Uyuyan adamdan bir bölüm / Georges Perec

Bazen saatlerce bir ağaca bakarak öylece duruyorsun, onu betimliyor, didik didik inceliyorsun; kökleri, gövdeyi, dalları, yaprakları, her bir yaprağı, yapraktaki her bir damarı, sonra yeniden her bir dalı inceliyorsun, ve böylece, aç bakışının ısrarla görmek istediği ya da yarattığı ilgisiz biçimlerin sonsuz oyunu sürüp gidiyor: surat, şehir, labirent ya da yol, armalar ve atlı seferler. Algıların geliştikçe, giderek daha sabırlı ve daha esnek oldukça, ağaç paramparça oluyor ve yeniden doğuyor, yeşilin binbir çeşidi, aynı ama yine de farklı binlerce yaprak. Tüm yaşamını bir ağacın karşısında geçirebilirmişsin gibine geliyor, onu tüketmeden, anlamadan, çünkü anlayacağın bir şey yok; sadece ona bakarak. Bu ağaç hakkında eninde sonunda söyleyebileceğin tek şey bir ağaç olduğudur; bu ağacın sana söyleyebileceği tek şey de bir ağaç olduğudur: kök, sonra gövde, sonra dallar, sonra da yapraklar. Ağaçtan daha başka bir hakikat bekleyemezsin. Ağacın sana önerecek bir ahlakı, sana verecek bir mesajı yoktur. Onun gücü, görkemi, ömrü – bu eski eğretilemelerden hala kimi anlamlar çıkarmayı, biraz cesaret toplamayı umuyorsan eğer – bunlar huzur veren tarlalar, uyuyan sinsi sular, tek başlarına, pek yükseklere olmasa da kahramanca tırmanan küçük patikalar, güneşte salkımların olgunlaştığı güler yüzlü yamaçlar kadar abes görüntülerden, hoşluklardan başka bir şey değildir.
İşte bu yüzden senin gözünü kamaştırıyor, seni şaşırtıyor ya da dinlendiriyor; ağaç kabuğunun ve dalların, yaprakların bu su götürmez, kuşkulanılmaz gerçekliği yüzünden. Hiçbir zaman bir köpekle birlikte dolaşmaman da bu yüzden belki, çünkü köpek sana bakar, yalvarır, seninle konuşur. Minnetten yaşarmış gözleri, dayak yemiş köpek havaları, sevinçli köpek zıplayışları, ona, o aşağılık evcil hayvan statüsünü vermen için seni durmadan zorlar. Bir köpek karşısında yansız kalamazsın, bir insanın karşısında da öyle. Oysa bir ağaçla asla diyaloğa girmezsin. Bir köpekle karşı karşıya yaşayamazsın, çünkü köpek, her an, senden onu yaşatmanı, beslemeni, okşamanı, ona uygun bir insan olmanı, onu anında yere yatıracak o köpek ismini gürleyen Tanrı olmanı isteyecektir. Oysa ağaç senden bir şey istemez. Köpeklerin Tanrısı, kedilerin Tanrısı, yoksulların Tanrısı olabilirsin, elinde bir tasma, biraz ciğer, biraz servet olması bunun için yeterlidir., ama asla bir ağacın efendisi olamayacaksın. Kendin de bir ağaç olmayı istemekten başka bir şey yapamayacaksın

Çamur at izi kalsın / Paul Auster

“Tehlikeli günlerde yaşıyoruz, yanlış bir kişinin kulağına fısıldanan tek bir sözcükle bile insanlarla ilgili algıların ne kadar kolay çarpıtıldığını biliyorum. Çamur at izi kalsın dendiği gibi, insanın karakterini bir kez lekelemeye görün, ondan sonra yaptığı her şey artık dolandırıcılıktır, şüphelidir ;altında gizli bir niyet yatıyordur.”

Annabel Lee / Edgar Allen Poe

Seneler, seneler evveldi;
Bir deniz ülkesinde
Yaşayan bir kız vardı,bileceksiniz
İsmi Annabel Lee;
Hiçbir şey düşünmezdi sevilmekten
Sevmekden başka beni.

