaval gene ne diyor” diye merak eden kitlelerin takibinden söz edilebilir. 

Trump, bu takipçi sayısından o kadar rahatsız olmuş ki, Jack Dorsey’i cağırıp yüzüne söylemiş. Jack Dorsey ne demiş diye çok merak ediyorum açıkcası. “Efendim bu azalmanın sebebi sizin saçma açıklama ve yorumlarınızdan kaynaklandı” diyememiştir elbette 🙂 Çünkü bu cümlenin kendisinin sonu olacağını bilir. Bu soruya ” Efendim, bu konuyu bir araştıralım ve size bildirelim demekle yetinmiş olabilir. 

Halbuki Trump bu konuyuda her mevzuyu abarttığı gibi abartmış. Öyle ki kendisinden önceki başkan Obama bey, 2.3 milyon takipçi kaybetmiş ve bu konuyla ilgili ağzını açıp tek kelime etmemişti. Belki umursamadığından, belki de bu gerçeği kabul ettiğinden olsa gerek, gündemine bile almamıştı. 

Trump belki de sonunun Obama gibi olacağını gördüğü için Twitter’ın başkanına erken bir uyarı yapmış olabilir. Önümüzde ki günlerde Trump’ın takipçileri artarsa şaşırmam söyleyeyim 🙂 

Valla Trump efendinin takipçisi ister 100 milyon olsun ister 1 milyar, bu Trump’lı Amerikanın dünyanın içine edişini temizliyor sonuç olarak..

 

Birhan Keskin / Arka Bahçe

Birbirine dolanan hayaller yumağıdır hayatımız
kim karar verebilir birbirine dokunan taş ve su
hakkında, kimin kimi ayakta tuttuğuna, ve günün
aslında kumdan, tuzdan ve ışıktan oluşmadığına?
boşlukları doldurduğumuzda belirecek hayatın
anlamı, taşı ve suyu doğru yorumladığımızda, bir
yarı öbür yarıyı anlayacak: olgunluk bize yaban
meyvesi gibidir; gevşek ağızlarımıza dokunan zehir!
kim sana verdiklerimi, senden aldıklarımı çözebilir?
birbirine dolanan hayaller yumağıdır hayatımız,
hayalleri dik tutmak gerekir.

ben yumuşak tuşlarına basacağım hayatın
sen çatıyı kur.
sırları soracağım ben,
sen hayatın anlamını ara.
yazın yönünü değiştireceğim ben
sen yolculuğa çık.
ben arka bahçeyi özleyeceğim
sen inat et…

Arnavutların atasözleri de pek güzeldir..

Atasözleri, insanoğlunun geçmişten günümüze yaşam deneyimlerini yansıttıkları, kısa ve özlü öğütler içeren, dilden dile yayılan kalıplaşmış sözlerdir. Bir deneyimin sonucunda ortak benimsenen tavır ve görüşleri yansıtır.

Bu tür deneyimler ve sözler Arnavutlar için de çok çok önemlidir. İşte size en dikkat çeken atasözleri..

Arnavut Atasözleri “Fjalë të urta Shqiptare”

1-Ai që gënjen e gënjen vetën
Aldatan, kendine aldatır.

2-Mos e ngofsh Nanen e ngoen njerkën.
Anneni dinlemezsen, üvey anneni dinlersin.

3-Vetem nene dhe babe nuk ka ne pazar !
Pazarda sadece anne ve baba yok!

4-Hiq inatin gjej rehatin.
Çıkar inadı yaşa hayatı.

5-Njiherë të vie nafaka kah dera.
Yeter ki nafaka kapıya kadar gelsin.

6-Asnjë shtëpi nuk të kënaq si e jotja.
Hiçbir ev kendi evin kadar seni mutlu etmez.

7-Nata është e huaj !
Gece yabancıdır!

8-Hip ketu e shih Stambollin!
Çık şu dirseğime de İstanbul`u gör !

9-Budallait hapi rrugen.
Budalaya (aptala) yol ver.

10-Kush vjen pa ftuar, e gjën pa shtruar.
Davetsiz gelen hazırlıksız bulur.

11-Në kurdhën e nxehtë, s’rrihet me çekan druri.
Tahta bir çekiç ile sıcak demir dövülmez

12-Me mire nje veze sot, sesa nje pule mot.
Bugünün yumurtası, önümüzdeki senenin tavuğundan iyidir.

