Dosdoğru konuşan bir mutasavvıf ve gönül adamıydı..
Çok değerli bir fikir adamıydı. Aynı zamanda yazar, hukukçu, mutasavvıf ve gönül adamıydı. Konuk olduğu her programda ciddiydi. Gülüşü tebessümünde bile bir ciddiyet vardı. Sözünün eri ve iki düşünüp bir konuşan çok iyi bir hatipdi.

Allah yolunda örnek olmayı hakkıyla başarmış bir muhteremdi. TRT nin her sene yaptığı Ramazan sohbetlerinin aranan yüzüydü.
Ancak herkes çok sevmezdi İnançer hocayı. İsterlerdi ki biraz espri yapsın bolca gülsün biraz komik bir şeyler anlatsın gülsün vs. Oysa espri de yapardı İnançer. Bir çoğu anlamazdı. Ancak esprilere bile ciddi bir anlam bir mesaj yüklerdi. Mesajı vereceği yere dolambaçlı yollardan değil, doğrudan sözünü esirgemeden verirdi. Hatta bir dönem böyle İnançer gibi hocalara takık bazı medya kuruluşları, onda açık arar bulamazdı. Ancak bir keresinde kendilerince sözde bir açık buldular. O açık da hocanın hamile kadınların göbeğini açıkta bırakan kadınların hem inanç hem de estetik olarak uygunsuz giyindiklerini eleştirdiği söylemi olmuştu. Söz konusu medya öyle bir yüklenmişti ki hocaya, hoca şaşırıp kalmıştı. Çünkü estetik olarak bile saçma olan bu giyim tarzı üzerine yaptığı konuşma üzerine üstüne bu kadar gelinebilecegini düşünmemişti İnançer hoca. Ve o kadar linç’e rağmen sözlerinin arkasında sapasağlam durmuştu. Başta da dedim ya; İnançer hoca doğru bildiğini dosdoğru konuşan bir insandı.

Ve işte o muhterem insan bugün aramızdan ayrıldı. Muhafazakar ve dindar kesimin medyası dışında kimse onun haberini yapmadı. Çünkü onun gibi bir gönül adamının onların gözünde bir değeri yoktu. Rabbim mekanını cennet eylesin.
Ve şimdi bu güzel insanın ardından, onun sohbetlerinde söylediği ve benimde aklımda kalan harika sözlerini paylaşmak istiyorum. Hocanın en meşhur sözü bence şuydu; “İnsanlar size bakıp müslüman olmaya izlenmiyorsa imanınızı gözden geçirin”
Yine bir başka sözü; Seversen muhatabının dikeni kalmaz.
Bir başkası; Medeni olmak, insana zimmetlenen yeryüzünü bozmadan kirletmeden imar etme çabasıdır.
Ve son olarak ; Önemli olan bilmenin ötesinde, yapmak…
Elbette bu kadar değil hocanın söylediği güzel sözler. Bunlar benim hatırlayabildiklerim sadece. Arzu eden İnançer hocanın katıldığı programlardaki sohbetini dinleyip daha nice güzel sözlerden feyz alabilirler.
Allah bizlere de böyle değerli bir insan gibi imanlı olmayı ve konuştuğunda dosdoğru konuşan kullarından olmayı nasip etsin. Kabrin nurla dolsun Ömer Tuğrul İnançer hocam…
Başım dönüyor ikimizden / Edip Cansever
Çocuklar ekmek yiyorlar gibidir sesin
Ön dişleriyle belli belirsiz
Bir martı kalıyor gibidir hiç olmayandan
Çünkü biz ikimiz de çirkin değiliz
Evet mi hayır mı pek anlamadan.
Ne biçim bir sestir şu bizim dalgınlığımız
Bir tayın dişinde ince taflan
Az yaşlı bir kadında göğüs uçlarının
Yanarak sımsıcak bir kedinin ağzından
Dönüp iç çekmesine gece kuşlarının.
Sonra biz dağ başlarında apansız kurşunlanan
Süresiz baş dönmesiyiz çok garip adamların.
Yalnız ve dik durmak / Charles Bukowski
Mükemmeliyetler ve kusurlar / Schopenhauer
Önemli olan nesne değil, senin algın/ Abbas Kiyarüstemi
“Herhangi bir nesneyi alıp müzeye koyuyorlar ve insanların ona bakışı değişiyor. Burada önemli olan nesne değil, senin algın. Şu Selvi ağaçlarına bak. Ne güzeller. Hepsi eşsiz. Hiçbiri birbiriyle aynı değil. Orijinallik, güzellik, yaş, işlevsellik; bu bir sanat eserinin tanımı. Tek fark galeride değil, kırlarda olmaları. Bu yüzden, kimse onları fark etmiyor.”