O çocuk ben çocuk,memleketimiz
O deniz ülkesiydi,
Sevdalı değil karasevdalıydık
Ben ve Annabel Lee;
Göklerde uçan melekler bile
Kıskanırdı bizi.

Bir gün işte bu yüzden göze geldi,
O deniz ülkesinde,
Üşüdü rüzgarından bir bulutun
Güzelim Annabel Lee;
Götürdüler el üstünde
Koyup gittiler beni,
Mezarı ordadır şimdi,
O deniz ülkesinde.

Biz daha bahtiyardık meleklerden
Onlar kıskandı bizi,_
Evet!_bu yüzden (şahidimdir herkes
Ve o deniz ülkesi)
Bir gece bulutun rüzgarından
Üşüdü gitti Annabel Lee.

Sevdadan yana ,kim olursa olsun,
Yaşça başca ileri
Geçemezlerdi bizi;
Ne yedi kat gökdeki melekler,
Ne deniz dibi cinleri,
Hiçbiri ayıramaz beni senden
Güzelim Annabel Lee.

Ay gelip ışır hayalin eşirir
Güzelim Annabel Lee;
Bu yıldızlar gözlerin gibi parlar
Güzelim Annabel Lee;
Orda gecelerim,uzanır beklerim
Sevgilim, sevgilim,hayatım,gelinim
O azgın sahildeki,
Yattığın yerde seni.

Çift değildik biz. / Mario Benedetti

Belirtiler topluyorum
imalar vurgular
ve işaretler
ve şüpheler
ve izler

umut dolu planlar kuruyorum kafamda
tek bir emareyi bile
kaçırmak istemem

daha dün
çok uzağa gitmeye gerek yok
uğursuzluklarla başlayan o gün
birden iyi bir güne dönüştü
saat dokuz on dörtte
sen gelip
öylesine masum
geçerken yanımdan
inandırıcı bulmadığını
söylediğinde çiftleri
aşık çiftleri
elbette

durakmasadım bile bir an
sıkıca sarıldım bu fikre.

Benimle yeniden tanış! / Pablo Neruda

Bir gün bir yerde tekrar karşılaşırsak eğer,
Benimle yeniden tanış…
Bıraktığın gibi olmayabilir bir çok şey;
Yaşım, aklım, başım, yufka yüreğim
belki de biraz daha zalim, belki de medeni halim.
Bir gün bir yerde tekrar karşılaşırsak eğer benimle yeniden tanış…
Ama kimse anlamasın bu tanışıklığın evvelini
gözün bile ısırmasın beni bir yerden,
Çıkaramadım değil de tanıştığımıza memnun oldum cevabını almak istersen yeniden tanış…

Evlilik ve Aile birliği mevzusu üzerine..

Evlilik, evlilikler, mutlu evlilik, mutsuz evlilik, evlilik aşkı öldürüyor, evlilik yaşı, eski eş’e nafaka, anlaşmalı boşanma, velayet, davası eski koca şiddeti, aldatma, evliliklerde kıskançlık, biten evlilikler ve evlilik ve geçim cümleleri, hem Tv lerde hem de sanal alemde en çok karşımıza çıkan konu başlıkları arasında.

Özellikle 2000 lerin başında karşımıza çıkmaya başlayan evlilik sorunsalına dair konu başlıkları hepimizin ortak gündeminin içinde.

Ben evlilik denilen birleşimi, insani ve ahlâki anlamda çok değerli, çercevesi ve mecburiyeti, erkekle kadının yaratıldığı günden bu güne Allah tarafından gayet net bir şekilde çizilmiş, ruhsal, bedensel anlamda ihtiyaçları tamamlayan, akabinde yapılacak çocuk ya da çocuklarlarla birlikte  “aile” dediğimiz kutsal ve sosyal kurumun bir söz akdi ile sürdürülmesi olarak tanımlıyorum.