13-I hyra detit ne kembe !
Denize yaya girdim !

14-Nuk mbahet shtëpia me/në një shtyllë.
Ev, tek bir direkle durmaz

15-Nuk mund të dalë punë e madhe nga ai që nuk do të voglën.
Küçük işi istemeyenden büyük iş çıkmaz.

16-Miku i mire ne dite te veshtir.
İyi bir dost zor günler içindir.

17-Bylbyli njihet në këngë, njeriu në punë.
Bülbül şarkısından, usta yaptığı işinden tanınır

18-Borxhi i harruar, vjen në ditë të shtërnguar
Unutulan borç, zor zamanda karşına gelir.

19-As hasmin mos e pafsh pa punë
Düşmanımı bile işsiz görmeyeyim

20-Një ujë që nuk ecën s’pihet.
Akmayan su içilmez.

21-Bota është helm e mjaltë e përzier.
Dünya, zehir ve bal karışımıdır.

22-Ai që premton shumë, bën pak.
Çok söz söyleyen az iş yapar.

23-Ai që bëhet i urtë si delja, e hanë ujqët.
Koyun gibi uslu olanı, kurtlar yer.

24-Babanë e mirë nderojë, babanë e keq duroje.
İyi baba ile onurlan kötü babaya da sabret-dayan.

25-Pula që këndon në mbrëmje nuk bën vezë në mëngjes.
Akşam öten tavuk sabah yumurta yapmaz.

26-Duro sa mund, gëzohu pa fund.
Eliden geldiğince sabret, sonra sonsuz kadar sevin.

27-Mbill me një dorë, korr me të dyja.
Bir elinle ek, iki elinle topla-biç.

28-Armiku i vjetër kurrë stë bëhet mik i mirë
Eski düşmandan hiçbir zaman iyi dost olmaz.

29-Goja kapak ,trupi rahat.
Ağza kapak, vücuda rahat.

30-Ai që thotë “unë jam unë”, ai hup gjithkun.
Daima “benim, ben” diyen (övünen) her yerde kaybeder.

31-Ai që don me u ba zengin, niset më së pari me vjedhë.
Zengin olmak isteyen biri, ilk başta çalmayı başlasın-öğrensin.

32-Ai që s’punon si burrë, rrin e qan si grua.
Erkek gibi çalışmayan kadın gibi ağlar durur

33-Kush kërkon gjen.
Arayan bulur.

34-Cka s’ka në det.
Denizde ne yok ki!

35-Kur mungon Luani, edhe Majmuni behet mbret.
Aslan ortada yokken maymun bile kral olur

36-Ai që ecet krye përpjet bie në gropë.
Havaya bakarak yürüyen çukura düşer.

37-Ç’ke në xhep të marin hop, ç’ke në tru s’ta marrin dot.
Cebinde olanı hop diye alabilirler ama aklında olanı alamazlar.

38-Ara e zezë por buka e bardhë.
Siyah tarla, beyaz ekmek.

39-Bima e keqe rritet kudo.
Kötü ot her yerde büyür-yetişir.

40-Prishja e shtëpisë vjen nga mend.
Evin bozulması akıldan gelir.

41-Po më mashtrove një herë, e ke fajin ti,po më mashtrove për herë të
dytë, e kam fajin vet.

Bir kere kandırırsan bu senin suçun, ama ikinci kere kandırırsan bu benim suçum.

42-Po nuk e pate të ligën brënda, s’të vjen nga jashtë.
İçinde kötülük yoksa, dışarıdan sana gelmez-bulaşmaz.

43-Tosk e Gegë, Pemë nga një degë!
Toska ve Gega bir ağacın dalları!

Arnavutlar, Toska ve Gega olmak üzere iki ayrı gruba ayrılırlar. Arnavut bayrağında yer alan iki farklı tarafa bakan kartal bunu simgeler. Bu iki grup da Arnavuttur, sadece dil ve yaşayış anlamında bölgesel farklılıkları vardır. Tıpkı Türkiye’de olduğu gibi; Karadeniz Bölgesinde yaşayan Türk ile Ege Bölgesinde yaşayan Türk gibi farklıdır.