Kafana çok da takmamalısın / Haruki Murakami
Sisifos olmak sanki bir nebze daha iyi gibi…
Yunan mitolojisinde yüzlerce tanrı vardır ve bu tanrıların hem kendi aralarında hem de insanlarla olan dertleri hiç bitmez. Neredeyse her adımda bir tanrıya çarparsınız. Bu “uyduruk” edebi mitolojide her tanrı, günümüz yönetim sistemlerindeki bakanlıklar gibi belirli bir alandan sorumludur. Savaş tanrısı, ölüm tanrısı, aşk tanrısı gibi…
İlk bakışta her şeyden sorumlu bir tanrının olması, sistemin kusursuz işleyeceği izlenimini verse de bu tanrılar, görev alanları dışındaki konulara burunlarını sokunca ortalık entrika ve savaş alanına döner. Bu durumdan insanoğlu da fazlasıyla nasibini alır. Sonuçta tanrı tanrıdır; insan ise ölümlü, zayıf ve acizdir. En ağır cezaları da her zaman insanlar alır.
Sisifos: İspiyoncu mu, Kahraman mı?
Mesela bilge kral Sisifos… Mitolojiye göre, kendi menfaati için tanrılar sofrasına bir kurt gibi dalmıştır. Zeus, ırmak tanrısı Asopos’un kızını kaçırır. Sisifos bu durumu haber alır ve kızını arayan Asopos’a, kızının yerini bildiğini ancak tek bir şartı olduğunu söyler: “Krallığıma bir ırmak bağışlarsan yerini söylerim.” Asopos kabul eder, Sisifos da Zeus’u ele verir.
Tabii Zeus bunu duyunca ölüm tanrısı Thanatos’u Sisifos’a gönderir. Ancak Sisifos, Thanatos’u oyuna getirip zincire vurur. Ölüm tanrısı zincirlenince dünyada kimse ölmez olur! Bu kez Hades, Zeus’tan yardım ister. Zeus da savaş tanrısı Ares’i Sisifos’un üzerine salar. Ares, Sisifos’u yakalar ve ölüm tanrısını kurtarır. Sisifos bir süre sonra yeraltı tanrısı Hades’in elinden kaçmayı başarır ve yaşlanana kadar yakalanmadan yaşar. Ancak yaşlandığında yakayı ele verir. Zeus bu sefer acımaz: “Şimdi yandın!” diyerek onu dimdik bir dağın eteğine bırakır ve önüne kocaman bir kaya koyar: “Bu kayayı dağın tepesine çıkaracaksın.” Sisifos kayayı çıkarır ama en tepeye geldiğinde kaya her seferinde geri düşer. Lanetlenmiştir artık.
Bu hikâye, zamanında Albert Camus’yü de etkilemiş ve “Sisifos Söyleni” adlı eserini yazmıştır. Camus, Sisifos’u bir kahramana benzetir. Neden mi? Kaya her geri kaydığında Sisifos’un onu seyredip tekrar en başa dönmesini, tanrılara bir başkaldırı ve bir tür “mutluluk” olarak görür. Sisifos’un tanrıların elinde bir oyuncak olmadığını kanıtladığını savunur.
Ancak bana göre durum farklı. Sisifos, bir “ispiyoncu”dur. Bu bilgiyi hayrına değil, karşılığında krallığına bir ırmak kazanmak için vermiştir. Yani cezayı sonuna kadar hak etmiştir. Ayrıca Sisifos, bu inadı kendi kendine bir eğlence haline getirip kendine eziyeti sonsuza kadar reva görmüştür. Camus’nün absürdizm felsefesiyle sunduğu “hayatı kabullenme ve mücadeleye devam etme” mesajı güzel olsa da, bu hikâyeden böyle bir ders çıkması bana çok mantıklı gelmiyor.
Atlas ve Yükün Ağırlığı
Bir diğer hikâye ise Atlas’ınkidir. Titanlar ve tanrılar arasındaki savaşta yenilen tarafın komutanı olan bilge Atlas, Zeus tarafından dünyanın en batı ucunda, gök kubbeyi omuzlarında taşımakla cezalandırılır.