Dünya dediğimiz yaşamsal alanda, tüm sosyo-kültürel gelişmelerden doğan insanlık tarihinin temelidir aynı zamanda evlilikler. Kadın ve erkeğin çift yaratılmasının sonucudur evlilik kurumu..

Fakat şimdi ne oldu da yüzyıllardır insanlığa ait her kültüründe, en temel değer olarak tanımlanan evlililikler birden bire bir temel bir sorunsal’a dönüştü? Ya da hatta belki de dönüştürüldü? Bu sorunun cevabı sizin de bildiğiniz gibi, bir iki sebeple açıklamak imkansız. Verilecek cevapların toplamı, sanırım yüzlerce nedene bağlanabilenecek kadar geniş. Fakat bu kadar nedeni grupladığınızda karşımıza çıkacak ana başlıkların sayısı 6-7 arası grupta sınıflanabilir. Bu başlıklar :

– Dinsel sorumluluk anlayışının, insanlar üzerindeki etkisini yitirmesi.

-Kadının ekonomik özgürlüğü ve rahat yaşama arzusu.

-Avrupadaki sosyal ve medeni olan özentimiz, ve bu yaşam olan sıkı entegrasyonumuz.

-Feminist anlayışın verdiği erkeklerle eşitlik mücadelesinin, son dönemde erkeklerin özgürlüğün üstünde bir özgürlüğe dönüşmesi. Ve bu anlayışın dünyada ve ülkemizdeki kadınlar üzerindeki etkisi.

– Belli ataerkil toplumların çatısı altında ezilen kadınların bu baskıdan kurtulma gayretinin, ezilmeyen rahat yaşayan kadınlar tarafından da desteklenmesi.

– Avrupadaki cinsiyetsizleştirme politikalarının ve eşcinselleştirme projelerinin ciddi anlamda taraftar bulması.

– Ekonomik kaygılar, geçinememe korkusuna eklenen konformist yaşam arzusu.( hem kadın hem de erkek için geçerli )

-Kadının iş yaşamına yaptığı harika katkıların karşılığında eline geçenin yetersizliği ve yine özel hayatına vakit ayıramaması sebebiyle, mutlu bir aile fikrini kafasında kuramaması..

-Güven ve sadakat gibi kavramların eski değerinden uzaklaşması ve değersizleştirilmesi..

Yukarıdaki tespitlere herkes kendince bir takım eklentiler yapabilir mutlaka. Fakat benim gözümde evlilik kurumunun temel yıpranma nedeni bunlardan ibaret..

Ülkemizdeki evlilik kurumunun çatırdamasına en çok sebep olan başlıklarsa, feminizm destekli kadın özgürlüğü ile kadınların konformist yaşam tarzının sorumluluk almadan yaşama felsefeni güçlendirmesi. Yalnız buraya dikkat! Tespit ettiğim bu iki madde, kesinlikle kadını suçlama maksadı taşımıyor. Çünkü bu istekler bir aykırılık değil bir yaşam biçimi tercihi..

Ataerkil kavramının anadolu insanı kültüründe yeri halâ güçlüyken büyük metropollerde ve büyükşehirlerde kadın ve erkek arasında yönetimsel anlamda bir eşitlik hakim. Fakat bu eşitlik erkeğin yapısal olan bir takım özelliklerinden taviz vermesinede neden oluyor. Babanın çocuklarla ilgilenme süresi neredeyse annenin harcadığı zamandan fazla. Bunun sebebi çalışan kadının yoğun iş yaşamından kalan sürede, yemek yapma, temizlik gibi bir takım görevlerinide yerine getirmeye çalışması..

Yani kadının iş yasamında aktif olması kalkınma ve sosyal hayat için büyük katkılar sunarken, aile ve evlilik kavramlarınada uzaklaşması demek oluyor.