44-Pleqëria vjen me shokë.
Yaşlılık arkadaşlar ile gelir.

Sadece sen yaşlanmazsın.

45-Kush punon ne te ri, nuk vuan ne pleqeri.
Gençken çalışırsan yaşlılıkta acı çekmezsin.

46-Dashuria është kripa e jetës, jeta pa dashuri s’ka asnjë shije.
Aşk hayatın tuzudur, sevgiden yoksun bir hayat tadı yoktur.

47-Nje pike ne çati, prish nje shtepi.
Çatıda bir damla bile bir evi bozar.

48-Mësimi më i madh në këtë botë është vështërsia ; s’ka sukses ai që nuk has në vështërsi.

Bu dünyada öğrenmenin en büyüğü hayatta yaşanılan zorluklardır; hiç bir başarı yoktur ki, zorluk ve acı çekmeden olsun.

49-Te gjithe dalin trima pasi kalon rreziku.
Tehlike kalmadığında herkes kahraman olur.

50-Çakallit lëshoi ujkun.
Çakala karşı kurtu serbest bırak!

51-Ai që bëhet i urtë si delja, e hanë ujqët.
Koyun gibi uslu olanı kurtlar yer.

52-Njeriu ka nevojë për arsim ashtu si bima për ujë.
Bir otun suya ihtiyacı gibi insanın da eğitime ihtiyacı vardır.

53-Ai që di të vjedhë, di edhe të fshijë gjurmët.
Çalmayı bilen izleri silip atmayı da bilir.

54-Ruhu nga miqte se nga armiqte te ruan Zoti.
Arkadaş ve yakınlarından korun, düşmanlarından Allah korur.

55-Shakaja është gjysma e të vërtetës.
Şaka gerçeğin yarısıdır

56-Ai që pëlqen veten e tij, nuk pëlqehet nga askush.
Kendini beğenen hiç kimseyi beğenmez.

57-E vërteta rri si vaji mbi ujë
Gerçek, suyun üstüne çıkan yağ gibidir.

58-Ai që i mbështetet pemës së madhe, gjen hijë gjithmonë
Büyük ağaca yaslanan, her zaman gölge bulur.

59-Ai që ka frikë edhe kur ka të drejtë, nuk fiton.
Korkusu olanın doğruları bile kazanamaz

60-Mëngjesi është më i mençëm se nata.
Sabah, akşamdan daha akıllıdır.

61-Njeriut iu bëj njeri, qenit bëniu qen.
Bir insana insan gibi davran, köpege köpek gibi davran.

62-I madh është edhe plepi, por e fëlliqin sorrat.
Kavak büyüktür ama onu da kargalar kirletir.

63-Ai që ngutet, çdoherë vonohet.
Acele eden hep geç kalır

64-Ujët që rri në një vend kelbet.
Bir yerde duran (akmayan) su kokar-bozulur

65-Shqiptari kur jep fjalën, ther djalën.
Arnavut sözü için çocuğunu bile keser.

Tabii ki mecaz anlamında kullanılmıştır. Arnavutlar için söz çocuğu kadar değerlidir.

66-Uji rrjedh pikë-pikë e ha gurin.
Damla damla akan su, taşı bile yer.

67-Ku din qeni t’u marrë erë luleve.
Köpek, çiçeklerin kokusunu almayı nerden bilsin.

“Eşek hoşaftan ne anlar” gibi bir anlamı var.

68-Armikut mos ia trego të vërtetën.
Düşmana doğruyu-gerçeği söyleme.

69-Liria është thelbi i shpirtit dhe i mendjes, aty ku s’ka liri, mendja dhe shpirti thahen si bima pa ujë.

Özgürlük; ruhun ve zihnin özüdür, özgürlüğün olmadığı yerde zihin ve ruh, susuz kalan ve kuruyan ot gibidir.

70-Rruga e shkurter te del me e gjate !
Kısa yol daha uzun çıkar !

71-Burri eshte koka, kurse gruaja eshte qafa.
Erkek kafa ise kadın onu tutan boyundur.

72-Pi rakine, mos pi mente.
Rakıyı iç, beynini değil.

73-Kur te vjen e keqja hapi deren !
Kötülük geldiğinde kapıyı aç !

74-Sa jeton aq meson
Ne kadar yaşarsan o kadar öğrenirsin.