Herakles, altın elmaların yerini öğrenmek için Atlas’a gelir. Atlas, elmaların yerini bildiğini, kendisi elmaları getirene kadar gök kubbeyi Herakles’in tutmasını ister. Herakles kabul eder, Atlas elmalarla döner ama sütunları tekrar omuzlamaktan vazgeçer. Fakat Herakles kaçın kurasıdır; “Sütunlar kayıyor, yardım et de düzeltelim” diyerek Atlas’ı tekrar sütunların altına sokar ve elmalarla oradan ayrılır.
Bu hikâyeden de “insanoğlunun kendi benliğini taşıma mücadelesi” gibi pek çok mesaj çıkarılmıştır. Yer geçmişi, gök ise geleceği simgeler. Ancak hikâyenin ortak fikri bence çok daha yalın: “Sonucuna katlanmayacağın hiçbir işe kalkışma ve otur oturduğun yerde.”


Ortalığı 56 yapmak diye bir deyim var.
Az önce bir video izledim. Bir abla, adeta roman ağzıyla hemcinslerine erkeklere nasıl davranılması gerektiğiyle ilgili kendince tavsiyeler veriyordu. Abla, partnerine harbi üzüldüğüm bir örnek verdi: Gecenin bir yarısı acıkmadığı halde adamı pizzacıya götürtmüş. 🙂
Sonra devam ediyor; “Adamı rahat bırakmayacaksın, arada 56 çıkaracaksın” diyor. “56 çıkarmak” ya da daha doğrusu “56 çıkartmak”, olay çıkarıp gerilim yaratmak anlamına geliyor. Ama “tam olarak 56 nereden bulundu ve nasıl deyimleşti?” diye merak edip kısa bir araştırma yaptım.
”Ortalık 56’ya döndü” ifadesi, gürültülü ortamlar için kullanılan deyimlerin başında gelmektedir. Bu deyimle, ortamdaki ses seviyesi 1956 yılında kullanılan gürültülü motorlara benzetilmektedir. Yani mevzu buradan geliyormuş.
Genel kültürüme minnak bir renk oldu bu deyim. Teşekkürler abla!
En sevdiğim Erich Maria Remarque sözleri
“Bir insan aklını gösterdiğinde orada olmaktan daha yorucu bir şey yoktur. Özellikle akıl yoksa.”
***
“Tüm insanların aynı hissetme yeteneğine sahip olduğunu varsaymak bir hatadır.”
***
“Elde edemedikleriniz her zaman sahip olduklarınızdan daha iyi görünür. Buna insan hayatının romantizmi ve aptallığı da dâhildir.”
***
“Ve kendimi çok üzgün hissettiğimde ve artık hiçbir şey anlamadığımda, kendi kendime yaşamak istediğimde ölmenin, ölmek istediğim noktaya kadar yaşamaktan daha iyi olduğunu söylüyorum.”
***
“Parayla halledebileceğiniz her şey ucuzdur.”
***
“Sabah ilk düşündüğünüz ve geceleri son düşündüğünüz kişi ya mutluluğunuzun sebebidir ya da acınızın sebebi.”
***
“Bir insan ne kadar ilkel olursa, kendisinin o kadar iyi olduğuna inanır.”
***
“Unutmak, ebedi gençliğin sırrıdır. Bir kişi ancak hafızayla yaşlanır.”
***
“Alçakgönüllülük ve vicdan mükâfatını ancak romanlarda alır. Gerçek hayatta sömürülürler ve sonra bir kenara itilirler.”
***
“Hayat bizi mükemmel yapmak niyetinde değildi. Her kim mükemmelse, bir müzeye aittir.”
Canavarla canavar olmak / Friedrich Nietzsche
Ahlakın soy kütüğü ( önsöz ) Friedrich Nietzsche
Güldüren şey / Henri Bergson
Güldüren Şey.