Kadının bu denli kontrolsüz özgürleşmesine karşı cinsin tepkiside doğal olarak negatif. Evlenme niyetinde olan erkek profilinin büyük bölümü muhazafakar ve dinsel bir takım etiklere dayanarak konuya yaklaşınca, doğru eşi bulma ümitlerinde de ciddi bir azalma sözkonusu. Kadınların evleneceği erkekte ekonomik durumunun yüksek olması, kariyer sahibi olması ve buna ek olarak özgürlüğüne karışmaması gibi şartlar araması, doğal olarak bulma ihtimalini de azaltmış oluyor. Bu şartları öne süren kadınların, evlenecekleri adama verebilecekleri ise biraz belirsiz. Çünkü kadının, özellikle özgürlüğüne müdahale ettirmeme arzusu içine, cinsel hayat, çocuk yapma ve bakma, kendine ait özel zaman ayırma gibi özelliklerde eklenmiş oluyor. O zaman da şu soru akla geliyor. Bir erkek bu şekilde beklentileri olan bir kadınla evlenip ne kadar mutlu olabilir? Sadece fiziksel açıdan bakarak evlenmeyi göze alan bir erkek bile bir zaman sonra mutsuz olacaktır.

Eş seçiminde erkeklerin aradığı şartlar ise kadınların beklentilerinin çok altında kaldığını söylemek mümkün. Bunlarda zaten çok bilinir beklentiler. Evde düzenli yemek pişmesi, kadının kıyafet tercihlerinde kocasının arzusuna yakın tarzda giyinmesi, sadakat beklentisi ve erkeğin düzenli cinsel ilişki arzusu gibi temel erkeksi beklentiler..

Şimdi bu kıyaslamalardan sonra ortaya çıkan sonuç şu : Eğitimli, ekonomik olarak yüksek standartları olan ve muhafazakar yapıdan uzak kesimlerden olanlar kendi içlerinde. Muhafazakar, gelenekçi ve hatta dindar olan kesimde kendi içlerinde uygun eş arayacaklar. Bu sonuç, “davul dengi dengine çalar” sözünü anımsatıyor gibi görünsede aslında değil. Çünkü bu denklik anlayışının içinde karakterislik özellikler yok. Kıskançlık, sebat etme, hoşgörü, empati, annelik becerisi, aile babasının sorumlulukları, çapkınlık, aile ve kültür farklılıkarı gibi temel unsurları iki cins de çok ciddiye almıyor artık. Fakat eksiklikler bir zaman sonra, elde edilmiş beklentileri bile ayakta duramayacak hale getirecek. Çünkü huzurlu bir evlilik, ancak son saydığımız başlıkların önemsenmesine bağlı.

Peki artık çok önemsenmiyor dediğim karaktere dayalı özellikler nasıl tespit edilecek? Benim bu konudaki çözümüm devletin çok geniş kapsamlı bir evlilik okulu kurmasından mütevellit. Konuyu şimdi biraz daha açalım. Bu evlilik okulu dediğimiz okul, sizin ilk aklınıza gelen okullar gibi değil elbette. Aile ve sosyal politikalar bakanlığı bünyesinde oluşturulacak bir eğitim merkezi. Hepinizin bildiği gibi sanal alemde yaklaşık 15 senedir arkadaşlık siteleri çok aktif bir şekilde kendilerine çok ciddi kitleleri bağladı. Devlet ise bu projeyle bu sitelerle kıyaslanamayacak biçimde kapsamlı, akademik ve konusunda uzmanlaşmış isimlerle, sağlıklı bir evlilik yapmak arzusunda olan bireylere destek sağlamış olacak. Bu eğitim merkezlerindeki işleyiş şu şekilde olacak. Öncelikle evlenmek isteyen bireyler bu evlilik merkezlerine başvuracak. Bu başvuruda önce kendi kimlik, yaş, aile durumu, ekonomik durumu, yetiştiği aile yapısı, inanç ve tahsil durumu gibi bilgileri veritabanına işletecek. Ardından uzman bir psikoloğun karakter analizi yapacağı ucu açık kişilik testlerine tabi tutulacak. Bu testlerin ucunun açık olması, başvuru yapan kişinin kendisiyle ilgili anlatmaya çekindiği zayıf yönlerini, zaaflarını ortaya çıkarmasını farketmeden ortaya çıkarmasını sağlayacak.Ardından aradığı eşte istediği özellikleri belirtecek.  Çıkan sonuçlara göre başvuran tüm başvuru yapanlar psikolog tarafından çağrılacaklar ve evliliğe hazır olup olmadıkları test sonuçları ile açıklanacak ve sistemden çıkarılacak.