75-Fytyra e qeshur është kripa e bukurisë.
Gülen yüz ekmeğin tuzu gibidir.

76-Paraja nuk i zgjedh njerëzit.
Para insanları seçmez.

77-Dashuria është e ëmbël, por përfundimi është shumë i hidhur.
Aşk tatlıdır ama sonu çok acıdır

78-Mos prit të të kërkojë e mira, po kërkoje.
İyi şeylerin seni araması bekleme, sen onları ara.

79-Durimi është më e madhja trimëri.
Sabır en büyük cesarettir.

80-Mos rri si nusja në dasëm.
Düğündeki gelin gibi durma.

Arnavut gelinleri ilk zamanlarda genellikle saygı gereği (biraz asalet, dik ve gururlu) hareketsiz bir şekilde dururlar. Bunun için “gelin gibi durma, rahat ol” manasında kullanılır

81-Shqiptari kryet e pren dhe besën s’e then.
Arnavut, kendi kafasını keser de verdiği sözü bozmaz.

82-Mendo sot të kesh për nesër.
Bugün için düşün yarın için gül.

83-As në parajsë mos rri vetëm.
Cennette bile yalnız kalma.

84-Edhe moti ndihmon atë që punon.
Çalışana hava bile yardım eder.

85-Fjala e mire i qel dyert e hekurit.
iyi söz demir kapıları bile açar.

86-Ai që s’ka gojë, vdes pa ardh dita.
Ağzı olmayanın, ecel günü gelmeden ölür.

87-Besa asht ma e fortë se vdekja.
Söz, ölümden daha güçlüdür.

88-Kush nuk di ç’është lodhja, ai nuk di ç’është çlodhja.
Yorulmayı bilmeyen rahatlamayı da bilmez.

89-Gjarpëri ecën dhe fshin gjurmët me bisht.
Gezen yılan, kuyruğuyla izlerini de siler

90-Me mikun ha e pi, por tregeti mos bej.
Dostunla ye iç ama ticaret yapma

91-Trimi e ka me vete fatin.
Cesur, şansı ile birliktedir. (yanındadır)

92-A rrohet me zemër të lepurit?
Bir tavşanın yüreği  ile yaşayabilir misin ?

93-Dembeli është nëna e të gjithë veseve.
Tembellik, bütün kötü alışkanlıkların anasıdır.

94-I riu ka fuqi, plaku mëncuri.
Gencin gücü var, yaşlının ise aklı

95-Ai që përton sot, pendohet mot.
Bugün tembel olan seneye tövbe eder.

96-Bukuria dhe pasuria s’janë përgjithminë
Güzellik ve servet geçicidir. Her zaman seninle birlikte değildir.

97-Kur te vjen e keqja hapi deren !
Kötülük geldiğinde kapıyı aç !

98-Trimin vraje, po mos e shaj.
Cesuru vur, ama küfür etme.

99-S’e lenë hunda me pa larg.
Burnu büyük olan uzağı göremez.

Büyüklük taslamak!

100-Nga armiku ruhem vete nga miku me ruajte Zoti.
Düşmandan kendim korunurum, dostumdan Allah korusun

101-Burri pa arme si gruaja pa breke !
Silahsız adam donsuz kadın gibidir !

Arnavutlarda silah (eski zamanlarda) çok çok önemlidir.

102-Burri i mirë flet një herë.
Adamın iyisi bir kere konuşur.

103-Atë që merr me një dorë, kthehe me të dyja.
Bir elinle aldığın şeyi, iki elinle geri ver.

104-Difton fmija, ç’ka shtëpia.
Evde ne varsa, çocuk anlatır.

105-Nga del fjala del edhe shpirti.
Söz nereden çıkarsa can oradan çıkar.

106-Kush ka turp, vdes për bukë.
Utangaç olan açlıktan ölür.

107-Burri në shtëpi, si dreqi në xhami.
Evdeki bir adam camideki şeytan gibidir. (çalışmayan erkekler için söylenir)

108-Njeriut shihi punen jo gunen !
Bir insanin işine bak elbisesine değil !

109-I mjeri ai që s’mendon për pleqëri.
İhtiyarlığını düşünmeyenin vay haline.

110-Me mire te te rrahe i yti, se te te puthe i huaji.
Yabancı birini öpmektense, senin olanı dövmek daha iyidir.