Çok kere derler ki bizi güldüren şey, insanların küçük kusurlarıdır. Bu fikirde geniş bir hakikat payı olduğunu teslim ediyorum; ama tamamıyla doğru bir fikir olduğuna inanamıyorum. Çünkü her şeyden önce kusurların küçükleriyle büyükleri arasında ki sınırın çizilmesi kolay değildir. Belki de bir kusurun hafif olması güldürmüyordur da bizi güldürdüğü için hafif geliyor. Gülünç olma ve kendimize güldürme kadar hiçbir şey bizi insafa getirmez. Hatta daha ileri giderek denebilir ki ağır olduklarını bildiğimiz halde bizi güldüren kusurlar vardır. Mesela Harpagon’un cimriliği gibi. Nihayet, söylenmesi biraz ağır gelse bile itiraf etmeli ki insanların sade kusurlanna değil, bazen meziyetlerine de güleriz. Mesela Alceste’e bunun için gülüyoruz. Dene cek ki burada gülünç olan Alceste in namusluluğu değil, namusluluğun onda aldığı hususi şekildir. Evet, Alceste teki garabettir ki onun namusluluğunu gülünç yapıyor, önemli olan nokta da buradadır. Nihayet şu sonuca geliyoruz: gülünçlük, kelimenin ahlaki manasıyla, her vakit bir kusurdan gelmez ve eğer hafif bir kusur görmekte israr ediliyorsa bu kusurun hafifini ağırından ayıran açık farkın gösterilmesi lazımdır. Hakikat şu ki gülünç olan kimsenin ahlâki hiçbir kusuru olmaz da sadece cemiyetle uyuşmayan bir hâli olabilir. Nitekim Alceste’in karakteri tam namuslu bir adamin ka rakteri olduğu hâlde cemiyet hayatına uygun bir karakter değildir. Gülünç olması da bundandır. Hattä katı bir fazilet yumuşak bir fezahatten daha kolay gülünç olabilir. Çünkü cemiyeti kuşkulandıran şey katılıktır. Alceste’de de bizi güldüren hal onun katılığıdır. Katılık namuslulukta olsa bile yine gülünçtür. Çünkü kendini cemiyetten ayıran herkes gülünç olur. Gülünç olma, ekseriyetle bu ayrılmadan gelir. Gülünçlü ğün çok kere âdetlere, fikirlere, cemiyetin peşin hükümlerine bağlı olması da bun dan anlaşılır.
(Gülme, Komiğin Anlamı Üzerinde Deneme, syf 87)
Henri Bergson
Masalsız Çocuklar/ Nizar Kabbani
Satmadınız mı?
Elma ağaçlarını
Serçeleri
Fırınları
Şelaleleri
Satmadınız mı elinizdeki şiir kitaplarını?
Ve çocukların gülüşlerini
Satmadınız mı ney inlemelerini?
Elbiselerinize kadar işlemiş olan
Ve ezginin vuruşlarını
Satmadınız mı Cenneti?
Bir harabede yaşamak için..
Nizar Kabbani – Masalsız çocuklar
Rahatlamak için küfür…
Lalochezia sendromu..
Kişinin küfür ederek rahatlaması ve bu sayede sakinleşmesine deniyor; yani bir çeşit rahatlama faaliyeti. Bu sendrom, elbette ki hemcinslerimin sıklıkla gösterdiği bir davranış biçimi. Aletini sokabildiği her türlü yere sokma gayreti! Tabii sanal ortamda; çünkü kimsede o türlü bir alet yok.
Milletimin erkekleri başta olmak üzere, dünyadaki tüm erkeklerin fütursuzca ettiği küfürleri düşününce; neden en çok biz erkeklerin küfür ettiğini, özellikle kendi aramızdaki sohbetlerde neden bu kadar coştuğumuzu hiç düşündünüz mü? Bu durum, çocuklukta bizden yaşça büyük ergenlerden ve adamlardan geçen kötü bir miras olabilir mi?
Melissa Mohr, “Küfür Etmenin Kısa Tarihi”nde küfrün günlük yaşamdan edebiyata kadar geçirdiği evrimi inceliyor. Yazar, hem kendi uzmanlık alanı olan edebiyattan örnekler veriyor hem de bir anlamda kültür tarihçiliği yapıyor.
Mohr, küfrün başlangıcını Roma’da bulmuş. Ancak yaygınlaşması, on altıncı yüzyıla kadar kaba küfürler edilirken, bu tarihten sonra dilde eskiye oranla gözle görülür bir rahatlama yaşanmış. Daha pornografik ifade tarzları gelişmiş. Mohr’un konunun ağırlık noktası olarak dili ve edebiyatı seçmesi son derece doğal çünkü uzmanlık alanı İngiliz edebiyatı; özellikle de Orta Çağ ve Rönesans dönemi. Kitabında bu nedenle yakası açılmadık edebi metinlerden parçalar var. Mohr’un deyişiyle Rönesans, “ahlaksız kelimelerle âlem yapılan, utanç eşiğinin aşıldığı” bir zaman dilimi. Günlük konuşmanın yanında tiyatro oyunlarında, şiirde ve romanda da küfür kendini gösteriyor.