Bu aşamadan sonra evliliğe hazır olan başvuru yapan bireyler, kadın ve erkek sınıfları olmak üzere iki ayrı sınıfta haftada iki saatlik eğitimlere tabi tutulacaklar. Bu egitimlerin amacı evlilik denilen kurumun kutsallığını, sorumluluk duygusunu, çocuk olgusunu bireylere hissettirmek olacak. Ayrıca kadın ve erkek psikolojileri üzerine eğitimlerde bu derslerle verilecek. Bundan sonra aile bakanlığı başvuran bireylerin bilgilerini kuracağı bir web sayfasına işleyecek. Ve eğitime katılanların profilleri bu siteye eklenecek. Sitedeki profiller yalnızca eğitime katılanlar görebileceği şekilde yayınlanacak. Kullanıcılara verilecek giriş şifresi, bireylerin birbirlerini görebilmesini sağlayacak. Sonrasında psikologlar yapılan testler sonucunda aynı benzer özellikler gösteren bireyleri ve ailelerini eğitimin verildiği binaya davet edecekler ve evlilik hakkında 1 saatlik bir eğitim sempozyumu yapacaklar. Bu toplantı aynı zamanda bireylerin birbirlerini ve ailelerini tanıması için bir fırsat olacak. Ve eğitim tamamlanmış olacak. Bundan sonrası bireylerin bireysel tanışma ve görüşme taleplerine bırakılacak.

İşte benim çözümüm bu şekilde. Umarım devlet, buna benzer projelerle aile birliğini ayakta tutacak uygulamaları başlatır.

 

Alışkanlıkta, efendiyi belirleyen köle’nin kendisidir..

Camus, “İnsan eninde sonunda her şeye alışır” diyor. Evet alışır. Fakat alışmak dediğimiz şey dert yanmama ve sitem etmemekten beslenir. Her alışma, alışan için farklı itaat yaratır. Bu durumda zamana ve tahammül süresine görecelidir. İnsan, alıştığı her şeyi zaman içinde ya benimseyip pozitif bir etkiletişim başlatır, ya da negatif geçen zaman dilimlerinde rutin ve geçiştirmeci bir davranış modeli geliştirir. İnsanın gönüllü alışmalarla gönülsüz ve zoraki alışmaların şekli ve şemali, bir insana günlük hayatının içinde ona sorduğunuz “nasılsın ?” sorusuna verdiği cevapla tanımlanır.

Yukarıdaki yargılara göre, alışmak, bir kölelik biçimi mi yoksa bir aidiyet sistemi midir? Sorusu beyinlerde ciddi bir yer kaplar. Bu sorunun cevabı, herkesi halâ çok tatmin eder bir noktaya gelememiştir. Fakat benim açımdan bu tam bir kölelik sistemi. Çünkü köle, özgürlüğün tadını ya unutmuş ya da hiç tatmamış halde alıştığı efendisi ne ise ona göre hizmet görüyor. İnsan alıştıkça kaderini kısmetini ( cüzi irade ) bu alışkanlıklar sistematiğine göre şekillendiriyor. Alıştığımız veyahut alıştırıldığımız her şey bizi normal dediğimiz rutinden memnuniyet duyma eşiğimizi arttırıyor. Çok kötü ve çok iyi gitmeyen her şey bizim en alışılagemiş yaşam biçimimizdir.

Bu yaşam biçimi bana artık zarar veriyor. Bu benim ortalama yaşamamın, herkes gibiliğimin, herkes gibi dert yanmalarımın bir özeti hükmünde..

Emrah K.USLU / Alışkanlıklarda efendiyi belirleyen köle’nin kendisidir

Nurettin Topçu – Var olmak

Âlem, üç şeyin mecmuundan ibarettir: Varlık, düşünce ve hareket.