111-Arnaut, he arnaut, në vend të bukës po blen barut.
Ah Arnavut ah, ekmek yerine barut alan Arnavut!

Arnavutların silahlara olan düşkünlüğünü eleştiren bir söz.

112-Besa e burrit, pesha e gurit.
Bir adamın sözü taşın ağırlığı gibidir.

113-Më mirë te vdesësh më këmbë, sesa të jetosh më gjunjë.
Dizlerinin üstünde eğik yaşamaktansa, ayakta ölmek daha iyidir.

114-Malli i prishur nuk shitet pa gënjyer.
Bozuk mal yalansız satılamaz.

115-Çelësi që punon, nuk ndryshket.
Çalışan anahtar paslanmaz.

116-Cdo njeri është mbret në shtëpinë e tij.
Her insan kendi evinde kraldır.

117-Budallen mos e vet se te kallxon vet.
Budalaya sorma, zaten kendi anlatır.

118-Ku është besa aty është dhe shpresa.
Söz neredeyse umut da oradadır.

119-Dita pa punë nata pa gjumë.
İşsiz gün uykusuz gece

120-Kur të jesh në dhe të huaj, dita të bëhet një muaj.
Yabancı bir yerde kaldığınızda 1 gün bir ay olur.

121-Gruaja që nuk do të gatuajë, shosh gjithë ditën.
Bir kadın yemek yapmak istemiyorsa, bu yemeği yapmak için bütün gün uğraşır.

122-Shqiptari vetin e jep e shokun s’e jep.
Bir Arnavut gerekirse kendini verir ama dostunu vermez.

123-Fjala në vend të huej, bahet gur.
Yabancı bir yerde söylenen kötü bir söz taş olur.

124-Detit i ka hije vala, burrit i ka hije fjala
Deti njihet në valë, burri njihet në fjalë.

Denize dalga yakışır, adama söz.
Deniz dalgayla tanınır, adam sözüyle.

125-Mos ki frikë nga hasmi, po nga miku i rremë.
Düşmanlarından çok, yanlış arkadaşlarından kork.

126-Më mirë “punë e mbarë”, se “mirë se të gjej”.
“Hoş buldum” demektense “Hayırlı işler ” demek daha iyidir.

127-Rrallë vritet burri që ka shumë armiq.
Düşmanı çok olan erkek nadiren vurulur.

128-Mikun duaje, armikun druaje.
Dostunu sev, düşmanından kork.

129-Duket zogu që në ve.
Kuş daha yumurtadayken bellidir ne olup olmadığı.

130-Ai që e ka trupin e drejtë, nuk ka frikë se i del hija e shtrembër.
Düzgün ve doğru olan bir insanın, gölgesi eğri görünecek gibi bir korkusu yoktur

131-Dy te mencur nuk zihen kurre!
İki akıllı asla kavga etmez!

İki şey geri gelmez; biri can diğeri de söz!

Kaynak: Arnavut.com

Humma-yı Aşk, Rıza Tevfik Bölükbaşı

Hastayım, yalnızın, seni yanımda 
Sanıp da bahtiyâr ölmek isterim. 
Mahmûr ı hulyâyım; câm ı lebinden 
Kanıp da bahtiyâr ölmek isterim.

Bir olmaz emelin düştüm peşine 
Vuruldum hüsnünün şen güneşine 
Elâ gözlerinin aşk ateşine 
Yanıp da bahtiyâr ölmek isterim.

Tâliin kahrı var her hevesimde, 
Boğulmuş figanlar titrer sesimde, 
O nazlı ismini son nefesimde 
Anıp da bahtiyâr ölmek isterim.

“Burası Haftasonu” her zaman favorimdir.

Ne zamandır yazmak istediğim bir TV programıydı, “Burası Haftasonu” Uzun yıllardır süren programın beğeniyle izlenmesinin nedenlerini irdeledim geçenlerde. Bir çok kanalda birbirinden farklı içeriklere sahip sohbet programları oldukça fazla. Fakat “Burası Haftasonu” diğer örneklerinden bir tık daha önce bence. Bunun sebebi de elbette Oylum Talu..

Talu’nun iyi bir programcı ve sunucu olduğunu herkes takdir eder elbette. Fakat Talu’nun bu programın başarısına biraz daha detaylı bakmak lazım.