Sanırım o dönemin dünyaya yaydığı etkilerin içinde küfür de var. Tabii yapılan çeviriler, bizim kendi berbat küfürlerimizi üretmemize neden olmuş. Küçükken ilk küfrümü sanırım ilkokul üçüncü sınıfta etmiştim. Sebebi de sevdiğim bir arkadaşıma kötü el kol şakaları yapan Adem isminde bir çocuğa etmiş olmamdı. O küfür de “ağzına sıçarım” olmuştu (Bugünün sokak çocuklarının ettiği küfürlere göre gayet masum aslında). Adem de bu küfürden sonra, “Seni babana söyleyeyim de gör” deyip soluğu babamın yanında almıştı. Babam da rahmetli, etrafın benimle ilgili kötü şikâyetlerini doğrudan ciddiye alır ve bana kızardı. O tarihlerde, 80’lerde “el âlem” dediğimiz canavar çok can yakardı. Toplumdan gelen her söylem ve şikâyet kişide mahcubiyet duygusu yaratır; kişi toplumun istediği prototipe dönüşmeye çalışırdı. Babamın o gün, bana ettiğim küfrün sebebini sormadan çekişmesini hiç unutmam. Tabii o an sonrası Adem’in bana pis pis sırıtmasını da hiç unutamam. 🙂
Neyse, küfürle ilgili olarak Mohr’un anekdotlarına devam edeyim. Zamanla çatışmayla başlayan, gerilim ve işgallerle süren yirminci yüzyılda küfrün nokta ve virgül gibi kullanıldığını görüyoruz. Mohr, bunu “taşı gediğine koymak” diye niteliyor. Öfke, bir bakıma dil yoluyla ve kontrollü şekilde ortama salınıyor. Günümüzde sizin de çevrenizde, küfrü imla işareti niyetine kullanan bir kişi illa ki olmuştur: “Ya hani Hakkı abi var ya, mına koyim. Adama sayısaldan para çıkmış mına koyim. Mına koyduğumun adamı şimdi parayı nasıl yer biliyor musun?” Tabii bu cümleyi kuran vatandaşın çevresindekilerde de tek tip bir tepki kelimesi vardır: “Siktir, mına koyim.” Her cümle sonunda aynı zamanlama ile söylenen bu küfür, hem bir teyit hem de şaşkınlık ifadesi olarak kullanılır.
Günümüzde ise küfür, modernizmin dayattığı bir tarz olarak her yaş, cins, ırk ve milletin ağzında rahatlıkla dolanıyor. Sokakta ise ergen kız ve erkeklerin ettiği küfürler çok dikkatimi çekiyor aslında. Kızların genelde erkeklerin ettiği küfürlerin aynısını ederek konuşmaları komik bile geliyor. Yıllardır kendi cinsimden kalın tonlarla duyduğum “koyma” ve “sokma” eylemini içeren küfürler, kızların ağzında helyum gazı çekip çocuk sesiyle konuşmaya çalışmaları gibi değil mi? Üstelik bu küfrü hem bir erkeğe hem de kendi cinsinden birine etmesi ne acı. Erkeklerin kadınlara taciz ve şiddetinden en çok rahatsız olduğumuz bir dönemde, kadınların ve genç kızların küfre erkekler kadar alışması trajikomik değil mi?
Yazının başına geri dönecek olursak; Lalochezia sendromu, yani o anın stresini bastırmak ve rahatlamak için edilen küfrü onaylıyor. Ancak keyfe keder dönüşmüş çirkin söylemleri her zaman reddediyorum. Dildeki bu tehlike, toplumun yozluğunu ortaya koyuş bakımından mühim. Yazının sonunda, Mohr’un kitabında kullandığı bir cümleyi paylaşmasam olmaz; çünkü çok beğendim. Mohr şöyle der: “Dil alet kutusuysa, küfür çekiçtir.” Alet kutunuzu düzgün kullanın efendim…
Duyduğun acının sebebi / Marcus Aurelius
Belirsizliğin işkencesi mi yoksa yalana inanmak mı? / Dion Fortune
Sen onu yabana söylüyorsun / Sebkati
Labirentin içindeki özgürlük/ Margaret Atwood
Gülerken yüzün / Gülten Akın
Dem çeken bir güvercinin sesini
İçin için büyüyen çimenleri
Baharda lunaparkı, bayram yerini
Ve alışkanlıklar dışında her şeyi
Gülerken yüzün
Aşıyor geçmişin acılarını
Kendini yarına değiştiriyor
Gülerken yüzün
Sanki çarmıhını kırmışsın
Senin ve ardından geleceklerin
Aylası alnına düşmüş gecenin
Oturmuş ağlıyor kendisi
Bunu öyle candan öyle yürekten
Öyle bir tutkuyla istiyorum ki
Aklımda hep öyle kalmalısın




