Bunların hepsini kendinde toplayan insan, üç şeyin peşinde olmak için yaratılmıştır: Hakikatın, hayrın ve güzelliğin.

İnsan ruhunda bu üç şeye götüren üç yeti vardır: Zeka, duygu ve irade.

Zeka üç yerde kullanılır: Kazanmada, hilede, ilimde.

Duygunun üç dünyası vardır: Sanat, rüya ve sevda.

İrade, üç âleme sığınma kudretidir: Hemcinsine, kendi samimiyetine ve Allah’a.

Bu üç yetinin birlikte ve ahenkli olarak barındığı kalp, üç şeyin mahfazasıdır: Aşkın, ümidin ve imanın.

Üç şeyi sevmeyen ruh, ölü odaları gibi karanlıktır: Çocuğu, tabiatı ve zalimle kavîden başkasına itaati.

Üç kişiye acıyınız: Zenginlikten sonra fakir düşene, şerefli iken zelîl olana, cahiller arasında kalan âlime.

Üç nesneden her yerde kaçmalıyız: Yersiz şiddetten, açlık bırakmayan tatminden, kendimize çevrilmeyen tehditten.

Üç kişiden korkunuz: Merhametsizden, müraîden, mürtekipten.

Üç musibetten uzaklaşınız: Zulümden, zelzeleden, ‘bilirim’ iddiasında olan cahilden.

Üç kişiye el uzatınız: Hastaya, garibe, muhitinde anlaşılmayan bedbahta (bu yüzden kalabalığın arasında yalnız yaşayana.)

Üç türlü davranış kaba ve sahtedir: Kendini belli eden sanat, nümayişçi ahlak, kendine güvenen dindarlık.

Nurettin Topçu: Üç şey saadetin sırrıdır: Tevazu, kanaat ve ölümün eşiğinde sık sık dinlenme zevki.

Dünya üç şeyle Cennet olur: Elden, dilden ve gönülden vermekle; Allah’ın kullarını ta’n etmeyip affetmekle; zalime zulmetmeyip hidayet yolunu göstermekle.

Üç kişi karanlıkta kalmıştır: Aşkından çok talâkatını kullanan, imanını iddia yapan, aklın meyvasından lezzet almayan.

Üç hâkimin hükmünde hata aranmaz: Kalbin, kaderin, ölümün.

Üç yerde insan kendini tanır: Tövbede, zalimin kahrı altında, son nefesinde.

Hayatın manası üç yerde hakkıyla anlaşılır: Aşk ile birleşen ümidde, vecd ile yapılan ibadette, yeri yurdu unutturan seyahatte.

Gözyaşının üç yerde lezzetine doyulmaz: Vuslatta, mağfirette, merhamette.

Üç yerde insan Allah ile sohbettedir: Kalabalıktan incinmeyen yalnızlıkta, bir ümidsizin yüzünü ümidle güldürdüğü yerde, zalimin zulmü kendinden şükür taşırdığı anda.

İnsanlar içinde kendini bilenler şu üç kişidir: Rüzgârı bile incitmeyenler, kendi adlarını söylemekten utananlar, Allah’ın emaneti olan insanlara katı katı gözlerle bakmayanlar.

Üç türlü insan Allah’tan uzaktır: Rahatlarını hesaplayarak hizmetten kaçanlar (hizmet ehli olmayanlar), duygulu olduklarını ileri sürüp de sefalet sahnelerinden uzak duranlar, sefil ruhlarda feyz arayanlar.

Üç türlü insan Allah’ı göreceğinden müjdelenmiştir: Saf kalpler, gecenin karanlığında güneşi bulanlar, ölümü, hayatta iken, bütün hareketleriyle birleştirmiş olanlar.

Üç şeyin hududunda durmasını bilmelidir: İsteklerin, aklın, hayatın.

Üç şeyden ayrılınca diğer üç şeye geçmede acele etmelidir: İnsanlardan ayrılınca ibadete, hareketten çıkınca huzura, dünyaya vedalaşınca uhraya.