Jest ve mimikler

Oylum Talu’nun beğenilerek izlenilmesinin ilk sebebi bence güler yüzü. Güzel yüzüne  sohbetin şekline göre gelişen havada uygun jest ve mimikleri tam zamanında oturtabiliyor. Konuklarının sohbete ısınmasını hızlandıran da, bu jest mimikler kesinlikle..

Konuk hakkında bilgilerin ön hazırlığı

Talu, program öncesinde, gelecek konuk hakkında, doğru, renkli ve ilginç bilgilere mümkün olduğunca ulaşmaya çalışıyor. Sohbetin gidişatına göre bu bilgileri en uygun zaman dilimlerine yayıyor. Elde ettiği bilgilerin bir kısmı yanlış çıksada, bu durumun programa ve konuğa negatif bir etkisi olmuyor. Çünkü bu durumda bilginin yanlış olduğunu, yani istihbaratın eksik oluşunu sempatik tavırları ile toparlıyor.

Hitap tarzı düzgün konuşma becerisi

Talu konuklarına hitap konusunda da oldukça titiz. Konuğun pozisyonuna göre, yaşına göre, yaptığı mesleğe göre ve fıtratına göre yaklaşıyor. Mesela konuk erkekse, eşini sorarken “eşiniz hanımefendi” hitabını kullanıyor. Ya da kadın bir konuğa ” eşiniz beyfendi nasıllar? diye bir soru şekli, karşı tarafın kendisine ve eşine duyulan saygıyı gayet net bir biçimde hissettiriyor.

Enerjisi ve doğaçlama

Oylum Talu’nun günlük yaşamdaki sosyal yaşantısının kalitesi, program sırasında ki enerjine de yansıyor. Misafir ettiği konuklar Oylum’un zarifliği,yaşam enerjisi, kibarlığı karşısında hiç sıkılmadan oturup keyif alabiliyorlar.

Giyim tarzı ve stüdyo dekoru

Talu’nun giyim tarzı, seçtiği kombinlerde, sunuculuğuna ve kişiliğine cuk oturuyor diyebiliriz. Renk ve ölçü birbirine her zaman uyumlu. Hemen her renkle arası iyi. Fakat kırmızı ve siyahı ayrı bir şekilde yakıştırıyor kendine.

Stüdyo dekoru ise tam bir ev konsepti tarzında. Konuklarını ağırladığı ve kendisinin de oturduğu koltuğun rahatlığı ve konuğunun hafif çarprasında arada bir masa veyahut bir metaryal olmaması da konuğun kendini daha samimi bir alanda hissettiriyor.

Kullandığı kelimeler ve samimi mesajları

Talu, ister konuğun olmadığı bölümde olsun, isterse konukla sohbet anında kullandığı kelimeleri titizlikle seçiyor. Hatta bazen bu titizlik takılmalara da neden oluyor. Cümleye ara ara verdiği es’ler onun konuya verdiği önemide hissettiriyor seyirciye. Bir de bir -yor eki olayı var. Kurduğu cümlelerde fiilin sonuna gelen -yor ekini bazen çok vurgulu kullanırken, bazen de ek’in -r harfini yutuyor. 🙂 Oylum’u dikkatli dinlerken bu net bir şekilde farkediliyor. Tabi bu bir eksi değil sunumunda. Ama bence -yor eki’ni vurgulu okumasa daha samimi olur.

Konuğun özel hayatında ki özele dokunabilme başarısı 

Oylum Talu’nun başarısına çok önemli bir katkısı olan unsur da, misafir ettiği konuğun özeline dokunabilmesi. Konuğun duygusallaşmasına imkan veren bu yaklaşım programa artı bir samimiyet daha ekliyor. Bir zaman sonra konuk artık stüdyo havasından kopup tam bir tam bir rahatlama yaşıyor. Burada Talu’nun duygusal zekasını çok başarılı bir şekilde kullandığı da tartışılmaz.

İşte tüm bu artılar Oylum Talu’lu “Burası Haftasonu” adlı programını gayet keyifli kılan maddeler olarak ortada duruyor. Bence tartışmasız en iyi haftasonu sohbet programı, Burası Haftasonu. Ve her zaman izleyemeye değer..